Umbrianite

Wzór chemiczny: K<sub>7</sub>Na<sub>2</sub>Ca<sub>2</sub>[Al<sub>3</sub>Si<sub>10</sub>O<sub>29</sub>]F<sub>2</sub>Cl<sub>2</sub>

Umbrianit to niezwykle rzadki minerał z grupy krzemianów, odkryty we Włoszech, wyróżniający się złożonym składem chemicznym i występowaniem w specyficznych wulkanitach.

## Charakterystyka Umbrianit jest bardzo rzadkim minerałem krzemianowym o złożonej budowie. Zazwyczaj tworzy niewielkie, bezbarwne do białych, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, nieprzekraczające 0,2 mm. Występuje w postaci pojedynczych kryształów lub niewielkich agregatów w obrębie mikropor w skale macierzystej. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez specjalistycznego sprzętu. ## Właściwości fizyczne Kryształy umbrianitu wykazują szklisty połysk. Minerał ten jest przezroczysty. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 5, a gęstość została obliczona na 2,71 g/cm³. Jest kruchy i charakteryzuje się nierównym przełamem. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od Umbrii, regionu w środkowych Włoszech, gdzie został on odkryty. Umbrianit został po raz pierwszy opisany w 2013 roku przez zespół mineralogów (F. Gasc, G. Ventruti, F. Stoppa, G. C. Capitani, F. Bellatreccia) i zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) pod numerem 2013-057. Miejscem typowym jest kamieniołom w San Venanzo, w prowincji Terni. ## Zastosowania Umbrianit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy i rzadki przedstawiciel krzemianów.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.71
Łupliwość
Dobra wg {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja umbrianitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana, mikrosonda elektronowa (EDS/WDS) oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD). W warunkach polowych lub w typowej kolekcji jego rozpoznanie jest niemożliwe ze względu na mikroskopijny rozmiar i brak charakterystycznych cech widocznych gołym okiem. ## Odróżnianie od podobnych Umbrianit współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami o podobnym wyglądzie (np. kamaishilit, cuspidyna, kalsilit). Odróżnienie go od tych minerałów wymaga specjalistycznej analizy składu chemicznego i struktury krystalicznej. ## Formy kryształów Umbrianit tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, często o zarysie pseudoheksagonalnym. Występują one jako pojedyncze, rozproszone kryształy lub tworzą niewielkie, promieniste agregaty w pustkach skalnych.

Środowisko występowania

## Geneza Umbrianit powstaje w specyficznym środowisku geologicznym. Jest produktem krystalizacji z fazy gazowej w pustkach (mikroporach) w obrębie melilitowych law wulkanicznych, bogatych w potas i fluor. Jego powstanie wiąże się z działalnością wulkaniczną w kompleksie wulkanicznym San Venanzo we Włoszech. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich minerałów, takich jak leucyt, kalsilit, nefelin, pirokseny, oliwin, cuspidyna, kamaishilit, afghanit, fluoroflogopit i hydroksylapatyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania umbrianitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: kamieniołom wulkaniczny w pobliżu miejscowości San Venanzo, prowincja Terni, Umbria, Włochy.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopijny, umbrianit jest ceniony przede wszystkim za sam fakt jego obecności na okazie, potwierdzonej analizą. Najwyżej oceniane są okazy, na których kryształy, mimo niewielkich rozmiarów, są dobrze wykształcone, tworzą bogate skupienia i są osadzone na kontrastującym podłożu. Istotna jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami z tej lokalizacji. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów umbrianitu jest jego miejsce typowe w San Venanzo we Włoszech. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle poszukiwany przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach mikroskopijnych ("micromounts") oraz minerałach rzadkich.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z umbrianitem, ze względu na mikroskopijny rozmiar i delikatność kryształów, powinny być czyszczone z najwyższą ostrożnością. Zaleca się jedynie delikatne usuwanie kurzu za pomocą sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać myjek ultradźwiękowych, silnych strumieni wody, kwasów, rozpuszczalników i detergentów. Minerał jest wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne, dlatego należy chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od kurzu i wilgoci, najlepiej w zamykanych pudełkach typu "micromount". Chronić przed bezpośrednim działaniem światła słonecznego i nagłymi zmianami temperatury.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej