Urvantsevite

Wzór chemiczny: Pd(Bi,Pb)₂

Urvantsevit to rzadki, szarobiały minerał z grupy antymonków i bizmutków, będący bizmutkiem palladu, spotykanym w złożach miedziowo-niklowych.

## Charakterystyka Urvantsevit jest bardzo rzadkim minerałem należącym do grupy antymonków i bizmutków. Chemicznie jest to bizmutek palladu, w którym bizmut może być częściowo zastąpiony przez ołów. Tworzy bardzo małe, wydłużone lub listewkowe kryształy, zwykle o wielkości nieprzekraczającej 0.8 mm. Najczęściej występuje w postaci wrostków w innych minerałach kruszcowych. Jego barwa jest szarobiała, a na świeżych powierzchniach wykazuje silny, metaliczny połysk. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, z twardością ocenianą na 2 w skali Mohsa. Jest nieprzezroczysty i posiada metaliczny połysk. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, dokładne określenie jego gęstości jest trudne i nie zostało precyzyjnie zmierzone. ## Barwy i odmiany Urvantsevit występuje w jednolitym, szarobiałym kolorze. Nie są znane jego barwne odmiany ani nazwy handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1976 roku. Jego nazwa pochodzi od nazwiska Nikołaja Nikołajewicza Urwancewa (1893-1985), rosyjskiego geologa i badacza Arktyki, który wniósł znaczący wkład w poznanie geologii rejonu Norylska, gdzie minerał ten został odkryty. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, urvantsevit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2
Połysk: Metaliczny
Gęstość: 0
Łupliwość: W jednym kierunku
Przezroczystość: Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny: Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja urvantsevitu jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS) w mikroskopie elektronowym (SEM) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). Wizualnie, w badaniach pod mikroskopem, można zaobserwować małe, szarobiałe wrostki o metalicznym połysku w obrębie siarczków lub innych minerałów z grupy platynowców. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z wieloma innymi mikroskopijnymi minerałami metali z grupy platynowców (PGM), takimi jak sobolevskit, kotulskit czy inne bizmutki i tellurki palladu. Pewne rozróżnienie wymaga specjalistycznej analizy chemicznej. ## Formy kryształów Urvantsevit tworzy drobne, wydłużone, listewkowe lub igiełkowe kryształy. Występuje jako pojedyncze ziarna lub niewielkie skupienia ziaren wrosnięte w inne minerały.

Środowisko występowania

## Geneza Urvantsevit jest minerałem pochodzenia magmowego. Powstaje w końcowych etapach krystalizacji złoża siarczków miedziowo-niklowych, w strefach bogatych w metale z grupy platynowców, bizmut i ołów. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami kruszcowymi, zwłaszcza z chalkopirytem, pentlandytem, kubanitem i magnetytem. Często towarzyszą mu inne rzadkie minerały z grupy platynowców, takie jak kotulskit, sobolevskit, majakit, atokit, rustenburgit, a także srebro rodzime i złoto rodzime. ## Lokalizacje Najważniejszym i zarazem typowym miejscem występowania urvantsevitu jest złoże miedziowo-niklowe Talnakh, w szczególności kopalnia Majak, w rejonie Norylska na Półwyspie Tajmyr w Rosji. Jest to jedyna potwierdzona i dobrze udokumentowana lokalizacja tego minerału na świecie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu z urvantsevitem jest determinowana głównie przez jakość badań potwierdzających jego obecność. Ponieważ kryształy są mikroskopijne, okazy kolekcjonerskie to zazwyczaj fragmenty skały lub polerowane zgłady z dokładnie zidentyfikowanymi i oznaczonymi na zdjęciach mikroskopowych ziarnami urvantsevitu. Najcenniejsze są okazy z możliwie jak największymi (choć wciąż mikroskopijnymi) i dobrze wykształconymi kryształami, współwystępujące z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest rejon Norylska w Rosji, a konkretnie złoże Talnakh. Okazy pochodzące z lokalizacji typowej (kopalnia Majak) są najbardziej pożądane przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z urvantsevitem, będące zazwyczaj mikroskopijnymi wrostkami w innych minerałach, nie wymagają i nie powinny być poddawane czyszczeniu mechanicznemu. Wszelkie próby czyszczenia mogą zniszczyć delikatne kryształy. Jeśli konieczne jest usunięcie kurzu, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami i detergentami. Minerał jest miękki i podatny na zarysowania, dlatego należy chronić go przed jakimkolwiek kontaktem z twardszymi materiałami. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na gwałtowne zmiany temperatury. ## Przechowywanie Okazy z urvantsevitem najlepiej przechowywać w specjalistycznych pudełkach na mikrominerały (tzw. micromount), które chronią je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i wilgocią. Ekspozycja powinna odbywać się z dala od źródeł wibracji i bezpośredniego światła słonecznego.