Tetra-auricupride

Wzór chemiczny: CuAu

Tetra-auricupride to rzadki, naturalnie występujący stop złota i miedzi, wyróżniający się tetragonalną strukturą krystaliczną.

## Charakterystyka Tetra-auricupride jest rzadkim minerałem z grupy pierwiastków rodzimych, będącym uporządkowanym stopem (intermetalem) złota i miedzi. Jego nazwa nawiązuje do tetragonalnej (tetra) struktury oraz składu chemicznego - złota (aurum) i miedzi (cuprum). Zazwyczaj tworzy bardzo małe, nieregularne ziarna lub blaszki o metalicznym wyglądzie i złotym kolorze, często w zrostach z innymi minerałami złota i miedzi. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się metalicznym połyskiem i jest nieprzezroczysty. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 4.5, co plasuje go pomiędzy fluorytem a apatytem. Jest dość ciężki, co jest typowe dla stopów złota. ## Barwy i odmiany Tetra-auricupride ma charakterystyczną złotożółtą barwę, podobną do czystego złota, ale często z nieco bardziej miedzianym odcieniem. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych czy handlowych, a jego wartość jest głównie naukowa i kolekcjonerska. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1982 roku. Jego nazwa pochodzi od jego tetragonalnego układu krystalograficznego oraz składu chemicznego - złota (łac. *aurum*) i miedzi (łac. *cuprum*). Miejsce typowe (pierwszego odkrycia) to Sardala w regionie Xinjiang w Chinach. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i występowanie w postaci drobnych ziaren, tetra-auricupride nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest ceniony przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
4.5
Połysk
Metaliczny
Gęstość
0
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie tetra-auricupride gołym okiem jest praktycznie niemożliwe i wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). W kolekcji identyfikuje się go na podstawie etykiety i potwierdzonej analizy. Wizualnie są to po prostu drobne, metaliczne, złotożółte wrostki. ## Odróżnianie od podobnych Można go łatwo pomylić ze złotem rodzimym, chalkopirytem czy pirytem. Od złota rodzimego jest praktycznie nie do odróżnienia bez analizy chemicznej, choć złoto jest bardziej miękkie (2.5-3 w skali Mohsa). Od chalkopirytu i pirytu odróżnia go brak kruchości i nieco inna barwa, jednak pewne rozróżnienie wymaga specjalistycznego sprzętu. ## Formy kryształów Tetra-auricupride tworzy bardzo małe, nieregularne ziarna, blaszki lub łuski, zwykle o rozmiarach submilimetrowych. Rzadko obserwuje się wykształcone kryształy; jeśli już, to mają one postać drobnych, tetragonalnych form.

Środowisko występowania

## Geneza Tetra-auricupride powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych oraz w strefach utleniania złóż miedzi i złota. Tworzy się w warunkach, gdzie dochodzi do jednoczesnego wytrącania się złota i miedzi z roztworów lub w wyniku procesów metasomatycznych w skałach ultrazasadowych (np. dunitach). ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami złota i miedzi, takimi jak złoto rodzime, auricupride, miedź rodzima, a także z minerałami z grupy platynowców, chalkopirytem, bornitem, magnetytem i chromitem. ## Lokalizacje Najważniejsze i potwierdzone stanowiska tego minerału to m.in. miejsce typowe w Sardala (Xinjiang, Chiny), złoża w regionie Transwal w Południowej Afryce, a także niektóre złoża w Rosji (Ural), Brazylii i Kanadzie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najważniejszym kryterium jest potwierdzona autentyczność okazu za pomocą analizy. Ponieważ minerał tworzy bardzo małe ziarna, okazy z widocznymi, nawet submilimetrowymi, ale wyraźnymi wrostkami w kontrastującej matrycy skalnej są najbardziej pożądane. Wielkość ziaren i ich bogactwo na danym fragmencie skały znacząco podnoszą wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z miejsca typowego w Chinach (Sardala) oraz z historycznych lokalizacji w Południowej Afryce są szczególnie cenione przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy tetra-auricupride są zazwyczaj bardzo małe i występują jako wrostki w skale macierzystej. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. Jeśli jest to konieczne, można użyć miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Należy unikać wody i jakichkolwiek środków chemicznych. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza z kwasami i zasadami, które mogą reagować ze składnikami minerału. Jako stop miedzi, może być podatny na utlenianie i zmianę barwy w wilgotnym środowisku. Należy chronić go przed wilgocią i skrajnymi temperaturami. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, najlepiej w zamkniętym pudełku klaserowym lub gablocie, aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na mały rozmiar ziaren, często przechowuje się je w specjalnych pudełkach z powiększeniem (mikromontach).

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej