Threadgoldite

Wzór chemiczny: Al(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>2</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)·8H<sub>2</sub>O

Threadgoldite to rzadki, wtórny minerał uranu z grupy fosforanów, tworzący charakterystyczne, żółte, tabliczkowe kryształy i naloty.

## Charakterystyka Threadgoldite jest uwodnionym fosforanem uranylu i glinu. Występuje w postaci cienkich, tabliczkowych kryształów o kwadratowym lub prostokątnym zarysie, często ze ściętymi krawędziami. Kryształy te zazwyczaj tworzą rozetowe skupienia, wachlarzowate agregaty lub cienkie skorupy i naloty na skale macierzystej. Jego najbardziej charakterystyczną cechą wizualną jest intensywna, cytrynowożółta do zielonkawożółtej barwa. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi około 2. Jest przeświecający. Na powierzchniach idealnej łupliwości wykazuje połysk perłowy, a na innych powierzchniach lub przełamie - woskowy do matowego. Jego gęstość obliczona wynosi 3,91 g/cm³. Wykazuje silną, żółtozieloną fluorescencję w świetle ultrafioletowym. ## Barwy i odmiany Threadgoldite występuje w jednolitych odcieniach od jasnożółtego i cytrynowożółtego do zielonkawożółtego. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany w 1979 roku przez Michela Deliensa i Paula Pireta. Nazwa honoruje Iana Malcolma Threadgolda (ur. 1929), australijskiego mineraloga z Uniwersytetu w Sydney, w uznaniu jego wkładu w badania minerałów uranu. Miejscem typowym jest pegmatyt Kobokobo w prowincji Kiwu Południowe, w Demokratycznej Republice Konga. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, threadgoldite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest cenionym minerałem kolekcjonerskim. Jak wszystkie minerały uranu, jest radioaktywny.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Pearly, Waxy, Dull
Rysa
Light yellow
Gęstość
3.91
Łupliwość
Perfect on {001}
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to cytrynowożółta barwa, pokrój cienkich, tabliczkowych kryształów, często w formie rozet, oraz perłowy połysk na płaszczyznach łupliwości. Najważniejszymi testami potwierdzającymi są jego silna radioaktywność oraz intensywna żółtozielona fluorescencja w świetle UV. ## Odróżnianie od podobnych Threadgoldite może być mylony z innymi wtórnymi minerałami uranu o żółtej barwie, takimi jak autunit, meta-autunit czy fosfuranylit. Autunit krystalizuje w układzie tetragonalnym i ma zazwyczaj grubiej tabliczkowe kryształy o bardziej intensywnej zielonej fluorescencji. Odróżnienie od bardzo podobnego z wyglądu fosfuranylitu czy munditu często wymaga zaawansowanych analiz, np. dyfrakcji rentgenowskiej (XRD). ## Formy kryształów Tworzy bardzo cienkie, kwadratowe lub prostokątne kryształy tabliczkowe. Najczęściej występują one w postaci promienistych lub wachlarzowatych agregatów, rozet oraz jako cienkie powłoki pokrywające powierzchnię skał.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefach utleniania (wietrzenia) złóż uranu. Tworzy się w wyniku przeobrażeń pierwotnego uraninitu w obecności fosforu i glinu, najczęściej w obrębie pegmatytów granitowych. ## Asocjacje mineralne Threadgoldite często współwystępuje z innymi wtórnymi fosforanami uranu, takimi jak meta-autunit, torbernit, fosfuranylit, bergenit, mundyt i phuralumit. Minerałem pierwotnym w jego paragenezie jest uraninit. ## Lokalizacje Najważniejszym i najbardziej znanym na świecie miejscem występowania threadgoldite, skąd pochodzą najlepsze okazy kolekcjonerskie, jest pegmatyt Kobokobo w Demokratycznej Republice Konga. Minerał ten został również stwierdzony w granitach Lake Boga w stanie Wiktoria w Australii.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione są okazy z bogatymi, gęstymi skupieniami dobrze wykształconych, cienkich tabliczek tworzących efektowne rozety. Intensywność i czystość cytrynowożółtej barwy jest kluczowa. Atrakcyjność podnosi również kontrast z ciemną skałą macierzystą oraz obecność innych, dobrze zdefiniowanych minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najlepsze i najbardziej poszukiwane okazy threadgoldite pochodzą z miejsca typowego - pegmatytu Kobokobo w Demokratycznej Republice Konga. Okazy z innych lokalizacji są ekstremalnie rzadkie na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Z uwagi na znaczną miękkość, należy unikać wszelkiego tarcia. Kontakt z wodą powinien być ograniczony do minimum, gdyż jest to minerał uwodniony. ## Czego unikać Threadgoldite jest minerałem radioaktywnym. Należy unikać wdychania pyłu i bezpośredniego kontaktu ze skórą, a po każdym kontakcie z okazem należy umyć ręce. Minerał jest wrażliwy na wysoką temperaturę, która może spowodować jego dehydratację i zniszczenie. Należy chronić go przed kwasami i innymi chemikaliami. Jest kruchy i miękki, więc łatwo ulega uszkodzeniom mechanicznym. ## Przechowywanie Okazy threadgoldite powinny być przechowywane w osobnych, szczelnie zamykanych pojemnikach, aby ograniczyć ewentualne pylenie i chronić inne minerały przed promieniowaniem. Pojemniki należy wyraźnie oznakować jako materiał radioaktywny. Kolekcję należy trzymać z dala od miejsc stałego przebywania ludzi, zwłaszcza sypialni i salonów.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej