Tewite

Wzór chemiczny: (K1.5☐0.5)(Te4+1.25W6+0.25☐0.5)2W6+5O19

Tewit to ekstremalnie rzadki tellurynian i wolframian potasu, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy o żółtej barwie.

Opis

## Charakterystyka Tewit jest wtórnym minerałem z grupy tellurynianów i wolframianów, cechującym się złożonym składem chemicznym. Występuje w postaci niewielkich skupień lub nalotów. Typowe okazy składają się z bardzo małych, cienkich, tabliczkowych lub blaszkowatych kryształów, które często tworzą agregaty o wyglądzie przypominającym mikę (tzw. agregaty mikowe lub blaszkowate). Poszczególne kryształy mają zazwyczaj kwadratowy lub ośmiokątny zarys. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się połyskiem od diamentowego do tłustego i jest przeświecający. Jego twardość nie została określona z powodu niewielkich rozmiarów i delikatności kryształów. Posiada doskonałą łupliwość w jednej płaszczyźnie, co odpowiada za jego blaszkowatą formę. Gęstość obliczona wynosi około 6,18 g/cm³, co jest wartością wysoką. ## Barwy i odmiany Tewit przyjmuje barwy od jasnożółtej do żółtobrązowej. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - pochodzi od pierwiastków, które go budują: **Te**lluru (Te) i **W**olframu (W). Został on oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2010 roku. Opisany został przez zespół mineralogów pod kierownictwem Anthony'ego R. Kampfa na podstawie okazów znalezionych na górze Otto w Kalifornii. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i występowanie w postaci jedynie mikroskopijnych okazów, tewit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja tewitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Cechami wskazującymi mogą być: żółta barwa, blaszkowaty lub mikowy pokrój kryształów, wysoka gęstość oraz współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami tellurowymi i wolframowymi. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i mikroanaliza rentgenowska (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Tewit można pomylić z innymi wtórnymi minerałami o żółtej barwie, takimi jak tungstyt czy ferritungstyt. Tungstyt ma jednak częściej pokrój ziemisty lub tworzy naloty, rzadziej wyraźne kryształy. Największe podobieństwo wykazuje do innych rzadkich tellurynianów i telluranów, od których odróżnienie jest możliwe niemal wyłącznie metodami laboratoryjnymi. Jego charakterystyczny, cienkotabliczkowy pokrój jest ważną wskazówką diagnostyczną. ## Formy kryształów Kryształy tewitu są bardzo małe, cienkie i tabliczkowe (blaszkowate), o kwadratowym lub ośmiokątnym zarysie. Zwykle występują w postaci luźnych, przypominających mikę skupień (agregatów mikowych) lub jako cienkie powłoki na skale macierzystej.

Środowisko geologiczne

## Geneza Tewit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania niskotemperaturowych, epitermalnych żył kwarcowych. Tworzy się w wyniku wietrzenia i przemian pierwotnych minerałów zawierających tellur i wolfram w warunkach silnego utleniania. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich minerałów tellurowych, takich jak ottoit, paratelluryt i telluryt. Współwystępuje także z minerałami wolframu, głównie tungstytem i scheelitem. Minerałami towarzyszącymi są również kwarc, kalcyt oraz tlenki i wodorotlenki żelaza (np. goethyt). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania tewitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - obszar Bird Nest Drift na górze Otto (Otto Mountain), w pobliżu miejscowości Baker, w hrabstwie San Bernardino, w Kalifornii, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Aspekty kolekcjonerskie

## Kryteria jakości Jakość okazów tewitu, będącego mikrominerałem, ocenia się na podstawie innych kryteriów niż w przypadku minerałów tworzących duże kryształy. Najwyżej cenione są bogate skupienia dobrze wykształconych, choć wciąż mikroskopijnych, blaszkowatych kryształów. Dodatkową wartość stanowi obecność tewitu w towarzystwie innych rzadkich i dobrze zdefiniowanych minerałów asocjacyjnych, zwłaszcza ottoitu. Kontrastująca matryca kwarcowa również podnosi atrakcyjność wizualną okazu. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane i dostępne w kolekcjach okazy tewitu pochodzą z jednego miejsca na świecie - jego lokalizacji typowej na górze Otto w Kalifornii. Jest to jedyne stanowisko, z którego pozyskano ten minerał.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy tewitu są niezwykle delikatne i rzadkie. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce ryzykowne i niezalecane. Wszelkie próby użycia szczoteczek, igieł czy myjek ultradźwiękowych mogą bezpowrotnie zniszczyć kruche blaszki minerału. W razie konieczności, kurz można usuwać bardzo ostrożnie za pomocą strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakąkolwiek cieczą, w tym wodą i chemikaliami, ponieważ ich wpływ na minerał nie jest znany. Bezwzględnie chronić przed uderzeniami, wibracjami i otarciami, które mogą spowodować rozpad agregatów ze względu na doskonałą łupliwość. Przechowywać z dala od źródeł pyłu. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszą metodą przechowywania jest umieszczenie okazu w zamykanym, wyściełanym pudełku typu "micromount", które chroni przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Etykieta powinna znajdować się na pudełku, a nie na samym okazie.