Thérèsemagnanite

Wzór chemiczny: NaCo<sup>2+</sup><sub>4</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)(OH)<sub>6</sub>Cl·6H<sub>2</sub>O

Rzadki, uwodniony siarczan sodu i kobaltu o intensywnie różowej barwie, występujący w postaci mikroskopijnych, tabliczkowych kryształów.

## Charakterystyka Thérèsemagnanite to bardzo rzadki minerał z grupy siarczanów, chemicznie klasyfikowany jako uwodniony siarczan sodowo-kobaltowy z dodatkowymi jonami wodorotlenkowymi i chlorkowymi. Występuje w postaci niezwykle małych, cienkich, tabliczkowych kryształów o heksagonalnym zarysie, które rzadko przekraczają 0.1 mm. Kryształy te tworzą rozetkowe agregaty, cienkie naloty lub skorupy na powierzchni skały macierzystej. Ze względu na swój mikroskopijny rozmiar, jest to minerał dostępny głównie dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów i instytucji naukowych. ## Właściwości fizyczne Kryształy są zbyt małe, aby wiarygodnie określić ich twardość czy gęstość standardowymi metodami. Wykazują szklisty połysk. Są przezroczyste do przeświecających. ## Barwy i odmiany Minerał charakteryzuje się intensywną, różowoczerwoną barwą. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Thérèse Magnan (ur. 1950), francuską kolekcjonerkę minerałów z Cap Garonne, która odkryła pierwsze okazy tego minerału. Został on opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek mineralny przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1993 roku. Miejscem typowym jest kopalnia Cap Garonne w Le Pradet, Var, we Francji. ## Zastosowania Thérèsemagnanite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnoróżowa
Gęstość
2.61
Łupliwość
Doskonała wg {0001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Trygonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja thérèsemagnanite w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Kluczowe cechy to intensywnie różowoczerwony kolor, występowanie w postaci mikroskopijnych, heksagonalnych tabliczek tworzących rozetkowe agregaty oraz współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi w strefach utleniania złóż polimetalicznych. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i mikroanaliza chemiczna (EDS/WDS). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi różowymi lub czerwonymi minerałami wtórnymi, takimi jak erytryn czy sferokobaltyt. Erytryn tworzy zazwyczaj igiełkowe lub pryzmatyczne kryształy, a sferokobaltyt kuliste agregaty. Ostateczne odróżnienie jest możliwe tylko na podstawie analizy chemicznej i krystalograficznej. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym zarysie. Kryształy te często łączą się w rozetkowe lub wachlarzowate agregaty, a także tworzą cienkie skorupy i naloty.

Środowisko występowania

## Geneza Thérèsemagnanite jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (gossanach) złóż polimetalicznych, bogatych w kobalt i arsen. Tworzy się w wyniku reakcji wód złożowych z minerałami pierwotnymi w środowisku bogatym w chlor. W miejscu typowym (Cap Garonne) powstał w wyniku procesów wietrzenia dawnych hałd górniczych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi. W kopalni Cap Garonne znaleziono go w towarzystwie erytrynu, kankitu, pitticytu, geminitu, lavendulanu i gillardytu. ## Lokalizacje Jest to minerał ekstremalnie rzadki, znany zaledwie z kilku miejsc na świecie. Najważniejsze i zarazem typowe stanowisko to dawna kopalnia miedzi i ołowiu Cap Garonne w Le Pradet, Var, we Francji. Poza tym odnotowano jego obecność w kopalni Bouismas w Maroku oraz w kopalni Dolores w Hiszpanii.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów thérèsemagnanite ocenia się przede wszystkim na podstawie bogactwa i estetyki agregatów krystalicznych na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, intensywnie zabarwionymi rozetkami kryształów, dobrze kontrastującymi z podłożem. Ze względu na mikroskopijny charakter minerału, kluczowa jest również jakość okazu pod mikroskopem. Obecność rzadkich minerałów towarzyszących podnosi wartość naukową i kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej znane i cenione okazy pochodzą z lokalizacji typowej - kopalni Cap Garonne we Francji. Materiał z tego miejsca jest wzorcem dla gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy traktować z najwyższą ostrożnością. Ze względu na mikroskopijny rozmiar i delikatność kryształów, czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości do usunięcia luźnego kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą, która może rozpuścić lub uszkodzić minerał. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami, detergentami i innymi chemikaliami. Minerał jest prawdopodobnie wrażliwy na zmiany wilgotności i wysoką temperaturę. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w stabilnych warunkach, w zamkniętych, szczelnych pojemnikach (typu "micromount box"), aby chronić je przed kurzem, uszkodzeniami mechanicznymi i wahaniami wilgotności.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej