Teruggite

Wzór chemiczny: Ca₄Mg[As₅+B₆O₁₁(OH)₆]₂·₁₄H₂O

Teruggit to rzadki, uwodniony arsenianoboran wapnia i magnezu, tworzący bezbarwne lub białe, tabliczkowe kryształy.

## Charakterystyka Teruggit jest złożonym, uwodnionym arsenianoboranem wapnia i magnezu. Minerał ten występuje w postaci niewielkich, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które często tworzą promieniste lub wachlarzowate agregaty. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają 1 mm długości. Zazwyczaj jest bezbarwny do białego, z perłowym połyskiem na powierzchniach łupliwości i szklistym na pozostałych ścianach. ## Właściwości fizyczne Teruggit jest minerałem stosunkowo miękkim, o twardości w skali Mohsa wynoszącej 3. Jest przezroczysty do przeświecającego. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co jest przyczyną jego perłowego połysku na płaskich powierzchniach. Gęstość minerału wynosi około 2.31 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Teruggit został odkryty w Loma Blanca w Argentynie i opisany po raz pierwszy w 1968 roku. Jego nazwa honoruje włosko-argentyńskiego geologa i mineraloga Mario Egidio Teruggiego (1919–2002), profesora na Uniwersytecie Narodowym w La Plata w Argentynie.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3
Połysk: Pearly, Vitreous
Rysa: White
Gęstość: 2.31
Łupliwość: Perfect on {010}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Transparent to translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi teruggitu są jego pokrój (małe, tabliczkowe kryształy w promienistych agregatach), perłowy połysk na powierzchniach łupliwości, niska twardość oraz występowanie w specyficznym środowisku ewaporatowym. Jest to minerał bardzo rzadki, co również jest istotną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi boranami lub siarczanami występującymi w podobnych środowiskach, takimi jak gips czy kolemanit. Od gipsu odróżnia go nieco większa twardość i inna forma kryształów. Od kolemanitu różni się składem chemicznym (obecność arsenu) i właściwościami krystalograficznymi, co wymaga zaawansowanych metod badawczych do ostatecznego potwierdzenia. ## Formy kryształów Kryształy teruggitu są tabliczkowe lub listewkowe, wydłużone w jednym kierunku. Zazwyczaj tworzą wachlarzowate, promieniste lub sferulityczne agregaty. Rzadko występują jako pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy.

Środowisko występowania

## Geneza Teruggit jest minerałem pochodzenia osadowego. Powstaje w wyniku ewaporacji (odparowywania) słonych jezior (salin) w klimacie suchym i pustynnym. Krystalizuje z roztworów bogatych w bor, arsen, wapń i magnez. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi boranami i solami charakterystycznymi dla środowisk ewaporatowych. W lokalizacji typowej (Loma Blanca, Argentyna) znaleziono go w towarzystwie inyoitu, meyerhofferytu, kolemanitu, hydroboracytu, uleksytu, a także gipsu i kalcytu. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania teruggitu jest jego lokalizacja typowa: złoże boranów Loma Blanca, niedaleko Coranzuli w prowincji Jujuy w Argentynie. Jest to jedyne potwierdzone i dobrze udokumentowane stanowisko tego minerału na świecie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał ekstremalnie rzadki, każdy okaz teruggitu jest cenny dla zaawansowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich i systematycznych. Najbardziej pożądane są okazy z dobrze wykształconymi, widocznymi kryształami tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty na matrycy skalnej. Wielkość agregatów i brak uszkodzeń znacząco podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest złoże Loma Blanca w Argentynie. Okazy z tej lokalizacji są standardem dla gatunku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na miękkość i doskonałą łupliwość, z terugitem należy obchodzić się bardzo ostrożnie. Do usuwania kurzu najlepiej używać sprężonego powietrza lub bardzo miękkiego pędzelka. Należy unikać czyszczenia na mokro, zwłaszcza z użyciem detergentów. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami, które mogą uszkodzić delikatne kryształy. Minerał jest wrażliwy na ultradźwięki i wstrząsy mechaniczne. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na działanie kwasów. ## Przechowywanie Okazy teruggitu powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby zapobiec uszkodzeniom mechanicznym i kontaktowi z twardszymi minerałami. Najlepiej chronić go przed kurzem i wilgocią.