Tomiolloite

Wzór chemiczny: Al<sub>12</sub>(Te<sup>4+</sup>O<sub>3</sub>)<sub>5</sub>[(S<sup>4+</sup>O<sub>3</sub>)<sub>0.5</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>0.5</sub>](OH)<sub>24</sub>

Tomiolloite to ekstremalnie rzadki telluryn glinu, tworzący mikroskopijne, bezbarwne kryształy w produktach ekshalacji wulkanicznych.

## Charakterystyka Tomiolloite jest minerałem z grupy tellurynów, chemicznie złożonym tellurynem-siarczynem-siarczanem glinu. Występuje w postaci niezwykle małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, zazwyczaj nieprzekraczających 50 mikrometrów długości i kilku mikrometrów grubości. Kryształy są bezbarwne i przezroczyste, często tworzą bezładne skupienia lub wachlarzowate agregaty na powierzchni alterowanych skał wulkanicznych. ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, większość właściwości fizycznych nie została precyzyjnie określona. Twardość jest zbyt niska, by zarysować szkło. Połysk opisywany jest jako szklisty do perłowego, szczególnie widoczny na ścianach kryształów. Minerał jest przezroczysty. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2012 roku pod numerem 2012-068. Jego nazwa honoruje Franco Tomiollo, włoskiego mikrokolekcjonera minerałów, który znalazł pierwsze próbki. Został odkryty w produktach fumaroli na wulkanie Wezuwiusz we Włoszech. ## Zastosowania Tomiolloite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego oraz stanowi cenny nabytek dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów mikroskopowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Szklisty do perłowego
Rysa
Biała
Gęstość
2.55
Łupliwość
Doskonała według {0001}
Przełam
Łuskowaty
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Trigonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja tomiolloitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana oraz mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS) w połączeniu z dyfrakcją rentgenowską (XRD). Wizualnie, w terenie lub w kolekcji, jest niemożliwy do odróżnienia od wielu innych mikroskopijnych minerałów wtórnych. ## Odróżnianie od podobnych Pod mikroskopem może przypominać inne bezbarwne, mikroskopijne siarczany, siarczyny lub telluryny występujące w tym samym środowisku, takie jak alunogen, gips czy inne rzadkie minerały fumaroliczne. Pewne rozróżnienie wymaga specjalistycznego sprzętu laboratoryjnego. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym zarysie, wydłużone w jednym kierunku. Kryształy często łączą się w wachlarzowate lub nieregularne agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Tomiolloite jest minerałem pochodzenia fumarolicznego. Powstaje w wyniku bezpośredniej sublimacji z gazów wulkanicznych lub w reakcji tych gazów z produktami alteracji skał wulkanicznych w środowisku o niskiej temperaturze (poniżej 100°C). ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami ekshalacyjnymi, takimi jak alunogen, mascagnit, sassolin, siarka rodzima oraz nowo odkrytymi, rzadkimi tellurynami i siarczanami. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania tomiolloitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - fumarole w kraterze La Fossa na wyspie Vulcano, należącej do archipelagu Wysp Liparyjskich we Włoszech.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów minerałów mikroskopowych najważniejsza jest wielkość i jakość kryształów - im większe, lepiej wykształcone i bardziej przejrzyste, tym okaz jest cenniejszy. Wysoko cenione są również bogate skupienia kryształów na niewielkiej powierzchni matrycy skalnej oraz asocjacje z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów tomiolloitu to jego miejsce odkrycia: wulkan Vulcano we Włoszech. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tego jednego miejsca.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów z tomiolloitem generalnie nie powinno się czyścić. Kryształy są ekstremalnie małe i kruche, a każda próba czyszczenia mechanicznego (szczoteczka, sprężone powietrze) lub chemicznego grozi ich bezpowrotnym zniszczeniem. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. Minerał jest prawdopodobnie rozpuszczalny w kwasach. Należy chronić go przed wibracjami, wstrząsami i gwałtownymi zmianami temperatury. Nie należy go podgrzewać. ## Przechowywanie Okazy mikroskopowe tomiolloitu należy przechowywać wyłącznie w szczelnie zamkniętych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja jest możliwa tylko pod mikroskopem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej