Vanadoakasakaite-(Ce)

Wzór chemiczny: CaCe<sup>3+</sup>(V<sup>3+</sup>AlMn<sup>2+</sup>)(Si<sub>2</sub>O<sub>7</sub>)(SiO<sub>4</sub>)O(OH)

Wanadoakasakait-(Ce) to bardzo rzadki minerał z grupy allanitu, będący krzemianem wapnia, ceru i wanadu, znajdowany w Japonii.

## Charakterystyka Wanadoakasakait-(Ce) jest niezwykle rzadkim minerałem należącym do grupy allanitu. Występuje w formie bardzo drobnych, subhedralnych (częściowo wykształconych) ziaren, zwykle o wielkości nieprzekraczającej 0.1 mm. Ze względu na rozmiar, jego cechy makroskopowe są trudne do zaobserwowania bez specjalistycznego sprzętu. Minerał ten jest osadzony w skale macierzystej, tworząc niewielkie skupienia. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się szklistym połyskiem. Jest nieprzezroczysty. Twardość w skali Mohsa wynosi 6. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej to 4.16 g/cm³. ## Barwy i odmiany Obserwowane ziarna wanadoakasakaitu-(Ce) mają barwę czarną z brązowawym odcieniem. W świetle przechodzącym pod mikroskopem polaryzacyjnym wykazuje silny pleochroizm w odcieniach od czerwonawobrązowego do bladożółtego. Nie wyróżniono odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Wanadoakasakait-(Ce) został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2014 roku pod numerem IMA2014-062. Jego nazwa nawiązuje do składu chemicznego - obecności wanadu jako dominującego pierwiastka trójwartościowego na jednej z pozycji w strukturze - oraz do relacji z akasakomitem-(Ce). Człon -(Ce) wskazuje na cer jako dominujący pierwiastek ziem rzadkich. Nazwa akasakait pochodzi od miejsca odkrycia - kamieniołomu Akasaka w Japonii. Minerał został opisany przez japoński zespół badaczy, w tym Daisuke Nishio-Hamane.

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Połysk
Szklisty
Rysa
Brązowa
Gęstość
4.16
Łupliwość
Dobra na {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja wanadoakasakaitu-(Ce) jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS) w celu określenia składu chemicznego oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do analizy struktury krystalicznej. Cechy wizualne, takie jak czarna barwa, brązowawy odcień i silny pleochroizm w cienkich próbkach, są pomocnicze, ale niewystarczające do pewnej identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Minerał jest niemal niemożliwy do odróżnienia od innych czarnych minerałów z grupy allanitu (np. allanitu-(Ce), wanadoallanitu-(Ce), akasakaitu-(Ce)) bez analizy chemicznej. Kluczowe jest stwierdzenie dominacji wanadu (V³⁺) nad glinem i żelazem (Fe³⁺) na określonej pozycji w strukturze krystalicznej. ## Formy kryształów Wanadoakasakait-(Ce) tworzy bardzo małe, słabo wykształcone, subhedralne ziarna, występujące jako inkluzje w innych minerałach lub w masie skalnej.

Środowisko występowania

## Geneza Wanadoakasakait-(Ce) powstaje w wyniku procesów metamorficznych. W lokalizacji typowej (kamieniołom Akasaka) występuje w wapieniu poddanym kontaktowemu metamorfizmowi przez intruzję skał granitowych. Jest to środowisko bogate w wapń i pierwiastki ziem rzadkich. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak kalcyt, hornblenda, tytanit, cyrkon, apatyt, molibdenit, a także z innymi minerałami z grupy epidotu i allanitu, w tym z akasakomitem-(Ce). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania wanadoakasakaitu-(Ce) na świecie jest jego lokalizacja typowa - kamieniołom Akasaka, w mieście Ōgaki, w prefekturze Gifu, w Japonii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Z perspektywy kolekcjonerskiej, wanadoakasakait-(Ce) jest minerałem typowo systematycznym, cenionym za sam fakt jego obecności w kolekcji, a nie za walory estetyczne. Okazy, na których minerał został zidentyfikowany i udokumentowany analitycznie, są jedynymi wartościowymi. Wielkość okazu skały macierzystej nie ma większego znaczenia, liczy się potwierdzona obecność minerału. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kamieniołom Akasaka w Japonii. Ze względu na ekstremalną rzadkość, okazy praktycznie nie są dostępne na otwartym rynku komercyjnym i znajdują się głównie w kolekcjach instytucjonalnych i specjalistycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijny rozmiar kryształów osadzonych w skale macierzystej, okazy wanadoakasakaitu-(Ce) nie podlegają standardowemu czyszczeniu. Jakakolwiek ingerencja powinna być wykonywana wyłącznie w warunkach laboratoryjnych przez specjalistów. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich metod czyszczenia chemicznego i mechanicznego, w tym ultradźwięków, które mogłyby uszkodzić lub zniszczyć mikroskopijne ziarna minerału oraz otaczającą go skałę. ## Przechowywanie Okazy powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w specjalistycznych pojemnikach (tzw. micromount), chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne i skrajne temperatury.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej