Truscottite

Wzór chemiczny: Ca₁₄Si₂₄O₅₈(OH)₈·₂H₂O

Truskotyt to rzadki krzemian wapnia, tworzący drobne, sferulityczne agregaty o perłowym połysku, spotykany w zmienionych skałach wulkanicznych.

## Charakterystyka Truskotyt jest uwodnionym krzemianem wapnia, który najczęściej występuje w postaci bardzo drobnych, promienistych lub sferulitycznych agregatów. Poszczególne kryształy są blaszkowate lub listewkowe, lecz rzadko widoczne gołym okiem. Agregaty te tworzą cienkie naskorupienia i wypełnienia szczelin, często o delikatnej, włóknistej budowie wewnętrznej. Ze względu na swoją formę i połysk bywa mylony z innymi minerałami wtórnymi. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się twardością około 3.5 w skali Mohsa. Jego blaszki są giętkie. Ma perłowy połysk, szczególnie widoczny na powierzchniach łupliwości, a w skupieniach może być matowy lub ziemisty. Jest minerałem lekkim, o gęstości wynoszącej około 2.45-2.53 g/cm³. ## Barwy i odmiany Truskotyt jest zazwyczaj biały, szarobiały lub bezbarwny. Czasami bywa zabarwiony na odcienie różowawe lub kremowe z powodu domieszek. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od nazwiska Francisa Fredericka Truscotta, brytyjskiego inżyniera górnictwa, który pracował w kopalniach na Sumatrze, gdzie minerał ten został po raz pierwszy znaleziony. Opisany został w 1914 roku przez holenderskiego mineraloga Johana Schmutzera. ## Zastosowania Truskotyt nie ma żadnego znaczenia przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach krzemianowych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3.5
Barwa: Colourless, white
Połysk: Pearly
Rysa: White
Gęstość: 2.47
Łupliwość: on {0001}
Przełam: Micaceous
Przezroczystość: Transparent,Translucent
Układ krystaliczny: Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechą charakterystyczną truskotytu są jego sferulityczne lub promieniste agregaty o perłowym połysku, zbudowane z bardzo drobnych blaszek. Występuje w specyficznym środowisku geologicznym - w zmienionych skałach wulkanicznych. Niska twardość i doskonała łupliwość w jednym kierunku są również pomocne w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Truskotyt może być mylony z innymi białymi minerałami wtórnymi o podobnej formie występowania, takimi jak zeolity (np. mezolit, skolecyt), gips czy chalcedon. Od zeolitów odróżnia go często bardziej perłowy niż szklisty połysk oraz budowa z płaskich, a nie igiełkowych kryształów. Od gipsu jest twardszy. Chalcedon jest znacznie twardszy i ma woskowy połysk. ## Formy kryształów Kryształy truskotytu mają postać niezwykle cienkich, sześciobocznych lub pseudoheksagonalnych blaszek i płytek. Prawie zawsze występują one w promienistych, sferulitycznych lub wachlarzowatych agregatach. Rzadziej tworzą rozetkowe skupienia lub masywne, spilśnione agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Truskotyt jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku procesów hydrotermalnych niskich temperatur lub metamorfizmu kontaktowego. Tworzy się w pustkach, szczelinach i druzach w zmienionych skałach wulkanicznych, takich jak bazalty, andezyty i diabazy. Może również krystalizować w żyłach kalcytowych przecinających te skały. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z kalcytem, prehnitem, tobermorytem, apofyllitem, gyrolitem, a także z różnymi minerałami z grupy zeolitów. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska truskotytu na świecie to m.in. kopalnia Crestmore w Kalifornii (USA), obszar Poona w Indiach (słynne z pułapek dekańskich), Wyspy Owcze, a także lokalizacja typowa na Sumatrze w Indonezji. Wystąpienia odnotowano również w Japonii (kopalnia N’chwaning, RPA) i na Syberii w Rosji.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, dużymi (jak na ten minerał) sferulitami o wyraźnym perłowym połysku. Ważny jest kontrast z barwą skały macierzystej oraz brak uszkodzeń delikatnych agregatów. Okazy z towarzyszącymi, dobrze wykrystalizowanymi minerałami, takimi jak apofyllit czy prehnit, są również wyżej oceniane. ## Popularne stanowiska Najlepsze okazy kolekcjonerskie pochodzą z kamieniołomów w rejonie Poona i Bombaju w Indiach, gdzie truskotyt tworzy efektowne sferulity na bazalcie, często w asocjacji z innymi rzadkimi krzemianami i zeolitami. Okazy z kopalni Crestmore w Kalifornii również są klasykami dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy truskotytu są bardzo delikatne i kruche. Należy je czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Kontakt z wodą, zwłaszcza ultradźwiękami, jest wysoce niewskazany, ponieważ może zniszczyć delikatne agregaty. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich chemikaliów, w tym kwasów i silnych zasad. Minerał jest wrażliwy na wstrząsy i uderzenia. Powinien być chroniony przed wilgocią oraz wysoką temperaturą, która może spowodować jego odwodnienie i zniszczenie struktury. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich, aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i zmianami wilgotności. Nie nadaje się do ekspozycji w otwartych gablotach.