Tusionite

Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup>Sn<sup>4+</sup>(BO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>

Tusionit to bardzo rzadki boran cyny i manganu, tworzący małe, żółtawe kryształy w pegmatytach granitowych.

## Charakterystyka Tusionit jest minerałem z gromady boranów, chemicznie boranem cyny i manganu. Występuje w formie niewielkich, dobrze wykształconych, romboedrycznych kryształów, osiągających zazwyczaj do 2-3 mm wielkości. Kryształy te bywają spłaszczone. Spotykany jest również w postaci ziarnistych skupień. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością wynoszącą 5 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość waha się w przedziale 4,55-4,63 g/cm³, co czyni go stosunkowo ciężkim jak na minerał niekruszcowy. ## Barwy i odmiany Tusionit przybiera barwy od żółtej, przez pomarańczowożółtą, po brązowawożółtą. Nie wyróżniono jego odrębnych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - doliny rzeki Tusion w górach Pamiru w Tadżykistanie. Został opisany i uznany za nowy gatunek minerału w 1983 roku przez zespół mineralogów: E.N. Konovalenko, A.V. Voloshina, Y.P. Menshikova, A.S. Povarennykha, Y.A. Pobedimskayę i N.V. Belova. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, tusionit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem w zaawansowanych kolekcjach minerałów rzadkich.

Właściwości

Twardość Mohsa
5
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
4.55-4.63
Łupliwość
Perfect on {1011}
Przełam
Conchoidal
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami ułatwiającymi identyfikację tusionitu są jego charakterystyczna żółta barwa, szklisty połysk, stosunkowo wysoka gęstość oraz specyficzna forma romboedrycznych kryształów. Kluczowe znaczenie ma również środowisko występowania - kawerny w pegmatytach bogatych w pierwiastki rzadkie. ## Odróżnianie od podobnych Tusionit można pomylić z innymi drobnokrystalicznymi, żółtymi minerałami pegmatytowymi. Nordenskiöldin, również boran, ma inny pokrój kryształów. Rodizyt jest znacznie twardszy (8-8.5 w skali Mohsa) i krystalizuje w układzie regularnym. Ostateczne potwierdzenie tożsamości wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (EDS) lub rentgenowskich (XRD). ## Formy kryształów Tusionit tworzy małe, tabliczkowe lub spłaszczone kryształy romboedryczne. Występuje także w formie skupień ziarnistych.

Środowisko występowania

## Geneza Tusionit powstaje w późnych stadiach krystalizacji w złożonych pegmatytach granitowych, bogatych w pierwiastki rzadkie takie jak lit, cez, cyna i bor. Występuje w miarolitycznych kawernach, często w obrębie masywnego pollucytu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z kwarcem, mikroklinem, albitem, lepidolitem, elbicką odmianą turmalinu, pollucytem, kasyterytem oraz cesstibtantytem. ## Lokalizacje Jedynym znaczącym i zarazem typowym miejscem występowania tusionitu na świecie jest jego pierwotna lokalizacja w dolinie rzeki Tusion w Pamirze, w regionie Gorno-Badakhshan w Tadżykistanie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy tusionitu to te z ostrymi, dobrze wykształconymi i nieuszkodzonymi kryształami o dobrej przezroczystości i intensywnej, żółtej barwie. Szczególnie pożądane są kryształy osadzone na kontrastującej matrycy, na przykład na białym pollucycie lub alicie. Wielkość kryształów jest kluczowym czynnikiem, a okazy przekraczające 2 mm są już uważane za wyjątkowe. ## Popularne stanowiska Dla kolekcjonerów jedynym źródłem pozyskania tusionitu jest jego lokalizacja typowa w Pamirze w Tadżykistanie. Okazy z tego miejsca są uważane za klasyczne i najbardziej reprezentatywne dla tego gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy tusionitu należy czyścić z najwyższą ostrożnością, najlepiej na sucho przy użyciu miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Z uwagi na doskonałą łupliwość, należy unikać myjek ultradźwiękowych i czyszczenia mechanicznego. Kontakt z wodą powinien być ograniczony do minimum. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na uderzenia i nacisk z powodu swojej łupliwości. Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi silnymi chemikaliami. Chociaż brak jest szczegółowych danych na temat jego wrażliwości na światło i temperaturę, zaleca się standardową ochronę przed długotrwałą ekspozycją na światło słoneczne i skrajnymi temperaturami. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszym sposobem przechowywania tusionitu jest umieszczenie go w osobnym, wyściełanym pudełku typu "micromount", które chroni go przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i kontaktem z innymi minerałami.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej