Vanadoakasakaite-(La)

Wzór chemiczny: CaLa(V<sup>3+</sup>AlMn<sup>2+</sup>)(Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>)(SiO<sub>4</sub>)O(OH)

Ekstremalnie rzadki minerał z grupy epidotów, odkryty w Japonii, o złożonym składzie chemicznym zawierającym lantan i wanad.

## Charakterystyka Vanadoakasakaite-(La) to bardzo rzadki minerał należący do allanitowej podgrupy w obrębie grupy epidotów. Jest lantanowym i wanadowym (V³⁺) analogiem akasakaite-(La). Występuje w formie subhedralnych (słabo wykształconych) ziaren o wielkości do 0.3 mm, tworzących skupienia w obrębie innych minerałów. Jest nieprzezroczysty, o czarnej barwie i smolistym połysku. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się twardością w skali Mohsa wynoszącą około 6. Ma smolisty połysk i jest kruchy. Jego gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 4.14 g/cm³. ## Barwy i odmiany Vanadoakasakaite-(La) jest czarny. Ze względu na ekstremalną rzadkość nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - dominacji wanadu (V³⁺) i lantanu (La) - oraz do jego związku strukturalnego z akasakaite-(La). Został zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2014 roku (numer IMA2014-063). Opisali go japońscy mineralodzy: Daisuke Nishio-Hamane, Minoru Taniguchi, Koichi Momma, Tetsuo Minakawa i Masayuki Ohnishi w 2017 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, Vanadoakasakaite-(La) nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Połysk
Resinous
Rysa
Grayish black
Gęstość
4.14
Łupliwość
None
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja Vanadoakasakaite-(La) jest niemożliwa bez zaawansowanych technik analitycznych. Wymaga to analizy chemicznej (np. za pomocą mikrosondy elektronowej - EDS/WDS) w celu potwierdzenia obecności i dominacji lantanu, wapnia, wanadu, glinu i manganu. Konieczna jest również analiza strukturalna, np. za pomocą dyfrakcji rentgenowskiej (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Minerał jest wizualnie nieodróżnialny od innych czarnych, mikroskopijnych minerałów z grupy epidotu, takich jak allanit-(La), allanit-(Ce), ferriallanit-(La) czy akasakaite-(La). Rozróżnienie opiera się wyłącznie na precyzyjnej analizie składu chemicznego, w szczególności na określeniu, który pierwiastek ziem rzadkich (La, Ce) i który metal przejściowy (V, Fe, Mn) dominuje w określonych pozycjach w strukturze krystalicznej. ## Formy kryształów Obserwowano go jedynie w postaci słabo wykształconych, nieregularnych ziaren o wielkości do 0.3 mm, często zrośniętych z innymi minerałami.

Środowisko występowania

## Geneza Vanadoakasakaite-(La) powstaje w wyniku procesów metamorficznych. Został odkryty w złożach rud manganu osadzonych w jurajskim kompleksie akrecyjnym, które zostały poddane metamorfizmowi w warunkach facji zieleńcowej. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak kwarc, rodochrozyt, tefroit, albit, celsjan, hyalofan, egiryn, sérandyt, namansilit, natronamblygonit, wallisit i stronalsyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania na świecie (lokalizacja typowa) jest kopalnia Shobu, położona w prefekturze Mie, w regionie Kinki, na wyspie Honsiu w Japonii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu z Vanadoakasakaite-(La) jest determinowana wyłącznie przez jego wartość naukową i dokumentacyjną. Ponieważ minerał ma charakter mikroskopowy, okazy kolekcjonerskie to zazwyczaj fragmenty skały macierzystej (matrycy) z bogatymi skupieniami ziaren tego minerału. Najwyżej cenione są okazy, których tożsamość została potwierdzona analizą chemiczną (co-type material). Estetyka samego okazu ma drugorzędne znaczenie. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa - kopalnia Shobu w Japonii. Materiał z tej kopalni jest ekstremalnie trudny do zdobycia.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z tym minerałem należy traktować z najwyższą ostrożnością. Ze względu na mikroskopijny rozmiar ziaren, czyszczenie mechaniczne jest niewskazane i może prowadzić do uszkodzenia lub utraty materiału. Jeśli konieczne jest usunięcie kurzu, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, kwasami i zasadami. Nie należy poddawać okazu działaniu ultradźwięków. Minerał jest kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. ## Przechowywanie Okazy powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, z dala od kurzu i wilgoci, najlepiej w zamykanym pudełku typu "micromount". Należy unikać gwałtownych zmian temperatury.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej