Tochilinite

Wzór chemiczny: 6(Fe<sup>2+</sup><sub>0.9</sub>S<sup>2-</sup>)·5[(Mg,Fe<sup>2+</sup>)(OH)<sub>2</sub>]

Tochilinit to rzadki minerał siarczkowy i wodorotlenkowy, tworzący charakterystyczne, brązowoczarne, włókniste lub cylindryczne agregaty o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Tochilinit jest złożonym minerałem z grupy siarczków i wodorotlenków, zawierającym żelazo, magnez, siarkę i grupy hydroksylowe. Jego struktura składa się z naprzemiennych warstw siarczku żelaza i wodorotlenku magnezowo-żelazawego. Typowe okazy mają postać drobnych, elastycznych włókien, często zwiniętych w cylindryczne lub rurkowate formy, a także kulistych lub promienistych agregatów. Ze względu na swoją delikatną budowę jest bardzo kruchy. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi zaledwie 1. Jest nieprzezroczysty i wykazuje silny metaliczny połysk na świeżych powierzchniach, który jednak szybko matowieje pod wpływem powietrza. Jego gęstość waha się od 3,06 do 3,17 g/cm³. Jest giętki i elastyczny, ale nie sprężysty. ## Barwy i odmiany Tochilinit ma charakterystyczną, brązowoczarną lub czarną barwę. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1971 roku na podstawie okazów znalezionych w złożu miedziowo-niklowym w rejonie rzeki Dolny Tochił na Syberii w Rosji. Jego nazwa pochodzi od tej właśnie lokalizacji. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w tym samym roku. ## Zastosowania Tochilinit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie przedmiotem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz naukowców badających procesy hydrotermalne i serpentynizację skał.

Właściwości

Twardość Mohsa
1
Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
3.06-3.17
Łupliwość
Doskonała wg {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Trójskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Tochilinit jest stosunkowo łatwy do rozpoznania na podstawie jego unikalnej morfologii - czarnych, zwiniętych, cylindrycznych lub rurkowatych agregatów o metalicznym połysku. Charakterystyczna jest również jego ekstremalna miękkość i elastyczność włókien. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z grafitem lub piroluzytem, jednakże grafit jest bardziej śliski w dotyku i zostawia ciemną smugę na papierze, a piroluzyt tworzy twardsze, dendrytyczne lub promieniste skupienia. Unikalna, zwinięta forma włókien jest kluczową cechą odróżniającą tochilinit. ## Formy kryształów Kryształy są niezwykle rzadkie i mają postać drobnych, cienkich tabliczek. Najczęściej występuje w postaci włóknistych, cylindrycznych lub rurkowatych agregatów, które mogą być zwinięte w spirale. Tworzy także skupienia kuliste i promieniste.

Środowisko występowania

## Geneza Tochilinit jest minerałem hydrotermalnym niskich temperatur. Powstaje w procesie serpentynizacji skał ultrazasadowych (perydotytów, dunitów), gdzie zastępuje minerały siarczkowe, takie jak pentlandyt i pirotyn. Może również krystalizować w pustkach i szczelinach w obrębie serpentynitów. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałami z grupy serpentynu (antygoryt, lizardyt, chryzotyl), awaruitem, chalkopirytem, kubanitem, magnetytem, pentlandytem, pirotynem, troilitem i walerytem. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska tego minerału znajdują się w Rosji, w miejscu jego odkrycia w rejonie rzeki Tochił na Syberii oraz w złożach niklu na Półwyspie Kolskim. Znany jest również z kopalni Muskox w Terytoriach Północno-Zachodnich w Kanadzie, z kilku miejsc w Kalifornii i Oregonie (USA), a także z Japonii i Włoch.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, wyraźnymi, zwiniętymi lub cylindrycznymi agregatami, które nie uległy rozpadowi. Ważny jest kontrast z otaczającą skałą macierzystą (matrycą), najczęściej serpentynitem. Duże, nieuszkodzone skupienia są rzadkością i osiągają wyższe ceny. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z typowej lokalizacji w Rosji oraz z kopalni Muskox w Kanadzie są uważane za klasyczne i najbardziej pożądane przez kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy tochilinitu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe. Należy unikać czyszczenia na mokro. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać Minerał jest bardzo wrażliwy na wilgoć i utlenianie - kontakt z wodą lub chemikaliami prowadzi do jego szybkiego rozkładu. Należy chronić go przed wysoką temperaturą, bezpośrednim światłem słonecznym i zmianami wilgotności. Nie wolno go myć w myjkach ultradźwiękowych. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w szczelnie zamykanych, suchych pojemnikach (np. typu "perky box") z dala od źródeł wilgoci i światła. Ze względu na jego kruchość, powinien być przechowywany osobno, aby uniknąć uszkodzeń mechanicznych.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej