Uduminelite

Wzór chemiczny: Ca<sub>3</sub>Al<sub>8</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>O<sub>12</sub>·2H<sub>2</sub>O

Uduminelit to ekstremalnie rzadki minerał, uwodniony fosforan glinu i wapnia, tworzący mikroskopijne, bezbarwne kryształy w ksenolitach.

## Charakterystyka Uduminelit jest wyjątkowo rzadkim minerałem z grupy fosforanów. Występuje w postaci niezwykle małych, listewkowych lub tabliczkowych kryształów, zazwyczaj nieprzekraczających 0.2 mm długości i zaledwie kilku mikrometrów grubości. Kryształy są bezbarwne i przezroczyste, o szklistym połysku. Ze względu na mikroskopijne rozmiary, jego cechy wizualne można ocenić jedynie pod dużym powiększeniem. ## Właściwości fizyczne Kryształy uduminelitu wykazują szklisty połysk. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkiej ilości i rozmiaru dostępnego materiału. Obliczona gęstość wynosi 3.11 g/cm³. Minerał nie wykazuje fluorescencji w świetle ultrafioletowym. ## Barwy i odmiany Uduminelit jest bezbarwny. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - płaskowyżu Udomi w Kraju Chabarowskim na Dalekim Wschodzie Rosji. Został on zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2021 roku (IMA2021-039). Opisany został przez zespół mineralogów pod kierownictwem Igora V. Pekova. ## Zastosowania Uduminelit nie ma żadnego zastosowania praktycznego ani komercyjnego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako ekstremalnie rzadki i nowo odkryty gatunek minerału.

Właściwości

Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
3.11
Łupliwość
Doskonała wg {100}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja uduminelitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana oraz analiza chemiczna z wykorzystaniem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). Wizualne rozpoznanie w terenie lub nawet w kolekcji jest niemożliwe ze względu na mikroskopijny rozmiar i brak charakterystycznych cech makroskopowych. ## Odróżnianie od podobnych Na podstawie wyglądu jest nieodróżnialny od wielu innych bezbarwnych, mikroskopijnych minerałów wtórnych, takich jak wardyt, crandallit czy inne fosforany. Pewne rozróżnienie wymaga specjalistycznej aparatury badawczej. ## Formy kryształów Uduminelit tworzy bardzo małe, wydłużone kryształy o pokroju listewkowym lub cienkotabliczkowym. Występują one jako pojedyncze, izolowane kryształy lub tworzą niewielkie, luźne skupienia na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Uduminelit powstaje w specyficznych warunkach w obrębie ksenolitów bogatych w fosfor i glin, które zostały uwięzione i przeobrażone w obrębie skał wulkanicznych (ignimbrytów). Jest minerałem wtórnym, krystalizującym w pustkach i szczelinach w wyniku procesów hydrotermalnych lub pneumatolitycznych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi fosforanami i tlenkami. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie hematytu, anortoklazu, kwarcu, anatazu, bobierzytu, wardytu, stergiouitu, szaryginitu oraz nowo odkrytych minerałów, takich jak alumozippeit-2H i udryckait. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania uduminelitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - ksenolit znaleziony na płaskowyżu Udomi, w pobliżu wulkanu Elgandża w Kraju Chabarowskim na Dalekim Wschodzie Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", jedynym kryterium oceny jest jakość i bogactwo kryształów widocznych pod mikroskopem na fragmencie skały macierzystej (matrycy). Najwyżej cenione będą okazy z licznymi, dobrze wykształconymi i nieuszkodzonymi kryształami, których tożsamość została potwierdzona analitycznie. Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Rosji. Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie trudny do zdobycia i dostępny jedynie w wyspecjalizowanych kręgach kolekcjonerskich i instytucjach naukowych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość, mikroskopijny rozmiar i delikatność kryształów osadzonych na matrycy skalnej, mechaniczne czyszczenie jest absolutnie niewskazane. Okazy powinny być chronione przed kurzem i nie wymagają czyszczenia. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami, ultradźwiękami oraz gwałtownymi zmianami temperatury. Kryształy są kruche i mogą łatwo ulec uszkodzeniu mechanicznemu. Należy chronić je przed wibracjami i wstrząsami. ## Przechowywanie Okazy uduminelitu należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Ekspozycja jest możliwa tylko pod mikroskopem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej