Tongbaite
Wzór chemiczny: Cr₃C₂
Tongbait to niezwykle rzadki węglik chromu, znajdowany głównie w skałach ultrazasadowych i meteorytach.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 8.5
- Barwa
- Brownish yellow
- Połysk
- Metallic
- Rysa
- Dark gray
- Gęstość
- 0
- Łupliwość
- None
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Opaque
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Rozpoznanie tongbaitu w terenie jest niemożliwe. Identyfikacja wymaga zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak mikroskopia elektronowa skaningowa (SEM) z analizą składu chemicznego (EDS/WDS) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). W polerowanych próbkach skalnych (zgładach) można go zidentyfikować pod mikroskopem rudowym na podstawie jego wysokiego współczynnika odbicia światła i twardości. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi rzadkimi, twardymi minerałami o metalicznym połysku, takimi jak inne węgliki (moissanit), azotki (osbornit) czy niektóre siarczki. Pewne rozróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie analizy chemicznej potwierdzającej dominację chromu i węgla. ## Formy kryształów Tongbait tworzy bardzo małe, nieregularne lub zaokrąglone ziarna, często w zrostach z innymi minerałami. Nie obserwuje się dobrze wykształconych, idiomatycznych kryształów.
Środowisko występowania
## Geneza Tongbait powstaje w specyficznych warunkach redukcyjnych w skałach ultrazasadowych, takich jak chromityty i dunity w obrębie kompleksów ofiolitowych. Jego obecność jest związana z procesami zachodzącymi w górnym płaszczu Ziemi. Został również zidentyfikowany jako faza akcesoryczna w niektórych meteorytach, co wskazuje na jego formowanie się w warunkach pozaziemskich. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z chromitem, forsterytem (oliwinem), diopsydem, a także z innymi rzadkimi minerałami takimi jak cohenit, grafit, żelazo rodzime, awaruit, wairauit i heazlewoodit. ## Lokalizacje Najważniejsze i typowe miejsce występowania to złoża chromitu w kompleksie ofiolitowym Luobusha w Tybecie (Chiny). Znany jest również z ofiolitu Ray-Iz na polarnym Uralu w Rosji oraz z kilku znalezisk w meteorytach.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Okazy tongbaitu nie są oceniane w tradycyjny sposób, ponieważ minerał ten nie tworzy estetycznych kryształów. Wartość kolekcjonerska leży w jego ekstremalnej rzadkości i znaczeniu naukowym. Najcenniejsze są próbki skał (zazwyczaj chromitytu) z potwierdzoną analitycznie, bogatą koncentracją ziaren tongbaitu, pochodzące z lokalizacji typowej w Tybecie.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Ze względu na ekstremalnie mały rozmiar ziaren i występowanie w litej skale, izolowane czyszczenie pojedynczych okazów jest w praktyce niemożliwe i niepotrzebne. Okazy skał macierzystych z tongbaitem można czyścić mechanicznie, używając miękkiej szczoteczki i wody destylowanej. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogłyby reagować z minerałem lub otaczającą go skałą. Mimo jego dużej twardości, należy unikać ultradźwiękowych myjek, które mogłyby uszkodzić delikatną strukturę skały macierzystej. ## Przechowywanie Okazy zawierające tongbait powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, z dala od kurzu i wilgoci, najlepiej w zamykanych pudełkach lub gablotach. Nie jest wrażliwy na światło.