Uranocirkit
Wzór chemiczny: Ba(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>2</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·10H<sub>2</sub>O
Uranocyrcyt to rzadki minerał uranylu i baru, należący do grupy autunitu, charakteryzujący się intensywną żółtozieloną barwą i silną fluorescencją.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2-2.5
- Połysk
- Pearly
- Rysa
- Żółtawo-biała
- Gęstość
- 3.46
- Łupliwość
- Perfect on {001}; distinct on {100} {010}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Transparent,Translucent
- Układ krystaliczny
- Tetragonal
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Uranocyrcyt można rozpoznać po charakterystycznej żółtozielonej barwie, perłowym połysku oraz niskiej twardości. Często występuje w postaci cienkich, tabliczkowych kryształów. Silna fluorescencja w świetle ultrafioletowym jest również cechą diagnostyczną. ## Odróżnianie od podobnych Uranocyrcyt może być mylony z innymi minerałami uranylu, takimi jak autunit czy torbernit. Od autunitu odróżnia go obecność baru zamiast wapnia. Od torbernitu różni się obecnością fosforanu zamiast arsenianu oraz barwą, która w przypadku torbernitu jest zazwyczaj bardziej zielona. Badanie składu chemicznego jest często niezbędne do jednoznacznej identyfikacji. ## Formy kryształów Uranocyrcyt tworzy zazwyczaj cienkie, tabliczkowe kryształy o pokroju blaszkowym. Często występuje w formie skupień łuskowych, ziarnistych lub jako naskorupienia na innych minerałach.
Środowisko występowania
## Geneza Uranocyrcyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż uranu. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów uranu w obecności fosforanów i baru, często w środowiskach bogatych w wodę. ## Asocjacje mineralne Uranocyrcyt często współwystępuje z innymi minerałami uranylu, takimi jak autunit, torbernit, meta-autunit, metatorbernit, a także z minerałami uranu, takimi jak uraninit. Może być również znajdowany w towarzystwie minerałów fosforanowych i barytowych. ## Lokalizacje Znane stanowiska uranocyrcytu obejmują m.in. kopalnię Bergen w Saksonii (Niemcy), gdzie został po raz pierwszy opisany. Występuje również w innych lokalizacjach w Niemczech, a także w Czechach, Francji, USA (np. Arizona, Utah) i innych rejonach świata, gdzie występują złoża uranu.
Rzadkość
Niezbyt częsty
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy uranocyrcytu to te o dobrze wykształconych, dużych i wyraźnych kryształach, intensywnej i jednolitej żółtozielonej barwie oraz wysokiej przezroczystości. Okazy z wyraźną fluorescencją są również bardzo poszukiwane. Brak uszkodzeń mechanicznych i obecność na atrakcyjnej matrycy zwiększają wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Najbardziej cenione okazy uranocyrcytu pochodzą z historycznych lokalizacji w Saksonii w Niemczech, zwłaszcza z okolic Freibergu i Schneebergu. Inne ważne miejsca to kopalnie w Czechach oraz niektóre złoża w Stanach Zjednoczonych.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Ze względu na miękkość i radioaktywność uranocyrcytu, czyszczenie powinno być ograniczone do minimum. Najlepiej używać miękkiej, suchej szczoteczki do delikatnego usuwania kurzu. Unikać wody i roztworów chemicznych, które mogą uszkodzić powierzchnię minerału. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, kwasami, zasadami oraz innymi substancjami chemicznymi. Minerał jest wrażliwy na wysoką temperaturę i długotrwałe wystawienie na bezpośrednie światło słoneczne, co może prowadzić do zmian barwy lub struktury. Ze względu na radioaktywność, należy unikać długotrwałego i bezpośredniego kontaktu ze skórą. ## Przechowywanie Uranocyrcyt powinien być przechowywany w szczelnie zamkniętym pojemniku, najlepiej w suchym i chłodnym miejscu, z dala od innych minerałów, które mogłyby go porysować. Ze względu na radioaktywność, zaleca się przechowywanie go w oddzielnej, wentylowanej przestrzeni, z dala od pomieszczeń mieszkalnych, szczególnie jeśli kolekcja jest duża.