Tschermakite
Wzór chemiczny: ◻Ca₂(Mg₃Al₂)Si₆Al₂O₂₂(OH)₂
Tschermakit to minerał z grupy amfiboli, będący glinokrzemianem wapnia, magnezu i glinu, tworzący pryzmatyczne kryształy o barwie od zielonej do czarnej.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5-6
- Połysk
- Szklisty
- Rysa
- Jasnoszarozielona
- Gęstość
- 3.15
- Łupliwość
- doskonała na {110}
- Przełam
- Nieregularny
- Przezroczystość
- Przezroczysty
- Układ krystaliczny
- Jednoskośny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Tschermakit rozpoznaje się na podstawie jego pryzmatycznego pokroju, ciemnozielonej do czarnej barwy i szklistego połysku. Kluczową cechą diagnostyczną, wspólną dla amfiboli, jest kąt między płaszczyznami łupliwości wynoszący około 124° i 56°, widoczny na przekroju poprzecznym kryształów. Rysa ma charakterystyczny, blado szarozielony kolor. ## Odróżnianie od podobnych Tschermakit jest trudny do odróżnienia od innych ciemnych amfiboli (np. hornblendy, pargassytu) oraz piroksenów (np. augitu) bez zaawansowanych badań (analiza chemiczna, dyfrakcja rentgenowska). Od piroksenów odróżnia go przede wszystkim kąt łupliwości - dla piroksenów wynosi on blisko 90°. Odróżnienie od innych amfiboli w obrębie tej samej serii wymaga specjalistycznej analizy. ## Formy kryształów Kryształy są najczęściej wydłużone, słupkowe lub pryzmatyczne. Występuje także w skupieniach ziarnistych, włóknistych, promienistych lub jako bezpostaciowe ziarna w skale macierzystej.
Środowisko występowania
## Geneza Tschermakit jest minerałem metamorficznym. Powstaje w warunkach średniego i wysokiego stopnia metamorfizmu regionalnego, szczególnie w skałach bogatych w wapń i glin. Jest typowym składnikiem amfibolitów, gnejsów amfibolowych oraz niektórych eklogitów i granulitów. Może również krystalizować w niektórych skałach magmowych. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami metamorficznymi, takimi jak plagioklazy (zwłaszcza anortyt), granaty (almandyn, pirop), epidot, zoisyt, kyanit, sillimanit, a także inne amfibole i pirokseny (omfacyt, diopsyd). ## Lokalizacje Znaczące i dobrze udokumentowane wystąpienia tschermakitu znane są z kilku miejsc na świecie. Występuje w kompleksie metamorficznym Saualpe w Karyntii (Austria), skąd pochodzą klasyczne okazy. Znajdowany jest również w Szwecji (okolice Falun), Norwegii, na Grenlandii (region Fiskenæsset), w USA (stany Nowy Jork i Kalifornia) oraz w Kanadzie.
Rzadkość
Niezbyt pospolity
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najbardziej wartościowe są okazy z dobrze wykształconymi, ostro zakończonymi kryształami o wyraźnym, pryzmatycznym pokroju. Cenione są kryształy o intensywnej, zielonej barwie i dobrym połysku. Atrakcyjność podnoszą okazy z kontrastującą skałą macierzystą lub w asocjacji z innymi minerałami, np. granatami. Rozmiar kryształów również ma znaczenie, choć duże, dobrze uformowane kryształy są rzadkie. ## Popularne stanowiska Najbardziej klasyczne i cenione przez kolekcjonerów okazy tschermakitu pochodzą z Austrii, zwłaszcza z regionu Karyntii. Okazy z Grenlandii również są poszukiwane ze względu na ich znaczenie naukowe i często dobrą jakość.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy tschermakitu można czyścić miękką szczoteczką pod bieżącą wodą. W przypadku silniejszych zabrudzeń można użyć wody destylowanej i delikatnego detergentu, a następnie dokładnie spłukać. Należy unikać myjek ultradźwiękowych, które mogą uszkodzić okaz wzdłuż płaszczyzn łupliwości. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na działanie silnych kwasów, które mogą go trawić. Należy unikać gwałtownych zmian temperatury oraz długotrwałej ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne, chociaż nie jest ono szczególnie szkodliwe. Ze względu na twardość (5-6) jest podatny na zarysowania przez twardsze minerały, takie jak kwarc. ## Przechowywanie Kolekcjonerskie okazy tschermakitu najlepiej przechowywać w osobnych pudełkach lub na miękkim podłożu, aby uniknąć zarysowań i obtłuczeń. Chronić przed kurzem i kontaktem z chemikaliami. Nie wymaga specjalnych warunków wilgotnościowych.