Tschermigite

Wzór chemiczny: N<sup>3-</sup>H<sub>4</sub>Al(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·12H<sub>2</sub>O

Tschermigit to uwodniony siarczan amonu i glinu, występujący w postaci włóknistych lub skorupiastych nalotów i wykwitów.

## Charakterystyka Tschermigit jest minerałem z grupy ałunów, chemicznie klasyfikowanym jako uwodniony siarczan amonu i glinu. Rzadko tworzy dobrze wykształcone, ośmiościenne kryształy, które mogą osiągać do 2 cm wielkości. Najczęściej występuje w formie włóknistych agregatów, skorup, nalotów oraz stalaktytopodobnych form naciekowych. Jest minerałem kruchym, o słodko-cierpkim smaku. Jest także rozpuszczalny w wodzie. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się niewielką twardością, wynoszącą około 2 w skali Mohsa, oraz niską gęstością, wahającą się między 1.64 a 1.65 g/cm³. Ma szklisty połysk, a w przypadku form włóknistych - jedwabisty. Jest przezroczysty do przeświecającego. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest muszlowy. ## Barwy i odmiany Tschermigit jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Zanieczyszczenia mogą nadawać mu odcienie żółtawe, szarawe lub zielonkawe. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego pierwszego znalezienia i opisania w 1853 roku - okolic miejscowości Čermníky (niem. Tschermig) w Czechach. Został opisany przez austriackiego mineraloga Franza von Kobella. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i właściwości fizyczne, tschermigit nie ma znaczącego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach wtórnych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Szklisty, Jedwabisty
Rysa
Biała
Gęstość
1.64 - 1.65
Łupliwość
Brak
Przełam
Muszlowy
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi tschermigitu są jego występowanie w formie włóknistych wykwitów i nalotów, niska twardość, szklisty lub jedwabisty połysk oraz rozpuszczalność w wodzie. Często ma słodko-cierpki smak, jednak próba smaku jest zdecydowanie odradzana ze względu na potencjalne zanieczyszczenia. ## Odróżnianie od podobnych Tschermigit można pomylić z innymi wtórnymi siarczanami i ałunami, takimi jak ałun potasowy, halotrichit czy epsomit. Odróżnienie często wymaga analizy chemicznej (test na obecność jonu amonowego). W przeciwieństwie do gipsu, tschermigit jest znacznie bardziej miękki i rozpuszczalny w wodzie. ## Formy kryształów Dobrze wykształcone kryształy są rzadkością i przyjmują formę ośmiościanów typowych dla minerałów z grupy ałunów. Zdecydowanie częściej tworzy skupienia włókniste, promieniste, groniaste, a także skorupy, naloty i niewielkie stalaktyty.

Środowisko występowania

## Geneza Tschermigit jest minerałem wtórnym, powstającym w specyficznych warunkach. Tworzy się jako produkt sublimacji w wyniku pożarów hałd węgla kamiennego i łupków bitumicznych, gdzie ulatniający się amoniak reaguje z siarczanami powstającymi z utleniania pirytu. Powstaje również w strefach ekshalacji wulkanicznych (fumarole) oraz jako produkt rozkładu guana w suchym klimacie. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami powstającymi w podobnych warunkach, takimi jak siarka rodzima, salmiak, maskagnit, ałunogen, gips, ałun potasowy oraz realgar i aurypigment w osadach fumaroli. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to m.in. Čermníky w Czechach (miejsce typowe), hałdy kopalniane w Zagłębiu Ruhry (Niemcy), okolice Delle, Scandale i Neapolu (Wezuwiusz) we Włoszech. Występuje także w kopalni Alum Cave w Tennessee oraz w The Geysers w Kalifornii (USA).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są dobrze wykształcone, przezroczyste kryształy o formie ośmiościanu, które są jednak ekstremalnie rzadkie. Wysoko oceniane są również bogate, włókniste skupienia o jedwabistym połysku, pokrywające znaczną powierzchnię skały macierzystej. Czystość (brak zanieczyszczeń i inkluzji) oraz brak uszkodzeń mechanicznych są kluczowe, podobnie jak precyzyjnie określona lokalizacja pochodzenia. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z klasycznych, historycznych lokalizacji, takich jak Čermníky w Czechach czy okolice Wezuwiusza we Włoszech, cieszą się szczególnym uznaniem. Atrakcyjne wizualnie, włókniste agregaty pochodzą również z płonących hałd w Niemczech oraz z niektórych lokalizacji w USA.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy tschermigitu są ekstremalnie wrażliwe na wodę, w której łatwo się rozpuszczają. Czyszczenie na mokro jest absolutnie zabronione. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i jakąkolwiek wilgocią, która prowadzi do rozpuszczenia minerału. Okazy są higroskopijne, co oznacza, że chłoną wilgoć z powietrza, dlatego nie wolno przechowywać ich w wilgotnych pomieszczeniach. Należy chronić je przed wysoką temperaturą, która może spowodować utratę wody krystalizacyjnej i zniszczenie okazu. ## Przechowywanie Przechowywanie wymaga zapewnienia suchych warunków. Najlepszym rozwiązaniem jest umieszczenie okazu w szczelnym, zamykanym pojemniku (tzw. "membrane box" lub pudełko z uszczelką) wraz z pochłaniaczem wilgoci (np. żelem krzemionkowym). Należy unikać wystawiania na bezpośrednie działanie światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej