Valentinite
Wzór chemiczny: Sb³⁺₂O₃
Walentynit to tlenek antymonu, tworzący charakterystyczne promieniste lub gwiaździste agregaty bezbarwnych, białych lub żółtawych kryształów.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2.5-3
- Połysk
- Szklisty do diamentowego
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 5.76
- Łupliwość
- wzdłuż {110}, niedoskonała wzdłuż {010}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Przezroczysty
- Układ krystaliczny
- Rombowy
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną walentynitu są jego charakterystyczne formy występowania - promieniste i gwiaździste agregaty spłaszczonych kryształów. Wysoka gęstość (duży ciężar właściwy), silny połysk oraz niska twardość są również ważnymi wskazówkami. Minerał pozostawia białą rysę. ## Odróżnianie od podobnych Walentynit bywa mylony z innymi minerałami wtórnymi stref utleniania, takimi jak cerusyt czy anglesyt. Cerusyt jest jednak znacznie twardszy (3-3.5) i często tworzy siatkowate agregaty. Anglesyt również jest twardszy i cięższy. Najważniejszym kryterium odróżniającym jest jednak test chemiczny na obecność antymonu. ## Formy kryształów Kryształy walentynitu należą do układu rombowego. Zazwyczaj są tabliczkowe, spłaszczone lub pryzmatyczne, często z podłużnym prążkowaniem. Najczęściej tworzą wachlarzowate, promieniste, gwiaździste lub włókniste agregaty. Rzadziej spotyka się go w formie skupień ziarnistych lub masywnych.
Środowisko występowania
## Geneza Walentynit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) hydrotermalnych złóż kruszców bogatych w antymon. Tworzy się w wyniku przemian innych minerałów antymonowych, przede wszystkim antymonitu (Sb₂S₃). ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z minerałem, z którego powstał - antymonitem. Towarzyszą mu również inne wtórne minerały antymonu, takie jak senarmontyt (jego polimorf), kermesyt, stibikonit, a także kwarc, baryt i różne siarczki. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to m.in. Příbram i Krásná Hora w Czechach; Baia Sprie i Herja w Rumunii; kopalnia Les Chalanches we Francji (miejsce typowe); kopalnia San José w Oruro, Boliwia; a także lokalizacje w Algierii, Niemczech i na Sardynii (Włochy).
Rzadkość
Niezbyt pospolity
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i błyszczącymi kryształami tworzącymi estetyczne, promieniste lub gwiaździste agregaty. Wysoko oceniane są również grupy kryształów na kontrastującej matrycy skalnej. Wielkość i przezroczystość kryształów oraz brak uszkodzeń znacząco podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Klasyczne, bardzo cenione okazy pochodzą z historycznych lokalizacji w Czechach (Příbram) i Rumunii (Baia Sprie). Okazy z Boliwii (Oruro) również dostarczają atrakcyjnych grup krystalicznych. Francuskie stanowisko Les Chalanches ma głównie znaczenie historyczne.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy walentynitu należy czyścić bardzo ostrożnie ze względu na ich miękkość i kruchość. Zaleca się używanie miękkiego pędzelka do usuwania kurzu. W razie potrzeby można użyć wody destylowanej, unikając silnego strumienia. Po czyszczeniu na mokro okaz należy dokładnie osuszyć. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z twardymi przedmiotami, które mogą porysować lub uszkodzić delikatne kryształy. Minerał jest wrażliwy na działanie kwasów i silnych chemikaliów. Nie należy go podgrzewać ani poddawać ultradźwiękom. ## Przechowywanie Okazy walentynitu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby zapobiec otarciom i uszkodzeniom mechanicznym. Powinny być chronione przed kurzem i wilgocią. Ze względu na kruchość, należy unikać umieszczania ich w miejscach narażonych na wibracje lub upadek.