Valleriite
Wzór chemiczny: 2[(Fe³⁺,Cu¹⁺)S²⁻]·1.53[(Mg,Al)(OH)₂]
Jest to rzadki minerał siarczkowy o nietypowej, warstwowej budowie, charakteryzujący się bardzo niską twardością i brązowożółtą barwą.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 1-1.5
- Połysk
- Metaliczny
- Rysa
- Czarna
- Gęstość
- 3.14
- Łupliwość
- <mi>{0001}</mi>
- Przełam
- Łuskowaty
- Przezroczystość
- Nieprzezroczysty
- Układ krystaliczny
- Trigonalny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne valleriitu to jego ekstremalnie niska twardość (1-1.5 w skali Mohsa), brązowożółta barwa, doskonała łupliwość w jednym kierunku oraz charakterystyczne w dotyku wrażenie tłustości lub woskowatości. Rysa jest czarna. Blaszki minerału są giętkie. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z grafitem, molibdenitem lub pirotynem. Od grafitu i molibdenitu odróżnia go przede wszystkim brązowożółta barwa (tamte są szare do czarnych). Od pirotynu różni się znacznie niższą twardością i giętkością blaszek. W przeciwieństwie do magnetycznego pirotynu, valleriit nie wykazuje magnetyzmu. ## Formy kryształów Najczęściej tworzy łuskowate, blaszkowate lub włókniste agregaty. Kryształy, jeśli występują, mają postać małych, tabliczkowych heksagonów. Często spotyka się go w formie promienistych skupień lub jako cienkie żyłki i powłoki na innych minerałach.
Środowisko występowania
## Geneza Valleriit jest minerałem hydrotermalnym, powstającym w stosunkowo niskich temperaturach. Tworzy się w obrębie skał ultrazasadowych (np. dunitów, perydotytów) i zasadowych (np. gabr), które uległy procesom serpentynizacji. Może również występować w złożach siarczków miedzi i niklu. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z takimi minerałami jak chalkopiryt, kubanit, pentlandyt, pirotyn, troilit, mackinawit, a także z minerałami z grupy serpentynu i chlorytu. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to m.in. kompleks Bushveld w RPA (znany z dużych nagromadzeń), Sudbury w Kanadzie, region Duluth w Minnesocie (USA), a także złoża niklu w okolicach Peczengi na Półwyspie Kolskim w Rosji. Występuje również w miejscu typowym w Kaveltorp w Szwecji.
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najbardziej pożądane są okazy z dobrze wykształconymi, choć zazwyczaj mikroskopijnymi, heksagonalnymi kryształami. Ceni się również bogate, łuskowate lub włókniste agregaty o intensywnej, brązowożółtej barwie, wyraźnie kontrastujące ze skałą macierzystą. Ze względu na rzadkość minerału, każdy dobrze zidentyfikowany okaz ma wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Najlepsze okazy kolekcjonerskie, często o znacznych rozmiarach, pochodzą z platynonośnych horyzontów kompleksu Bushveld w Republice Południowej Afryki. Znaczące znaleziska odnotowano również w Sudbury w Kanadzie i w niektórych kopalniach w USA.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy valleriitu są ekstremalnie delikatne i miękkie. Należy unikać jakiegokolwiek czyszczenia mechanicznego, w tym używania szczoteczek. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne przedmuchanie sprężonym powietrzem z bezpiecznej odległości w celu usunięcia kurzu. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie kwasów i innych chemikaliów. Należy chronić go przed zarysowaniem, uderzeniami i ścieraniem. Ze względu na jego łuskowatą i giętką naturę, łatwo ulega trwałym odkształceniom i uszkodzeniom mechanicznym. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w zamykanych pudełkach klaserowych, z dala od twardszych minerałów, które mogłyby go porysować. Nie nadaje się do ekspozycji otwartej z powodu swojej kruchości i podatności na zabrudzenia.