Terlinguaite
Wzór chemiczny: Hg₂OCl
Terlinguait to rzadki chlorek tlenku rtęci, tworzący drobne, żółte lub oliwkowozielone kryształy, które ciemnieją pod wpływem światła.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2-3
- Barwa
- Yellow-, yellow-green, brown (darkens to olive-green on exposure to light); pale olive-green in transmitted light
- Połysk
- Adamantine
- Rysa
- Lemon yellow
- Gęstość
- 8.725
- Łupliwość
- On <mi>{_101}</mi>
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent,Translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne terlinguaitu to jego siarkowożółta do oliwkowej barwa, wysoka gęstość, adamantowy połysk oraz reakcja na światło (ciemnienie). Współwystępowanie z innymi minerałami rtęci w charakterystycznym środowisku geologicznym jest silną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Terlinguait można pomylić z innymi wtórnymi, żółtymi minerałami rtęci, takimi jak eglestonit czy kleinit. Eglestonit krystalizuje w układzie regularnym (zwykle w formie ośmiościanów) i również ciemnieje w świetle. Kleinit ma heksagonalne kryształy i często wykazuje żółtą fluorescencję w świetle UV, której terlinguait nie posiada. Dokładne rozróżnienie często wymaga analizy krystalograficznej lub chemicznej. ## Formy kryształów Terlinguait krystalizuje w układzie jednoskośnym. Tworzy niewielkie, pryzmatyczne lub tabliczkowe kryształy, często o bogatej morfologii. Występuje również w postaci skupień ziarnistych oraz jako naloty i powłoki na innych minerałach.
Środowisko występowania
## Geneza Terlinguait jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż rtęci. Tworzy się w wyniku przeobrażenia rodzimej rtęci i cynobru pod wpływem roztworów bogatych w chlorki, w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia. Jego powstawanie jest charakterystyczne dla suchych, pustynnych klimatów. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych minerałów rtęci, takich jak rtęć rodzima, cynober, kalomel, eglestonit, kleinit, montroydyt, a także z kalcytem i gipsem. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania terlinguaitu jest jego lokalizacja typowa - dystrykt Terlingua w Teksasie, USA, zwłaszcza kopalnie Mariposa i Perry. Znany jest również z kilku innych złóż rtęci na świecie, m.in. z regionu Gortdrum w Irlandii oraz z niektórych lokalizacji w Meksyku.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi kryształami o intensywnej, siarkowożółtej barwie, która świadczy o tym, że minerał nie został wystawiony na działanie światła. Ważny jest kontrast z matrycą skalną, zazwyczaj z kalcytem. Wielkość kryształów jest kluczowa - okazy z kryształami przekraczającymi kilka milimetrów są już uważane za wyjątkowe. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane i klasyczne okazy pochodzą z historycznych znalezisk w dystrykcie Terlingua w Teksasie. Stanowią one standard, do którego porównywane są inne znaleziska.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Czyszczenie terlinguaitu jest wysoce niewskazane. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. Pył można usuwać bardzo ostrożnie za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Z uwagi na toksyczność, wszelkie manipulacje należy przeprowadzać z zachowaniem szczególnej ostrożności, najlepiej w rękawiczkach. ## Czego unikać Najważniejszym czynnikiem szkodliwym jest światło, zwłaszcza bezpośrednie światło słoneczne, które powoduje nieodwracalne ciemnienie i rozkład minerału. Należy go również chronić przed wilgocią, wysoką temperaturą i wszelkimi środkami chemicznymi. Nie wolno go myć ultradźwiękami. ## Przechowywanie Okazy terlinguaitu muszą być przechowywane w całkowitej ciemności, w szczelnym, zamykanym pojemniku (np. pudełku typu "perky box"), aby ograniczyć ekspozycję na światło i wilgoć. Pojemnik powinien być wyraźnie oznaczony jako zawierający toksyczny minerał rtęci. Przechowywać z dala od dzieci i zwierząt.