Uranotungstite

Wzór chemiczny: Ba(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>2</sub>W<sup>6+</sup><sub>2</sub>O<sub>8</sub>(OH)<sub>2</sub>·H<sub>2</sub>O

Uranotungstyt to bardzo rzadki, radioaktywny minerał wtórny, będący uwodnionym wolframianem uranylu i baru, znajdowany w strefach utleniania złóż wolframu.

## Charakterystyka Uranotungstyt jest niezwykle rzadkim minerałem wtórnym, powstającym w wyniku utleniania minerałów wolframu i uranu. Tworzy bardzo małe, cienkie, listewkowate lub igiełkowe kryształy, które zazwyczaj formują rozetowe lub gwiaździste agregaty, a także sferolityczne skupienia i naskorupienia. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Ze względu na swój skład chemiczny, minerał ten jest silnie radioaktywny. ## Właściwości fizyczne Kryształy uranotungstytu wykazują połysk szklisty do perłowego, szczególnie na powierzchniach łupliwości. Są przezroczyste do przeświecających. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie określone ze względu na niewielki rozmiar i rzadkość kryształów. ## Barwy i odmiany Minerał ten charakteryzuje się intensywną, kanarkowożółtą barwą. Nie są znane żadne jego odmiany. ## Historia i nazwa Uranotungstyt został po raz pierwszy opisany w 1985 roku przez zespół mineralogów (Walenta, Wimmenauer, Dunn) na podstawie próbek pochodzących z kopalni Clara w dolinie Rankach, w Schwarzwaldzie (Niemcy). Nazwa nawiązuje bezpośrednio do składu chemicznego minerału, wskazując na obecność uranu (Urano-) i wolframu (-tungstite).

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Szklisty do perłowego
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
6.35
Łupliwość
Doskonała według {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne uranotungstytu to jego charakterystyczna kanarkowożółta barwa, specyficzne formy kryształów (cienkie listewki tworzące rozetowe lub gwiaździste agregaty) oraz silna radioaktywność. Minerał ten wykazuje również intensywną, zielonkawożółtą fluorescencję w świetle ultrafioletowym (zarówno krótko-, jak i długofalowym). ## Odróżnianie od podobnych Uranotungstyt może być mylony z innymi wtórnymi minerałami uranu o żółtej barwie, takimi jak uranofan, boltwoodyt czy cuproskłodowskit. Odróżnienie go wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna (EDS/WDS), ze względu na podobieństwo wizualne i współwystępowanie. Charakterystyczne gwiaździste agregaty mogą być pomocną wskazówką wizualną. ## Formy kryształów Uranotungstyt krystalizuje w postaci bardzo małych, cienkich, listewkowatych kryształów, wydłużonych wzdłuż osi [100] i spłaszczonych zgodnie z {010}. Kryształy te często łączą się w gwiaździste lub rozetowe agregaty, a także tworzą promieniste i sferolityczne skupienia oraz cienkie naskorupienia na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Uranotungstyt jest minerałem wtórnym, który powstaje w strefach utleniania hydrotermalnych złóż zawierających minerały wolframu (głównie wolframit i szelit) oraz uranu (uraninit). Tworzy się w wyniku działania wód powierzchniowych na te pierwotne minerały w warunkach niskich temperatur i ciśnień. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu i wolframu. W lokalizacji typowej (kopalnia Clara) znaleziono go w towarzystwie uraninitu, wolframitu, szelitu, hematytu, kwarcu, barytu, fluorytu oraz innych rzadkich minerałów wtórnych jak stolzyt, tungstyt, cuproskłodowskit, uranofan i kasolit. ## Lokalizacje Uranotungstyt jest minerałem ekstremalnie rzadkim. Poza lokalizacją typową - kopalnią Clara w Schwarzwaldzie w Niemczech - jego występowanie zostało potwierdzone jedynie w kilku miejscach na świecie, w tym w kopalni La Muela w Ponferradzie (Hiszpania) oraz w rejonie Carrizal w Chile.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy potwierdzony okaz uranotungstytu jest cenny dla wyspecjalizowanych kolekcji. Najwyżej cenione są mikromonty, na których widoczne są dobrze wykształcone, gwiaździste lub rozetowe agregaty kryształów o intensywnej, kanarkowożółtej barwie. Ważna jest również estetyka kompozycji z minerałami towarzyszącymi na niewielkim fragmencie skały macierzystej. ## Popularne stanowiska Zdecydowana większość najlepszych i najbardziej znanych okazów uranotungstytu pochodzi z jego lokalizacji typowej - kopalni Clara w dolinie Rankach, w Schwarzwaldzie (Niemcy). Jest to klasyczne stanowisko dla wielu rzadkich minerałów wtórnych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość, niewielkie rozmiary i kruchość kryształów, mechaniczne czyszczenie jest niewskazane i praktycznie niemożliwe. Okazy należy chronić przed kurzem. ## Czego unikać Uranotungstyt jest minerałem stabilnym, ale należy unikać kontaktu z chemikaliami i ultradźwiękami. Jako minerał radioaktywny, wymaga bezpiecznego obchodzenia się i przechowywania z dala od innych minerałów, które mogłyby ulec uszkodzeniu przez promieniowanie. Należy unikać wdychania pyłu i bezpośredniego kontaktu ze skórą. ## Przechowywanie Okazy uranotungstytu powinny być przechowywane w specjalistycznych, ołowianych pojemnikach lub w sposób minimalizujący ekspozycję na promieniowanie. Należy je trzymać w suchym miejscu, z dala od światła słonecznego i w dobrze wentylowanym pomieszczeniu. Zawsze należy wyraźnie oznaczać pojemniki jako zawierające materiał radioaktywny.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej