Tewite

Wzór chemiczny: (K<sub>1.5</sub>&#9744;<sub>0.5</sub>)(Te<sup>4+</sup><sub>1.25</sub>W<sup>6+</sup><sub>0.25</sub>&#9744;<sub>0.5</sub>)<sub>2</sub>W<sup>6+</sup><sub>5</sub>O<sub>19</sub>

Tewit to ekstremalnie rzadki tellurynian i wolframian potasu, tworzący drobne, tabliczkowe kryształy o żółtej barwie.

## Charakterystyka Tewit jest wtórnym minerałem z grupy tellurynianów i wolframianów, cechującym się złożonym składem chemicznym. Występuje w postaci niewielkich skupień lub nalotów. Typowe okazy składają się z bardzo małych, cienkich, tabliczkowych lub blaszkowatych kryształów, które często tworzą agregaty o wyglądzie przypominającym mikę (tzw. agregaty mikowe lub blaszkowate). Poszczególne kryształy mają zazwyczaj kwadratowy lub ośmiokątny zarys. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się połyskiem od diamentowego do tłustego i jest przeświecający. Jego twardość nie została określona z powodu niewielkich rozmiarów i delikatności kryształów. Posiada doskonałą łupliwość w jednej płaszczyźnie, co odpowiada za jego blaszkowatą formę. Gęstość obliczona wynosi około 6,18 g/cm³, co jest wartością wysoką. ## Barwy i odmiany Tewit przyjmuje barwy od jasnożółtej do żółtobrązowej. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - pochodzi od pierwiastków, które go budują: **Te**lluru (Te) i **W**olframu (W). Został on oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2010 roku. Opisany został przez zespół mineralogów pod kierownictwem Anthony'ego R. Kampfa na podstawie okazów znalezionych na górze Otto w Kalifornii. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i występowanie w postaci jedynie mikroskopijnych okazów, tewit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cenionym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Połysk
Adamantine to greasy
Rysa
Light yellow
Gęstość
6.18
Łupliwość
Perfect on {001}
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Tetragonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja tewitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa. Cechami wskazującymi mogą być: żółta barwa, blaszkowaty lub mikowy pokrój kryształów, wysoka gęstość oraz współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami tellurowymi i wolframowymi. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i mikroanaliza rentgenowska (EDS). ## Odróżnianie od podobnych Tewit można pomylić z innymi wtórnymi minerałami o żółtej barwie, takimi jak tungstyt czy ferritungstyt. Tungstyt ma jednak częściej pokrój ziemisty lub tworzy naloty, rzadziej wyraźne kryształy. Największe podobieństwo wykazuje do innych rzadkich tellurynianów i telluranów, od których odróżnienie jest możliwe niemal wyłącznie metodami laboratoryjnymi. Jego charakterystyczny, cienkotabliczkowy pokrój jest ważną wskazówką diagnostyczną. ## Formy kryształów Kryształy tewitu są bardzo małe, cienkie i tabliczkowe (blaszkowate), o kwadratowym lub ośmiokątnym zarysie. Zwykle występują w postaci luźnych, przypominających mikę skupień (agregatów mikowych) lub jako cienkie powłoki na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Tewit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania niskotemperaturowych, epitermalnych żył kwarcowych. Tworzy się w wyniku wietrzenia i przemian pierwotnych minerałów zawierających tellur i wolfram w warunkach silnego utleniania. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich minerałów tellurowych, takich jak ottoit, paratelluryt i telluryt. Współwystępuje także z minerałami wolframu, głównie tungstytem i scheelitem. Minerałami towarzyszącymi są również kwarc, kalcyt oraz tlenki i wodorotlenki żelaza (np. goethyt). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania tewitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - obszar Bird Nest Drift na górze Otto (Otto Mountain), w pobliżu miejscowości Baker, w hrabstwie San Bernardino, w Kalifornii, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów tewitu, będącego mikrominerałem, ocenia się na podstawie innych kryteriów niż w przypadku minerałów tworzących duże kryształy. Najwyżej cenione są bogate skupienia dobrze wykształconych, choć wciąż mikroskopijnych, blaszkowatych kryształów. Dodatkową wartość stanowi obecność tewitu w towarzystwie innych rzadkich i dobrze zdefiniowanych minerałów asocjacyjnych, zwłaszcza ottoitu. Kontrastująca matryca kwarcowa również podnosi atrakcyjność wizualną okazu. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane i dostępne w kolekcjach okazy tewitu pochodzą z jednego miejsca na świecie - jego lokalizacji typowej na górze Otto w Kalifornii. Jest to jedyne stanowisko, z którego pozyskano ten minerał.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy tewitu są niezwykle delikatne i rzadkie. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce ryzykowne i niezalecane. Wszelkie próby użycia szczoteczek, igieł czy myjek ultradźwiękowych mogą bezpowrotnie zniszczyć kruche blaszki minerału. W razie konieczności, kurz można usuwać bardzo ostrożnie za pomocą strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakąkolwiek cieczą, w tym wodą i chemikaliami, ponieważ ich wpływ na minerał nie jest znany. Bezwzględnie chronić przed uderzeniami, wibracjami i otarciami, które mogą spowodować rozpad agregatów ze względu na doskonałą łupliwość. Przechowywać z dala od źródeł pyłu. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszą metodą przechowywania jest umieszczenie okazu w zamykanym, wyściełanym pudełku typu "micromount", które chroni przed uszkodzeniami mechanicznymi i kurzem. Etykieta powinna znajdować się na pudełku, a nie na samym okazie.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej