Umohoite

Wzór chemiczny: (U⁶⁺O₂)Mo⁶⁺O₄·2H₂O

Umohoit to rzadki minerał uranu i molibdenu, tworzący charakterystyczne, niebieskoczarne, tabliczkowe kryształy i agregaty.

## Charakterystyka Umohoit jest uwodnionym molibdenianem uranylu, należącym do minerałów rzadkich. Jego nazwa, wymawiana jako "you-mo-ho-ite", nawiązuje do składu chemicznego - uranu (U), molibdenu (Mo) i wodoru (H, z ang. hydrogen). Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym zarysie, które zazwyczaj występują w postaci promienistych lub sferulitycznych agregatów. Ze względu na swój skład chemiczny jest minerałem silnie radioaktywnym. ## Właściwości fizyczne Kryształy umohoitu są miękkie i kruche, o twardości w skali Mohsa wynoszącej około 2. Połysk jest metaliczny do submetalicznego na świeżych powierzchniach, jednak z czasem może matowieć. Jest minerałem nieprzezroczystym o gęstości wynoszącej 4,55-4,96 g/cm³. ## Barwy i odmiany Charakteryzuje się intensywną, niebieskoczarną barwą. Rysa na płytce jest czarna. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1953 roku przez Geralda P. Brophy'ego i Paula F. Kerra. Jego nazwa pochodzi od symboli pierwiastków wchodzących w jego skład: U (uran), Mo (molibden) i H (wodór, z ang. hydrogen), z dodaniem standardowego przyrostka "-it". Lokalizacją typową jest kopalnia Freedom No. 2 w Marysvale, w hrabstwie Piute, w stanie Utah, USA. ## Zastosowania Umohoit, ze względu na swoją rzadkość i niewielkie nagromadzenia, nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach uranu oraz instytucji naukowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Barwa
Black, blue-black, dark green
Połysk
Metallic to submetallic
Rysa
Black
Gęstość
4.53
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Umohoit jest rozpoznawalny dzięki swojej charakterystycznej niebieskoczarnej barwie, metalicznemu połyskowi oraz typowym formom występowania w postaci sferulitycznych lub promienistych agregatów drobnych, tabliczkowych kryształów. Silna radioaktywność jest kluczową cechą diagnostyczną, łatwą do zweryfikowania za pomocą licznika Geigera. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi ciemnymi, wtórnymi minerałami uranu, takimi jak uraninit (smółka uranowa). Uraninit jest jednak zazwyczaj twardszy, występuje w formach masywnych lub sześciennych i ma smolistoczarny lub brązowoczarny kolor, bez niebieskiego odcienia. Reakcja na promieniowanie UV może być pomocna - w przeciwieństwie do wielu minerałów uranylowych, umohoit nie wykazuje fluorescencji. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, cienkie, tabliczkowe, o sześciobocznym zarysie. Najczęściej tworzą promieniste, rozetkowe lub sferulityczne (kuliste) agregaty, a także powłoki i naloty na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Umohoit jest wtórnym minerałem uranu i molibdenu. Powstaje w strefach redukcyjnych hydrotermalnych złóż uranowych, często w żyłach i spękaniach skał osadowych (głównie piaskowców) lub wulkanicznych. Tworzy się w warunkach beztlenowych, poniżej zwierciadła wód gruntowych, w wyniku przeobrażenia wcześniejszych minerałów uranu, takich jak uraninit, w obecności roztworów bogatych w molibden. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami uranu i molibdenu. Typowe minerały towarzyszące to uraninit, jordisyt (amorficzny siarczek molibdenu), ilsemannit, a także piryt, fluoryt i kwarc. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska dla tego minerału znajdują się w USA, w szczególności w dystrykcie Marysvale w stanie Utah (lokalizacja typowa). Znany jest również z kilku innych miejsc w stanach Wyoming, Kolorado i Arizona. Poza USA jego wystąpienia odnotowano w Meksyku (złoże Nopal I w Chihuahua) oraz w Czechach.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, sferulitycznymi lub promienistymi agregatami o intensywnej, niebieskoczarnej barwie. Ważny jest kontrast z jasną skałą macierzystą (matrycą), na której osadzone są kryształy. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, wielkość i bogactwo agregatów na okazie znacząco podnoszą jego wartość. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane okazy pochodzą z lokalizacji typowej w Marysvale, Utah, USA. Są one uważane za klasyczne i wzorcowe dla tego minerału. Okazy z innych amerykańskich lokalizacji, jak również z Meksyku, są również spotykane w kolekcjach, ale te z Marysvale cieszą się największym uznaniem.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów umohoitu generalnie nie powinno się czyścić na mokro. Pył można usuwać bardzo ostrożnie za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Należy unikać kontaktu z wodą, która może prowadzić do jego rozkładu. ## Czego unikać Umohoit jest minerałem niestabilnym w warunkach utleniających i w kontakcie z wodą. Należy bezwzględnie unikać wszelkich chemikaliów, kwasów i detergentów. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na długotrwałe działanie wilgoci. Jako minerał radioaktywny, wymaga ostrożnego obchodzenia się - należy myć ręce po każdym kontakcie i unikać wdychania pyłu. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w suchym, stabilnym środowisku, najlepiej w szczelnie zamkniętym, oznaczonym pojemniku (np. pudełku typu "perky box"). Przechowywanie w ten sposób chroni delikatne kryształy przed uszkodzeniem mechanicznym i ogranicza ekspozycję na promieniowanie. Należy trzymać go z dala od innych minerałów, które mogłyby ulec uszkodzeniu przez promieniowanie.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej