Thermessaite-(NH_4_)
Wzór chemiczny: (N<sup>3-</sup>H<sub>4</sub>)<sub>2</sub>AlF<sub>3</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)
Ekstremalnie rzadki siarczanofluoroglinian amonowy, odkryty jako produkt działalności fumaroli na wulkanie Thíra w Grecji.
Właściwości
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- White
- Przezroczystość
- Transparent
- Układ krystaliczny
- Orthorhombic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja tego minerału jest niemożliwa bez zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i spektroskopia chemiczna (EDS/WDS). W warunkach terenowych i kolekcjonerskich jest nierozpoznawalny. Występuje jako drobne, bezbarwne, tabliczkowe kryształy w produktach fumaroli. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi produktami sublimacji wulkanicznej, takimi jak salmiak (chlorek amonu) czy inne siarczany. Odróżnienie wymaga specjalistycznej analizy chemicznej i krystalograficznej. Kluczowe jest potwierdzenie jednoczesnej obecności jonów amonowych, glinu, fluoru i grupy siarczanowej. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, często zgrupowane w nieregularne agregaty, rozety lub tworzące cienkie naloty i skorupy.
Środowisko występowania
## Geneza Thermessaite-(NH₄) jest minerałem pochodzenia wulkanicznego. Powstaje w wyniku bezpośredniej sublimacji (resublimacji) gorących gazów (fumaroli) o temperaturze około 150-200°C. Krystalizuje na powierzchni skał wulkanicznych w pobliżu aktywnych ekshalacji, gdzie gazy bogate w związki amonu, fluoru, siarki i glinu wchodzą w reakcję i osadzają się w postaci stałej. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi produktami sublimacji wulkanicznej. W lokalizacji typowej stwierdzono jego obecność obok anhydrytu (CaSO₄), salmiaku (NH₄Cl) oraz nowo odkrytego minerału o nazwie thirasiaite. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania na świecie jest lokalizacja typowa - aktywne fumarole w kraterze Nea Kameni na wulkanie Thíra (Santorini), w archipelagu Cyklad, w Grecji.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Z uwagi na ekstremalną rzadkość, każdy potwierdzony analitycznie okaz jest niezwykle cenny dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów systematycznych i typu "micromount". Najwyżej cenione są okazy, na których kryształy są dobrze wykształcone, tworzą bogate agregaty i są wyraźnie widoczne na matrycy skalnej. Obecność minerałów towarzyszących, zwłaszcza innych rzadkich produktów sublimacji, również podnosi wartość naukową i kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest krater Nea Kameni na greckiej wyspie Thíra (Santorini). Pozyskiwanie materiału z tego miejsca jest ściśle kontrolowane i wymaga specjalistycznych ekspedycji naukowych.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy tego minerału są ekstremalnie delikatne i potencjalnie rozpuszczalne w wodzie. Absolutnie nie należy ich czyścić na mokro. Wszelkie zanieczyszczenia można usuwać jedynie bardzo ostrożnie za pomocą sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) lub pęsety pod mikroskopem. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, parą wodną i wszelkimi chemikaliami. Minerał jest wrażliwy na wilgoć i zmiany temperatury. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na bezpośrednie działanie światła słonecznego. Wibracje i wstrząsy mogą zniszczyć delikatne kryształy. ## Przechowywanie Okazy muszą być przechowywane w szczelnych, suchych pojemnikach, najlepiej z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego). Zalecane są specjalistyczne pudełka typu "micromount", które chronią przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Ekspozycja powinna odbywać się w kontrolowanych warunkach.