Tolstykhite

Wzór chemiczny: Au<sub>3</sub>S<sub>4</sub>Te<sub>6</sub>

Tolstykhite to ekstremalnie rzadki siarczek i tellurek złota, tworzący mikroskopijne, metaliczne wrostki w innych minerałach.

## Charakterystyka Tolstykhite jest minerałem o metalicznym wyglądzie, występującym w postaci niezwykle małych, anhedralnych (nieprawidłowo wykształconych) ziaren, zwykle o wielkości od 1 do 15 mikrometrów. Największe zaobserwowane ziarna osiągały 50x150 mikrometrów. Obserwowany jest jako wrostki w kryształach tołstychitu, często w towarzystwie złota rodzimego i innych tellurków. W świetle odbitym jego barwa jest szara. ## Właściwości fizyczne Z uwagi na mikroskopijny rozmiar ziaren, większość właściwości fizycznych tolstykhitu nie została precyzyjnie określona. Twardość i gęstość nie są znane. Minerał wykazuje metaliczny połysk. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez IMA w 2004 roku (IMA2004-035). Jego nazwa honoruje Nadieżdę Dmitriewną Tołstych (1923–2010), rosyjską mineralog i ekspertkę w dziedzinie mineralogii złóż złota i minerałów z grupy platynowców z Syberii i rosyjskiego Dalekiego Wschodu. Został odkryty w złożu Aginskoye na Kamczatce w Rosji. ## Zastosowania Tolstykhite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego ani komercyjnego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako ekstremalnie rzadki minerał złota.

Właściwości

Połysk
Metaliczny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja tolstykhitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak analiza mikrosondą elektronową (EMPA) w świetle odbitym. Jego charakterystyczną cechą jest występowanie w postaci mikroskopijnych, szarych, metalicznych wrostków w tołstychicie i innych tellurkach złota. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi mikroskopijnymi siarczkami i tellurkami, takimi jak calaveryt, krenneryt czy sylvanit, z którymi często współwystępuje. Pewne odróżnienie wymaga analizy składu chemicznego, ponieważ właściwości optyczne w świetle odbitym mogą być bardzo podobne. ## Formy kryształów Tolstykhite tworzy wyłącznie anhedralne, nieregularne ziarna i skupienia. Nie zaobserwowano jego prawidłowo wykształconych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Tolstykhite powstaje w warunkach hydrotermalnych niskich temperatur. Formuje się w żyłach kwarcowo-adularowych związanych z wulkanizmem, w złożach złota typu epiteralnego. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z tołstykhitem (w którym tworzy wrostki), złotem rodzimym, calaverytem, krennerytem, sylvanitem, petzitem, hessytem, pirytem, chalkopirytem, sfalerytem, galeną, kwarcem i adularem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania tolstykhitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - złoże złota Aginskoye, w Centralnym Grzbiecie (Sredinny Range) na Półwyspie Kamczackim, w Dalekowschodnim Okręgu Federalnym Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ze względu na mikroskopijny charakter, okazy tolstykhitu nie są oceniane pod kątem estetycznym. Wartość kolekcjonerska polega wyłącznie na posiadaniu potwierdzonego analitycznie okazu z lokalizacji typowej. Najcenniejsze są próbki, gdzie obecność tolstykhitu została zweryfikowana metodami naukowymi, a sam minerał jest widoczny (choćby jako drobna inkluzja) pod dużym powiększeniem w asocjacji z innymi rzadkimi tellurkami.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy, w których występuje tolstykhite (zazwyczaj wrostki w innych minerałach), powinny być czyszczone z najwyższą ostrożnością, najlepiej za pomocą sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Unikać należy czyszczenia mechanicznego i ultradźwiękowego. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza kwasami i zasadami, które mogą reagować z siarczkami i tellurkami. Ze względu na jego naturę, należy chronić go przed zarysowaniem i ścieraniem. ## Przechowywanie Okazy zawierające tolstykhite najlepiej przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i nagłymi zmianami wilgotności.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej