Uranoclite

Wzór chemiczny: (U⁶⁺O₂)₂(OH)₂Cl₂(H₂O)₄

Uranoklit to bardzo rzadki, wtórny minerał uranu, tworzący mikroskopijne, żółte kryształy o tabliczkowym pokroju.

## Charakterystyka Uranoklit jest uwodnionym, zasadowym chlorkiem uranylu. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają ułamki milimetra. Tworzy skupienia w formie rozet, wachlarzy lub po prostu naskorupień na skale macierzystej. Ze względu na swój rozmiar, poszczególne kryształy są zazwyczaj dostrzegalne tylko pod powiększeniem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest niezwykle miękki, z twardością w skali Mohsa wynoszącą około 1.5, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Jest kruchy, a jego gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki wynosi około 4.04 g/cm³. Połysk jest trudny do zaobserwowania na tak małych kryształach, ale określa się go jako szklisty do matowego. ## Barwy i odmiany Uranoklit ma charakterystyczną, jasnożółtą barwę. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - obecności uranu oraz chloru (z greckiego *klino*, choć w tym przypadku chodzi o chlor, co jest nieco mylące) i została zatwierdzona przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2017 roku. Został odkryty w kopalni Blue Lizard w hrabstwie San Juan w stanie Utah, USA, która jest jego lokalizacją typową. ## Zastosowania Uranoklit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie, jako bardzo rzadki minerał wtórny uranu.

Właściwości

Twardość Mohsa: 1.5-0
Połysk: Szklisty do matowego
Rysa: Bardzo bladożółta
Gęstość: 4.038
Przełam: Nieregularny/nierówny
Przezroczystość: Prześwitujący
Układ krystaliczny: Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Uranoklit jest rozpoznawany na podstawie swojego charakterystycznego wyglądu - drobnych, tabliczkowych kryształów o intensywnie żółtej barwie, tworzących rozetkowe lub wachlarzowate skupienia. Kluczowe jest powiązanie z innymi wtórnymi minerałami uranu w strefach utleniania złóż. Ze względu na radioaktywność, wykazuje silną reakcję na licznik Geigera. Identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z wieloma innymi wtórnymi minerałami uranu o żółtej barwie, takimi jak uranofan, karnotyt czy tyuyamunit. Odróżnienie "w ręku" jest praktycznie niemożliwe. Uranoklit wyróżnia się specyficzną morfologią kryształów (cienkie tabliczki) i składem chemicznym (jest chlorkiem), co można potwierdzić jedynie za pomocą analizy chemicznej (EDS/WDS). ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, cienkie, tabliczkowe lub listewkowe, często spłaszczone. Zwykle występują w promienistych lub wachlarzowatych agregatach i rozetach, a także w formie cienkich naskorupień.

Środowisko występowania

## Geneza Uranoklit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż uranu. Tworzy się w wyniku działania roztworów bogatych w chlor na pierwotne minerały uranowe, takie jak uraninit. Jego powstawanie jest związane z suchym, pustynnym klimatem, gdzie wody gruntowe mogą osiągać wysokie stężenie chlorków. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu. W lokalizacji typowej (kopalnia Blue Lizard) znaleziono go w towarzystwie gipsu, metauranopilitu, uranopilitu i johannitu. ## Lokalizacje Jest to minerał ekstremalnie rzadki. Poza lokalizacją typową - kopalnią Blue Lizard w Red Canyon, w hrabstwie San Juan (Utah, USA) - nie odnotowano jego występowania w innych miejscach na świecie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu uranoklitu zależy przede wszystkim od bogactwa i estetyki agregatów krystalicznych. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, nieuszkodzonymi rozetami lub wachlarzami drobnych kryształów, które gęsto pokrywają niewielki fragment skały macierzystej. Kontrastująca matryca może podnieść atrakcyjność wizualną. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, okazy są oceniane pod powiększeniem. ## Popularne stanowiska Jedynym znanym i potwierdzonym źródłem okazów uranoklitu jest jego lokalizacja typowa: kopalnia Blue Lizard w Utah, USA. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów uranoklitu generalnie nie powinno się czyścić na mokro. Ze względu na jego ekstremalną miękkość i kruchość, jedyną bezpieczną metodą usuwania kurzu jest użycie miękkiego pędzelka lub gruszki fotograficznej. Kontakt z wodą może prowadzić do rozpuszczenia lub uszkodzenia delikatnych kryształów. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami, detergentami i wszelkimi chemikaliami. Minerał jest bardzo miękki i wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. Jako minerał uranu, jest radioaktywny i należy obchodzić się z nim z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności (unikanie wdychania pyłu, mycie rąk po kontakcie). ## Przechowywanie Okazy uranoklitu należy przechowywać w zamkniętych, stabilnych pojemnikach (np. typu "micromount"), aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i wilgocią. Należy je trzymać z dala od innych minerałów, które mogłyby je zarysować. Ze względu na radioaktywność, powinien być przechowywany z dala od miejsc stałego przebywania ludzi.