Teepleite

Wzór chemiczny: Na₂B(OH)₄Cl

Teepleit to rzadki boran sodu, tworzący bezbarwne lub białe, krótkosłupowe kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Teepleit jest uwodnionym boranem i chlorkiem sodu. Występuje w postaci krótkich, pryzmatycznych lub dipiramidalnych kryształów, które rzadko przekraczają kilka milimetrów długości. Zazwyczaj są one bezbarwne lub białe, sporadycznie przyjmują jasnobeżowy odcień. Minerał ten jest przezroczysty do przeświecającego i charakteryzuje się szklistym połyskiem na ścianach kryształów. ## Właściwości fizyczne Teepleit jest stosunkowo miękkim minerałem o twardości 3-3.5 w skali Mohsa. Jego gęstość wynosi około 2.076 g/cm³, co czyni go dość lekkim. Jest kruchy, a jego przełam bywa nierówny lub podmuszlowy. Minerał ten jest rozpuszczalny w wodzie. ## Barwy i odmiany Minerał ten nie tworzy barwnych odmian. Jego kolorystyka jest jednolita i ogranicza się do odcieni bieli, beżu oraz bezbarwności. W świetle przechodzącym jest zawsze bezbarwny. ## Historia i nazwa Teepleit został opisany po raz pierwszy w 1938 roku. Jego nazwa upamiętnia Johna Edgara Teeple (1874-1931), amerykańskiego inżyniera chemika i skarbnika Amerykańskiego Towarzystwa Chemicznego, w uznaniu jego wkładu w badania chemii i przemysłu boranów w Searles Lake w Kalifornii. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, teepleit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach boranowych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3-3.5
Połysk: Vitreous
Rysa: White
Gęstość: 2.076
Łupliwość: Brak
Przełam: Irregular/Uneven,Sub-Conchoidal
Przezroczystość: Transparent,Translucent
Układ krystaliczny: Tetragonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Teepleit rozpoznaje się po jego charakterystycznych, krótkich, tetragonalnych kryształach, szklistym połysku oraz niskiej twardości. Kluczową cechą diagnostyczną jest jego rozpuszczalność w wodzie. Reaguje z kwasami. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi bezbarwnymi boranami lub halogenkami występującymi w podobnych środowiskach, takimi jak boraks czy halit. Od boraksu odróżnia go forma kryształów (tetragonalna, a nie jednoskośna) i brak charakterystycznego wietrzenia powierzchni. Od halitu różni się formą kryształów (słupowe/dipiramidalne zamiast sześciennych) i niższą twardością. ## Formy kryształów Tworzy dobrze wykształcone, krótkosłupowe kryształy o przekroju kwadratowym, zakończone ścianami podwójnej piramidy tetragonalnej. Rzadziej występuje w formie skupień ziarnistych.

Środowisko występowania

## Geneza Teepleit jest minerałem pochodzenia ewaporatowego. Powstaje w wyniku wytrącania z silnie zasolonych, bogatych w bor i chlor wód słonych jezior (playa) w warunkach klimatu suchego i gorącego. Krystalizuje bezpośrednio z roztworu lub w osadach dennych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi ewaporatami, takimi jak boraks, tincalconit, halit, termonatryt, a także northupit i pirssonit. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania teepleitu jest Borax Lake w hrabstwie Lake w Kalifornii, USA. Znajdowany jest również w innych suchych jeziorach na terenie Kalifornii (Searles Lake, Deep Spring Lake) oraz w Boliwii (Laguna Salinas, departament Potosí).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z ostrymi, dobrze wykształconymi, przezroczystymi kryształami o szklistym połysku. Wysoko oceniane są pojedyncze, wolnostojące kryształy, a także grupy kryształów narosłe na kontrastującej matrycy. Wielkość jest kluczowym czynnikiem - kryształy przekraczające kilka milimetrów są już uważane za znaczące. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane okazy pochodzą z lokalizacji typowej - Borax Lake w Kalifornii. Materiał z tego miejsca jest uważany za klasyczny i stanowi wzorzec dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy teepleitu należy czyścić z najwyższą ostrożnością, wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Kontakt z wodą, nawet destylowaną, spowoduje jego rozpuszczenie. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i wszelkimi płynami, w tym środkami czyszczącymi. Minerał jest wrażliwy na wilgotne powietrze, które może powodować jego powolną degradację. Należy chronić go przed wysoką temperaturą i bezpośrednim działaniem promieni słonecznych. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie teepleitu w szczelnie zamykanych, suchych pojemnikach (np. typu "perky box") z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (silikażelu). Ekspozycja powinna odbywać się w zamkniętych gablotach, z dala od źródeł wilgoci i ciepła.