Tungstenite

Wzór chemiczny: W<sup>4+</sup>S<sup>2-</sup><sub>2</sub>

Tungstenit to rzadki minerał siarczkowy wolframu, charakteryzujący się metalicznym połyskiem, ołowianoszarą barwą i blaszkową budową.

## Charakterystyka Tungstenit jest siarczkiem wolframu (WS₂), naturalnym odpowiednikiem syntetycznego dwusiarczku wolframu. Zazwyczaj tworzy drobnoziarniste lub blaszkowe skupienia, a także cienkie naloty. Rzadko występuje w formie niewielkich, sześciobocznych, tabliczkowych kryształów. Jego wygląd jest bardzo podobny do molibdenitu i grafitu. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi 2.5. Posiada metaliczny połysk i jest nieprzezroczysty. Jest minerałem bardzo gęstym, z gęstością właściwą wynoszącą około 7.4 g/cm³, co wyraźnie odróżnia go od podobnych minerałów. W dotyku sprawia wrażenie tłustego. ## Barwy i odmiany Tungstenit ma barwę od ołowianoszarej do ciemnoszarej lub czarnej. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1917 roku, nawiązuje bezpośrednio do jego składu chemicznego - wysokiej zawartości wolframu (ang. *tungsten*). Został on po raz pierwszy opisany na podstawie okazów znalezionych w kopalni Emma w dystrykcie Little Cottonwood, w stanie Utah (USA). ## Zastosowania Jako minerał, tungstenit jest przede wszystkim obiektem zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego. Jego syntetyczny odpowiednik jest szeroko stosowany jako wysokowydajny suchy smar, szczególnie w warunkach próżni i wysokich temperatur.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Metallic
Rysa
Dark-gray
Gęstość
7.4
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy rozpoznawcze to ołowianoszara barwa, silny metaliczny połysk, bardzo niska twardość (daje się zarysować paznokciem) oraz blaszkowy lub łuseczkowy pokrój. Charakterystyczna jest również bardzo wysoka gęstość. ## Odróżnianie od podobnych Tungstenit jest najczęściej mylony z molibdenitem i grafitem. Od grafitu odróżnia go znacznie wyższa gęstość i nieco jaśniejszy, bardziej metaliczny odcień. Molibdenit ma podobny wygląd, ale jest lżejszy (gęstość ok. 4.7 g/cm³) i często wykazuje niebieskawy odcień, którego brak u tungstenitu. Ostateczne rozróżnienie wymaga testów laboratoryjnych (np. EDS). ## Formy kryształów Kryształy są rzadkie, heksagonalne i mają postać małych, cienkich tabliczek. Najczęściej spotyka się go w formie skupień blaszkowych, łuseczkowych lub jako drobnoziarniste masy.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał pochodzenia hydrotermalnego, tworzący się w niskich temperaturach. Występuje w żyłach kruszcowych oraz w strefach przeobrażeń metasomatycznych. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z takimi minerałami jak piryt, kwarc, syderyt, szelit, a zwłaszcza molibdenit. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to m.in. kopalnia Emma w Utah (USA), gdzie został odkryty, a także niektóre złoża w Szwecji (np. Bispberg), Japonii (kopalnia Kuga, prefektura Yamaguchi) oraz w Rosji.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, choć zwykle mikroskopijnymi, heksagonalnymi kryształami. Atrakcyjne są również bogate skupienia blaszkowe na kontrastującym podłożu skalnym. ## Popularne stanowiska Okazy o znaczeniu historycznym pochodzą z lokalizacji typowej w Utah, USA.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na dużą miękkość i doskonałą łupliwość, tungstenit należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Należy unikać wody i jakichkolwiek środków chemicznych. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z twardszymi minerałami, które mogą go zarysować. Jest wrażliwy na nacisk mechaniczny, który może powodować rozdzielanie się blaszek. Nie wolno stosować myjek ultradźwiękowych ani silnego strumienia powietrza. ## Przechowywanie Okazy tungstenitu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby chronić je przed zarysowaniem i uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej