Uzonite

Wzór chemiczny: As<sub>4</sub>S<sub>5</sub>

Uzonit to rzadki siarczek arsenu, tworzący drobne, igiełkowe kryształy o charakterystycznej, cytrynowożółtej barwie.

## Charakterystyka Uzonit jest siarczkiem arsenu, występującym niezwykle rzadko. Tworzy skupienia bardzo małych, igiełkowych lub włoskowych kryształów, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Najczęściej obserwuje się go w postaci nalotów i powłok na innych minerałach, zwłaszcza na realgarze i aurypigmencie. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do oceny bez użycia powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy uzonitu są elastyczne i dają się zginać. Minerał ten charakteryzuje się szklistym połyskiem. Jest bardzo miękki, a jego dokładna twardość nie została precyzyjnie określona. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 3,61 g/cm³. ## Barwy i odmiany Uzonit ma charakterystyczną, jasnożółtą lub cytrynowożółtą barwę. Nie są znane żadne jego odmiany. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kalderze wulkanu Uzon na Kamczatce (Rosja) i opisany w 1984 roku przez V.I. Popova i A.S. Lobanovą. Jego nazwa pochodzi bezpośrednio od miejsca znalezienia (lokalizacji typowej). ## Zastosowania Uzonit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz przedmiotem badań naukowych.

Właściwości

Połysk
Vitreous
Rysa
Light yellow
Gęstość
3.61
Łupliwość
Perfect on {010}
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Uzonit jest rozpoznawany na podstawie swojej cytrynowożółtej barwy, charakterystycznej formy drobnych, igiełkowych lub włoskowych kryształów oraz specyficznego środowiska występowania. Jego identyfikacja wymaga najczęściej metod laboratoryjnych, takich jak analiza rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z aurypigmentem, który często tworzy większe kryształy i ma nieco inną, bardziej złotawą lub pomarańczowo-żółtą barwę. Uzonit często narasta na aurypigmencie lub realgarze. Odróżnienie od innych rzadkich siarczków arsenu, jak alacranit, wymaga specjalistycznych badań. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, wydłużone, igiełkowe kryształy, często zgrupowane w promieniste agregaty lub splątane skupienia przypominające filc. Kryształy są zazwyczaj zbyt małe, aby obserwować ich szczegóły gołym okiem.

Środowisko występowania

## Geneza Uzonit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego niskich temperatur. Powstaje w wyniku działalności fumaroli i gorących źródeł w aktywnych obszarach wulkanicznych. Krystalizuje bezpośrednio z par bogatych w arsen i siarkę w temperaturze poniżej 100°C. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z realgarem i aurypigmentem, na których tworzy naloty. Towarzyszą mu również inne siarczki arsenu, takie jak alacranit i dimorfin, a także siarka rodzima. ## Lokalizacje Głównym i najlepiej udokumentowanym miejscem występowania jest jego lokalizacja typowa - kaldera wulkanu Uzon na Kamczatce w Rosji. Został również zidentyfikowany w niewielkich ilościach w kopalni Getchell w hrabstwie Humboldt (Nevada, USA).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska uzonitu zależy przede wszystkim od bogactwa i widoczności jego skupień na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy, na których cytrynowożółte, igiełkowe kryształy tworzą gęste i dobrze wykształcone agregaty, kontrastujące z podłożem (np. z czerwonym realgarem). Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, okazy są oceniane pod powiększeniem. ## Popularne stanowiska Zdecydowana większość okazów na rynku kolekcjonerskim pochodzi z kaldery wulkanu Uzon na Kamczatce. Materiał z kopalni Getchell w Nevadzie jest ekstremalnie rzadki w kolekcjach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy uzonitu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe. Należy unikać jakiegokolwiek czyszczenia mechanicznego, w tym używania szczoteczek czy sprężonego powietrza, które mogłyby zniszczyć drobne kryształy. Czyszczenie na mokro jest niewskazane ze względu na możliwą reaktywność minerału. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać ekspozycji na światło słoneczne, które może powodować jego rozkład i przemianę w inne związki arsenu, co objawia się utratą koloru i sproszkowaniem. Należy chronić go przed wilgocią, wysoką temperaturą oraz wszelkimi chemikaliami. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w całkowitej ciemności, w szczelnie zamkniętym, stabilnym pojemniku (np. pudełku typu "perky box"), aby ograniczyć dostęp powietrza i wilgoci. Najlepiej trzymać go z dala od innych minerałów, aby uniknąć ewentualnych reakcji chemicznych.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej