Tedhadleyite

Wzór chemiczny: Hg²⁺Hg¹⁺₁₀O₄I¹⁻₂(Cl,Br)₂

Tedhadleyit to ekstremalnie rzadki minerał rtęci, jodu i chloru, tworzący ciemnoczerwone do czarnych, nieprzezroczyste kryształy o silnym połysku.

## Charakterystyka Tedhadleyit jest bardzo złożonym halogenkiem tlenowym rtęci, występującym w postaci niewielkich, tabliczkowych lub pryzmatycznych kryształów, rzadko przekraczających 1 mm długości. Jego barwa waha się od ciemnoczerwonej do czarnej, a ze względu na wysoką zawartość rtęci jest minerałem nieprzezroczystym lub jedynie przeświecającym na najcieńszych krawędziach. Cechuje się silnym, niemal metalicznym połyskiem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się połyskiem od diamentowego do submetalicznego. Jest przeświecający do nieprzezroczystego. Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, jego twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone. ## Historia i nazwa Tedhadleyit został odkryty w 1996 roku i opisany jako nowy gatunek minerału. Jego nazwa honoruje Teda Hadleya (1926-1997), amerykańskiego mikrokolekcjonera minerałów, który jako pierwszy znalazł ten minerał. Odkrycia dokonano na terenie działki Clear Creek w rejonie Goat Mountain (hrabstwo San Benito, Kalifornia, USA).

Właściwości

Połysk: Adamantine to submetallic
Rysa: Red
Gęstość: 0
Łupliwość: Poor {010}
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Translucent,Opaque
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to ciemnoczerwona do czarnej barwa, silny diamentowy lub submetaliczny połysk, czerwona rysa oraz występowanie w postaci bardzo małych, tabliczkowych kryształów. Jego asocjacja z innymi rzadkimi minerałami rtęci w miejscu występowania jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z cynobrem (HgS), który również ma czerwoną barwę i rysę, ale zazwyczaj tworzy inaczej wykształcone kryształy i ma niższy połysk. Inne rzadkie, czerwone minerały rtęci z tej lokalizacji (np. eglestonit) wymagają zaawansowanych metod analitycznych do pewnej identyfikacji. ## Formy kryształów Tedhadleyit tworzy bardzo małe, tabliczkowe lub krótkie, pryzmatyczne kryształy, często zgrupowane w niewielkie agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Tedhadleyit powstaje w niskotemperaturowych warunkach hydrotermalnych, w serpentynitach bogatych w rtęć. Jest produktem przeobrażeń wcześniej istniejących minerałów rtęci w obecności roztworów bogatych w chlor, brom i jod. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami rtęci, takimi jak rtęć rodzima, cynober, kalomel, eglestonit, wattersyt, kuznetsovit i szuwait (szuvalovit). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania tedhadleyitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: działka Clear Creek, w rejonie Goat Mountain, hrabstwo San Benito, Kalifornia, USA. Jest to jedno z najbardziej znanych na świecie stanowisk rzadkich minerałów rtęci.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu zależy przede wszystkim od wielkości i wykształcenia kryształów, co jest rzadkością. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnymi, ostrymi kryształami o intensywnej, ciemnoczerwonej barwie, kontrastujące z matrycą skalną. Ważna jest również obecność innych rzadkich minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane okazy pochodzą z jednego miejsca na świecie – złoża Clear Creek w Kalifornii, USA. Stanowisko to jest zamknięte dla publicznego kolekcjonowania, co czyni materiał historyczny jedynym dostępnym na rynku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i potencjalną toksyczność, czyszczenie nie jest zalecane. Okazy powinny być pozostawione w stanie nienaruszonym. W absolutnej konieczności można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, kwasami i ultradźwiękami. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i bezpośrednie światło słoneczne. Ze względu na zawartość rtęci, należy unikać wdychania pyłu i bezpośredniego kontaktu ze skórą. ## Przechowywanie Okazy tedhadleyitu muszą być przechowywane w szczelnych, stabilnych pojemnikach (np. typu "perky box"), z dala od światła, wilgoci i źródeł ciepła. Należy je trzymać z dala od innych minerałów, które mogłyby wejść z nim w reakcję, oraz bezwzględnie poza zasięgiem dzieci i zwierząt.