Usovite

Wzór chemiczny: Ba<sub>2</sub>CaMgAl<sub>2</sub>F<sub>14</sub>

Usowit to bardzo rzadki, bezbarwny lub biały fluorek baru, wapnia, magnezu i glinu, występujący w postaci drobnych skupień i kryształów.

## Charakterystyka Usowit jest złożonym fluorkiem, który w czystej postaci jest bezbarwny lub biały. Zazwyczaj tworzy drobnoziarniste, ziemiste lub spilśnione agregaty. Rzadziej spotyka się go w formie niewielkich, tabliczkowych lub krótkosłupkowych kryształów o wielkości nieprzekraczającej kilku milimetrów. Minerał charakteryzuje się szklistym połyskiem na ścianach kryształów i powierzchniach przełamu. ## Właściwości fizyczne Jego twardość w skali Mohsa wynosi 3.5, co czyni go minerałem stosunkowo miękkim, podatnym na zarysowania. Gęstość jest dość wysoka jak na minerał o jasnej barwie i wynosi około 4.01 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku. Jest przezroczysty do przeświecającego. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje niemal wyłącznie w barwie białej lub jest bezbarwny. Nie wyróżnia się jego barwnych odmian ani nazw handlowych. ## Historia i nazwa Usowit został opisany po raz pierwszy w 1966 roku. Jego nazwa honoruje Michaiła Antonowicza Usowa (1883-1939), wybitnego rosyjskiego geologa i akademika, specjalizującego się w geologii Syberii. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, usowit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem w zaawansowanych kolekcjach minerałów systematycznych.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
4.01
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja usowitu w terenie jest praktycznie niemożliwa bez specjalistycznego sprzętu. Kluczowe cechy diagnostyczne to jego wysoka gęstość, niska twardość, doskonała łupliwość oraz specyficzne środowisko występowania. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna. ## Odróżnianie od podobnych Usowit może być mylony z innymi rzadkimi fluorkami występującymi w tej samej paragenezie, takimi jak kriolit, jarlit, weberyt czy thomsenolit. Odróżnienie go od tych minerałów na podstawie cech wizualnych jest bardzo trudne. Różni się od nich gęstością, właściwościami optycznymi i strukturą krystaliczną, co jednak wymaga badań laboratoryjnych. ## Formy kryształów Kryształy usowitu są rzadkie i zazwyczaj niewielkie, o pokroju tabliczkowym lub krótkosłupkowym. Najczęściej występuje w formie drobnoziarnistych, spilśnionych lub masywnych agregatów.

Środowisko występowania

## Geneza Usowit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego lub metasomatycznego. Powstaje w złożonych środowiskach geologicznych, zwykle związanych z masywami alkalicznymi i karbonatytami, bogatymi w fluor. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi, często rzadkimi fluorkami. Do jego typowych minerałów towarzyszących należą fluoryt, kriolit, weberyt, jarlit, thomsenolit, pachnolit, ralstonit oraz gearksutyt. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania usowitu jest jego lokalizacja typowa - kompleks alkaliczny Narsarsuk na Grenlandii. Znaczące okazy pochodzą również ze złoża Aksu w Kazachstanie. Są to główne źródła okazów tego minerału na świecie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy usowitu to te, które zawierają dobrze wykształcone, choćby niewielkie, swobodne kryształy. Ponieważ minerał ten najczęściej tworzy bezpostaciowe agregaty, każdy okaz z widocznymi kryształami jest rarytasem. Wartość podnosi również bogata asocjacja z innymi rzadkimi fluorkami, zwłaszcza jeśli usowit jest na nich wyraźnie widoczny. ## Popularne stanowiska Za najbardziej pożądane wśród kolekcjonerów uchodzą okazy z lokalizacji typowej, czyli Narsarsuk na Grenlandii. Materiał z Kazachstanu jest nieco częściej spotykany na rynku, ale okazy grenlandzkie mają status klasyków.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy usowitu należy czyścić z dużą ostrożnością, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie potrzeby można przemyć go ostrożnie wodą destylowaną. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić okaz z powodu jego łupliwości. ## Czego unikać Minerał jest stosunkowo miękki (twardość 3.5), dlatego należy chronić go przed kontaktem z twardszymi minerałami, które mogą go zarysować. Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami. Jest stabilny w normalnych warunkach, jednak należy unikać ekstremalnych temperatur. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów usowitu osobno, w wyściełanym pudełku klaserowym, aby zapobiec zarysowaniom i przypadkowym uderzeniom. Chronić przed kurzem i zanieczyszczeniami.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej