Tomcampbellite

Wzór chemiczny: [KCl][Fe<sup>2+</sup><sub>14</sub>(OH)<sub>6</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>6</sub>(PO<sub>3</sub>OH)<sub>2</sub>]

Tomcampbellit to rzadki minerał fosforanowy, tworzący skupienia drobnych, tabliczkowych kryształów o charakterystycznej, ciemnozielonej barwie.

## Charakterystyka Tomcampbellit jest złożonym uwodnionym fosforanem żelaza, potasu i chloru, występującym w postaci bardzo drobnych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów. Zazwyczaj tworzy on gęste, spilśnione agregaty lub rozetowe skupienia o intensywnej, ciemnozielonej do niemal czarnej barwy. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 1 mm długości, co sprawia, że ich obserwacja wymaga powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy tomcampbellitu wykazują szklisty połysk. Są przezroczyste do przeświecających. Ze względu na niewielki rozmiar kryształów, twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie określone, jednak na podstawie składu można je szacować jako średnio twarde i stosunkowo gęste. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest jednobarwny - występuje wyłącznie w odcieniach ciemnej zieleni, często tak nasyconej, że wydaje się czarna. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Tomcampbellit został odkryty w kopalni Palermo No. 1 w Grafton County, w stanie New Hampshire (USA) i opisany w 2018 roku. Jego nazwa honoruje Thomasa (Toma) J. Campbella, profesora geologii i kolekcjonera minerałów, za jego wkład w mineralogię pegmatytów. ## Zastosowania Tomcampbellit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach, systematyce lub minerałach z pegmatytów granitowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
4
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnozielona
Gęstość
3.23
Łupliwość
Dobra wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Tomcampbellit jest rozpoznawany na podstawie swojego charakterystycznego wyglądu - ciemnozielonych, rozetowych lub spilśnionych agregatów drobnych, tabliczkowych kryształów. Kluczowe dla identyfikacji jest miejsce występowania (pegmatyty granitowe) oraz współwystępowanie z innymi rzadkimi fosforanami. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi ciemnozielonymi fosforanami, takimi jak wiwianit czy rockbridgeit. Odróżnienie wymaga analizy formy kryształów (tomcampbellit tworzy cienkie tabliczki, często w rozetach) oraz zaawansowanych metod badawczych, jak spektroskopia Ramana lub dyfrakcja rentgenowska (XRD), które są niezbędne do pewnej identyfikacji. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo małe, cienkie i tabliczkowe, o zarysie sześciobocznym lub listewkowym. Najczęściej występują w formie gęstych, promienistych lub rozetowych agregatów, a także spilśnionych mas pokrywających inne minerały.

Środowisko występowania

## Geneza Tomcampbellit jest minerałem wtórnym, powstającym w późnych stadiach procesów hydrotermalnych w złożonych pegmatytach granitowych. Krystalizuje w pustkach i szczelinach, często na powierzchni wcześniej wykrystalizowanych minerałów. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi fosforanami, takimi jak strengit, fosfosyderyt, rockbridgeit, a także z kwarcem, albitem i muskowitem. Jego obecność jest wskaźnikiem specyficznych warunków chemicznych panujących w końcowym etapie ewolucji pegmatytu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania tomcampbellitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Palermo No. 1 w North Groton, Grafton County, w stanie New Hampshire, USA.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z wyraźnie uformowanymi, nieuszkodzonymi rozetami kryształów, kontrastowo osadzonymi na jasnej matrycy skalnej (np. na kwarcu lub alicie). Wielkość agregatów i intensywność zielonej barwy również wpływają na atrakcyjność okazu. Ze względu na naturę minerału, czystość kryształów nie jest kluczowym kryterium. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów kolekcjonerskich to historyczna lokalizacja typowa w New Hampshire, USA. Materiał z tej kopalni jest bardzo ograniczony i poszukiwany przez specjalistów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na delikatność i mały rozmiar kryształów, kontakt z wodą, a zwłaszcza z myjkami ultradźwiękowymi, jest absolutnie niewskazany. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich chemikaliów, kwasów i detergentów, które mogą uszkodzić lub rozpuścić drobne kryształy. Minerał może być wrażliwy na gwałtowne zmiany temperatury. Nie należy go wystawiać na długotrwałe działanie silnego światła słonecznego. ## Przechowywanie Okazy tomcampbellitu, jako mikrominerały, najlepiej przechowywać w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i bezpośrednim kontaktem. Ekspozycja powinna odbywać się w stabilnych warunkach pokojowych.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej