Tschaunerite

Wzór chemiczny: (Fe₂+)(Fe₂+Ti₄+)O₄

Tschauneryt to ekstremalnie rzadki tlenek żelaza i tytanu, zidentyfikowany w meteorycie marsjańskim Shergotty.

## Charakterystyka Tschauneryt jest tlenkiem żelaza i tytanu należącym do supergrupy marokitu. Został zidentyfikowany w postaci mikroskopijnych, submikrometrowych ziaren w meteorycie marsjańskim Shergotty, który spadł w Indiach w 1865 roku. Ze względu na ekstremalnie mały rozmiar kryształów, jego cechy wizualne nie są możliwe do zaobserwowania gołym okiem. W badaniach mikroskopowych jawi się jako czarne, nieprzezroczyste ziarna. ## Właściwości fizyczne Minerał jest nieprzezroczysty i ma czarną barwę. Jego gęstość, obliczona na podstawie parametrów komórki elementarnej, wynosi 6.41 g/cm³. Twardość i inne właściwości fizyczne nie zostały określone z powodu mikroskopijnej wielkości ziaren. ## Historia i nazwa Tschauneryt został oficjalnie zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2017 roku. Jego nazwa honoruje Olivera Tschaunera, mineraloga i krystalografa z Uniwersytetu Nevady w Las Vegas, za jego wkład w odkrywanie nowych minerałów wysokociśnieniowych, często z wykorzystaniem metod synchrotronowych. Odkrycia dokonano podczas ponownego badania składu meteorytu Shergotty.

Właściwości

Gęstość: 6.41
Przezroczystość: Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny: Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja tschaunerytu jest możliwa wyłącznie przy użyciu zaawansowanych technik analitycznych, takich jak dyfrakcja elektronów z precesją wiązki (PED) oraz spektroskopia rentgenowska z dyspersją energii (EDS) na próbkach przygotowanych za pomocą skoncentrowanej wiązki jonowej (FIB). Nie jest możliwe rozpoznanie go metodami wizualnymi. ## Odróżnianie od podobnych Tschauneryt współwystępuje z innymi tlenkami tytanu i żelaza, takimi jak ilmenit, ulwospinel i tytanomagnetyt. Odróżnienie wymaga precyzyjnej analizy struktury krystalicznej i składu chemicznego w mikroskali. ## Formy kryształów Minerał tworzy submikrometrowe, anhedralne (nieforemne) ziarna o wielkości do 500 nanometrów.

Środowisko występowania

## Geneza Tschauneryt jest minerałem wysokociśnieniowym. Uważa się, że powstał w wyniku krystalizacji z magmy w warunkach panujących w płaszczu Marsa. Alternatywnie, mógł się uformować podczas uderzenia meteorytu, które wyrzuciło skałę z powierzchni Marsa w przestrzeń kosmiczną, w wyniku metamorfizmu szokowego. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w meteorycie Shergotty w paragenezie z piroksenami (pigeonit, augit), maskelynitem (szklista forma plagioklazu), tytanomagnetytem, ilmenitem i innymi fazami tlenkowymi. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania tschaunerytu jest marsjański meteoryt Shergotty, który spadł w dystrykcie Gaya, w stanie Bihar w Indiach.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ponieważ tschauneryt jest minerałem mikroskopijnym, nie występuje na rynku kolekcjonerskim jako oddzielny okaz. Jego wartość jest czysto naukowa. Jedyną możliwością posiadania go jest nabycie fragmentu meteorytu Shergotty, co jest niezwykle rzadkie i kosztowne. Wartość takich fragmentów zależy od ich masy i udokumentowanej proweniencji, a nie od obecności konkretnych mikrominerałów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny rozmiar i występowanie wyłącznie w postaci inkluzji w meteorycie, okazy nie są czyszczone w tradycyjnym sensie. ## Czego unikać Okazy meteorytów zawierające tschauneryt powinny być chronione przed wilgocią, chemikaliami i ekstremalnymi zmianami temperatury, aby zapobiec degradacji całej próbki. ## Przechowywanie Próbki meteorytu Shergotty są przechowywane w kontrolowanych warunkach w instytucjach badawczych i muzeach. Kolekcjonerskie fragmenty wymagają suchego środowiska i ochrony przed zanieczyszczeniami.