Thionasilite

Wzór chemiczny: Na<sub>2</sub>Si<sub>2</sub>S<sup>2-</sup><sub>2</sub>O<sub>3</sub>

Tionasylit to niezwykle rzadki minerał siarczkowo-krzemianowy sodu, znany wyłącznie z jednego miejsca na świecie - kompleksu Chibiny w Rosji.

## Charakterystyka Tionasylit jest minerałem o wyjątkowym składzie chemicznym, łączącym w sobie krzemiany i siarczki. Tworzy bardzo drobne, ziarniste skupienia lub słabo wykształcone, listewkowate kryształy, osiągające rozmiar do 0.3 mm. Zazwyczaj występuje w formie wrostków w innych minerałach, głównie w ussyngicie. Jest minerałem kruchym. ## Właściwości fizyczne Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielki rozmiar kryształów, wiele właściwości fizycznych tionasylitu nie zostało w pełni zbadanych. Ma połysk szklisty i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie określone. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest bezbarwny lub ma barwę bladożółtą. Nie są znane żadne jego odmiany. ## Historia i nazwa Nazwa tionasylitu nawiązuje do jego składu chemicznego: zawiera siarkę (gr. *thion*), sód (*natrium*) oraz krzem (*silicium*). Został zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2007 roku. Opisany został przez zespół mineralogów: N.V. Chukanov, I.V. Pekov, A.E. Zadov, V.V. Zubkova, S.N. Britvin, D.Y. Pushcharovsky. ## Zastosowania Tionasylit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary jest obiektem zainteresowania wyłącznie wyspecjalizowanych kolekcjonerów i instytucji naukowych.

Właściwości

Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Łupliwość
Doskonała w {100}
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trójskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja tionasylitu jest niemożliwa bez zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). Wizualnie jest to bezbarwny lub bladożółty minerał tworzący drobne wrostki w ussyngicie. Jego kluczową cechą jest unikalny skład chemiczny. ## Odróżnianie od podobnych Ze względu na występowanie w formie drobnych inkluzji, może być mylony z wieloma innymi mikrominerałami. Pewne odróżnienie od innych bezbarwnych lub żółtawych minerałów współwystępujących w pegmatytach Chibin (np. natrosilit, makatyt) wymaga specjalistycznej aparatury badawczej. ## Formy kryształów Tionasylit tworzy słabo wykształcone, listewkowate lub tabliczkowe kryształy o rozmiarach nieprzekraczających 0.3 mm. Najczęściej występuje w postaci nieregularnych ziaren i agregatów wrosłych w inne minerały.

Środowisko występowania

## Geneza Tionasylit powstaje w silnie alkalicznych, zróżnicowanych pegmatytach agpaitowych. Jest produktem procesów hydrotermalnych zachodzących w późnym stadium krystalizacji tych pegmatytów, w warunkach ekstremalnie wysokiej aktywności sodu i niskiej aktywności krzemionki. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w ścisłej asocjacji z ussyngitem (w którym tworzy wrostki), lomonosowitem, eudialitem, sodalitem, egirynem, natrosilitem, makatytem, rasvumitem, villiaumitem i sfalerytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania tionasylitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: masyw Chibiny na Półwyspie Kolskim w Rosji. Znaleziono go tam w pegmatytach w obrębie góry Koaszwa.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego mikrominerału jak tionasylit, jedynym kryterium oceny jest jego obecność i możliwość identyfikacji. Najwyżej cenione są okazy, gdzie tionasylit jest możliwie "bogaty" (widoczny w większej ilości lub w postaci większych ziaren) i dobrze udokumentowany analitycznie. Asocjacja z innymi rzadkimi minerałami z tej lokalizacji również podnosi wartość naukową i kolekcjonerską okazu. ## Popularne stanowiska Całość materiału kolekcjonerskiego pochodzi z jednego miejsca na świecie - góry Koaszwa w masywie Chibiny na Półwyspie Kolskim w Rosji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z tionasylitem, ze względu na ich mikroskopijny charakter i delikatność, generalnie nie powinny być czyszczone mechanicznie. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. ## Czego unikać Minerał ten jest potencjalnie niestabilny w wilgotnym powietrzu i może ulegać rozkładowi. Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami, zasadami i innymi środkami chemicznymi. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na długotrwałe działanie światła słonecznego. ## Przechowywanie Okazy tionasylitu muszą być przechowywane w suchych warunkach, najlepiej w szczelnych pojemnikach (typu "perky box") z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć, jak żel krzemionkowy. Przechowywać w stabilnej temperaturze, z dala od światła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej