Tellurantimony

Wzór chemiczny: Sb<sup>3+</sup><sub>2</sub>Te<sup>2-</sup><sub>3</sub>

Tellurantymon to rzadki tellurek antymonu, tworzący cienkie, blaszkowate kryształy o metalicznym połysku i srebrzystobiałej barwie.

## Charakterystyka Tellurantymon jest rzadkim minerałem z grupy tellurków, chemicznie klasyfikowanym jako tellurek antymonu. Występuje w postaci niewielkich, tabliczkowych lub blaszkowatych kryształów, często tworzących promieniste lub blaszkowe agregaty. Jego wygląd jest typowo metaliczny, z charakterystyczną srebrzystobiałą barwą, która na świeżych powierzchniach może mieć lekko różowy lub żółty odcień. Z czasem jego powierzchnia może matowieć i przybierać ciemniejszy, szarawy nalot. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi zaledwie 2. Jest nieprzezroczysty i posiada silny, metaliczny połysk. Ze względu na swoją blaszkowatą budowę i doskonałą łupliwość, jest bardzo kruchy i łatwo ulega uszkodzeniu mechanicznemu. Jego gęstość jest stosunkowo wysoka i wynosi około 6.45 g/cm³. ## Barwy i odmiany Tellurantymon nie posiada zróżnicowanych odmian barwnych. Jego kolor jest stały i waha się od cynowobiałego do srebrzystobiałego, czasami z różowawym lub żółtawym odcieniem. Na zwietrzałych powierzchniach może pokrywać się ciemnoszarym lub czarnym nalotem. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1940 roku przez Clifforda Frondela i Donalda M. Moore

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Metaliczny
Rysa
Szara
Gęstość
6.44 - 6.46
Łupliwość
Doskonała według {0001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Trigonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami diagnostycznymi tellurantymonu są jego srebrzystobiała barwa z metalicznym połyskiem, bardzo niska twardość (2 w skali Mohsa) oraz doskonała łupliwość w jednym kierunku, która powoduje, że minerał łatwo dzieli się na cienkie, elastyczne, ale nie sprężyste blaszki. Charakterystyczne są również jego formy występowania - cienkie, tabliczkowe kryształy i blaszkowe agregaty. ## Odróżnianie od podobnych Tellurantymon można pomylić z innymi metalicznymi minerałami o podobnej barwie, takimi jak stibnit, bizmut rodzimy, tellurobizmutyt czy tetradymit. Od stibnitu odróżnia go brak prążkowania na powierzchniach kryształów i inna forma kryształów. Od bizmutu rodzimego jest trudny do odróżnienia wizualnie, ale bizmut ma często różowawy nalot i jest nieco twardszy. Pewne rozróżnienie od tellurobizmutytu i tetradymitu wymaga zazwyczaj zaawansowanych analiz chemicznych (EDS/WDS). ## Formy kryształów Tellurantymon krystalizuje w układzie trygonalnym, tworząc cienkie, sześcioboczne kryształy o tabliczkowym pokroju. Najczęściej występuje w postaci agregatów blaszkowych, łuskowych lub promienistych. Rzadko tworzy pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy.

Środowisko występowania

## Geneza Tellurantymon jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w żyłach kruszcowych o średnich i wysokich temperaturach, bogatych w tellur i antymon, a ubogich w siarkę. Zazwyczaj tworzy się w asocjacji ze złotem rodzimym i innymi tellurkami. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z takimi minerałami jak: złoto rodzime, tellur rodzimy, altait, hessyt, petzyt, sylwanit, tetradymit, stibnit, piryt, chalkopiryt, sfaleryt oraz kwarc. ## Lokalizacje Najważniejsze i historyczne miejsca występowania tellurantymonu to kopalnia Mattagami Lake w Quebecu w Kanadzie oraz kopalnia Sanda w prefekturze Hyōgo w Japonii. Znany jest również z kopalni Boliden w Szwecji, kopalni Co-O na Filipinach, a także z kilku stanowisk w Stanach Zjednoczonych (Kolorado, Kalifornia) i Australii (Australia Zachodnia).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej wartościowe dla kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami o wyraźnym sześciobocznym zarysie i silnym metalicznym połysku. Wysoko cenione są również bogate agregaty blaszkowe na kontrastującej matrycy skalnej, zwłaszcza w asocjacji ze złotem rodzimym lub innymi rzadkimi tellurkami. Wielkość kryształów i agregatów ma kluczowe znaczenie, ponieważ większość okazów jest mikroskopijna lub bardzo mała. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z klasycznych lokalizacji, takich jak kopalnia Mattagami Lake w Kanadzie czy kopalnia Sanda w Japonii, są uważane za historycznie ważne i poszukiwane przez kolekcjonerów. Dobrej jakości mikrokryształy pochodzą również z niektórych kopalń w USA i Australii.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Tellurantymon jest niezwykle miękki i delikatny, dlatego należy go czyścić z najwyższą ostrożnością. Do usuwania kurzu najlepiej używać wyłącznie sprężonego powietrza. Jakikolwiek kontakt mechaniczny, nawet z miękką szczoteczką, może porysować lub uszkodzić powierzchnię minerału. Należy unikać wody i wszelkich środków chemicznych. ## Czego unikać Minerał ten jest wrażliwy na działanie powietrza i wilgoci, które powodują jego matowienie i utlenianie. Należy chronić go przed nagłymi zmianami temperatury, bezpośrednim światłem słonecznym oraz wszelkimi chemikaliami, w tym kwasami i zasadami. Ze względu na doskonałą łupliwość i niską twardość, jest bardzo podatny na uszkodzenia mechaniczne - zarysowania i pęknięcia. ## Przechowywanie Okazy tellurantymonu powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, najlepiej w zamkniętych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby ograniczyć kontakt z powietrzem i kurzem. Należy go przechowywać osobno od twardszych minerałów, aby uniknąć zarysowań. Ekspozycja powinna odbywać się w zamkniętych gablotach, z dala od źródeł ciepła i bezpośredniego światła.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej