Tikhonenkovite

Wzór chemiczny: SrAlF<sub>4</sub>(OH)·H<sub>2</sub>O

Tichonenkowit to rzadki fluorek strontu i glinu, tworzący drobne, bezbarwne lub białe kryształy, znajdowany w strefach utleniania złóż celestynu.

## Charakterystyka Tichonenkowit jest uwodnionym fluorkiem strontu i glinu. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub pryzmatycznych kryształów, rzadko przekraczających 1-2 mm. Najczęściej tworzy cienkie skorupy, naloty lub rozetowe agregaty. Kryształy bywają bezbarwne, białe lub szarawe, często z perłowym lub szklistym połyskiem na ścianach. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się stosunkowo niską twardością, wynoszącą około 3.5 w skali Mohsa. Jego kryształy są przezroczyste do przeświecających. Ma doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co powoduje, że łatwo dzieli się na cienkie blaszki. Gęstość tichonenkowitu wynosi około 3.25 g/cm³. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w 1964 roku na górze Mołdog-Too w Kirgistanie. Jego nazwa upamiętnia rosyjskiego mineraloga i geologa Igora Pietrowicza Tichonenkowa (1927–1961), specjalistę od złóż metali rzadkich i alkalicznych kompleksów magmowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5
Połysk
Szklisty, perłowy
Rysa
Biała
Gęstość
3.25
Łupliwość
Doskonała {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi tichonenkowitu są jego występowanie w postaci drobnych, tabliczkowych kryształów o perłowym połysku, doskonała łupliwość oraz parageneza z celestynem i innymi fluorkami. Ze względu na mały rozmiar kryształów, ostateczna identyfikacja zazwyczaj wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Tichonenkowit można pomylić z innymi wtórnymi minerałami fluorkowymi, takimi jak gearksutyt czy prosopit, które mogą występować w podobnych środowiskach. Odróżnienie gołym okiem jest praktycznie niemożliwe i wymaga analizy chemicznej lub krystalograficznej. ## Formy kryształów Kryształy są najczęściej tabliczkowe, spłaszczone zgodnie z kierunkiem doskonałej łupliwości. Tworzą także agregaty w formie rozet, sferolitów oraz cienkich skorup i nalotów na innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Tichonenkowit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż hydrotermalnych bogatych w stront, zwłaszcza złóż celestynu (siarczanu strontu). Tworzy się w wyniku reakcji roztworów bogatych we fluor z minerałami zawierającymi stront i glin. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z celestynem, stroncjanitem, fluorytem, kwarcem, kalcytem, a także innymi rzadkimi fluorkami, takimi jak gearksutyt i prosopit. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska tego minerału to lokalizacja typowa na górze Mołdog-Too w Kirgistanie oraz złoże celestynu w pobliżu wsi Siersza w Turkmenistanie. Znany jest również z kilku innych miejsc na świecie, gdzie występują podobne warunki geologiczne.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ze względu na rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, widocznymi kryształami, najlepiej w formie estetycznych rozet lub grup. Ważna jest również asocjacja z innymi minerałami, zwłaszcza z dobrze uformowanymi kryształami celestynu. Czystość i przezroczystość kryształów podnoszą wartość okazu, jednak są to cechy drugorzędne wobec samego faktu obecności dobrze zdefiniowanych form krystalicznych. ## Popularne stanowiska Najbardziej znane i cenione okazy pochodzą z lokalizacji typowej w Kirgistanie oraz ze złoża w Turkmenistanie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na niską twardość i doskonałą łupliwość, należy unikać myjek ultradźwiękowych i czyszczenia mechanicznego. Kontakt z wodą powinien być ograniczony do minimum. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które mogą uszkodzić minerał. Jest wrażliwy na zarysowania i uderzenia. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na gwałtowne zmiany temperatury. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w osobnych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich, aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i kontaktem z twardszymi minerałami. Należy chronić je przed kurzem i wilgocią.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej