Tazieffite

Wzór chemiczny: Pb₂+₂₀Cd₂+₂(As₃+,Bi₃+)₂₂S₂-₅₀Cl₁₀

Tazieffit to ekstremalnie rzadki siarczek ołowiu, kadmu, arsenu i bizmutu, tworzący igiełkowe kryształy w fumarolach wulkanicznych.

## Charakterystyka Tazieffit jest złożonym siarkosolnym minerałem o metalicznym połysku i czarnej barwie. Występuje w formie bardzo małych, igiełkowych kryształów, które rzadko przekraczają 1,5 mm długości. Kryształy te tworzą promieniste agregaty lub bezładne, splątane skupienia na powierzchni skał wulkanicznych. Ze względu na swój skład chemiczny, zawierający ołów, kadm i arsen, jest minerałem toksycznym. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się silnym metalicznym połyskiem i jest całkowicie nieprzezroczysty. Ma wysoką gęstość wynoszącą 6,96 g/cm³, co jest typowe dla minerałów bogatych w ołów. Twardość nie została dokładnie określona. Rysa jest czarna. ## Barwy i odmiany Tazieffit jest jednobarwny - występuje wyłącznie w kolorze czarnym. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2003 roku. Jego nazwa honoruje Harouna Tazieffa (1914–1998), francusko-belgijskiego wulkanologa i geologa, znanego z badań nad aktywnymi wulkanami i kręcenia filmów dokumentalnych z erupcji. Odkrycia dokonano w fumarolach wulkanu Mutnowskiego na Kamczatce. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, tazieffit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów (tzw. mikromontów).

Właściwości

Połysk: Metallic
Rysa: Black
Gęstość: 6.96
Łupliwość: None
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja tazieffitu opiera się na unikalnym zespole cech: czarnej barwie, metalicznym połysku, igiełkowej formie kryształów tworzących promieniste agregaty oraz ekstremalnie rzadkim występowaniu w specyficznym środowisku. Kluczowe jest miejsce pochodzenia - minerał ten znany jest wyłącznie z jednego wulkanu na świecie. Ostateczne potwierdzenie wymaga zaawansowanych analiz chemicznych (np. EDS). ## Odróżnianie od podobnych Tazieffit można pomylić z innymi czarnymi, igiełowymi siarczkami lub siarkosolami, takimi jak bizmutynit czy antymonit. Odróżnia go jednak parageneza mineralna (współwystępowanie z kudriavitem i cadmoindytem) oraz skład chemiczny, w szczególności jednoczesna obecność ołowiu, kadmu, bizmutu, arsenu i chloru. ## Formy kryształów Minerał tworzy wydłużone, igiełkowe kryształy o długości do 1,5 mm. Kryształy te często układają się w promieniste, gwiaździste agregaty lub tworzą bezładne, splątane skupienia przypominające filc.

Środowisko występowania

## Geneza Tazieffit powstaje w procesie sublimacji z gazów wulkanicznych o bardzo wysokiej temperaturze, szacowanej na 450–600°C. Krystalizuje bezpośrednio z fazy gazowej w aktywnych fumarolach, czyli ekshalacjach wulkanicznych bogatych w metale i siarkę. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich minerałów fumarolicznych. Najczęściej spotykany jest w asocjacji z kudriavitem, cadmoindytem oraz wurcytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania tazieffitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - wulkan Mutnowski na Półwyspie Kamczackim w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów tazieffitu, będących z natury mikromontami, ocenia się na podstawie kilku kryteriów. Najwyżej cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, nieuszkodzonymi, igiełkowymi kryształami tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty. Ważna jest również obfitość minerału na matrycy skalnej oraz obecność dobrze wykształconych kryształów minerałów towarzyszących, takich jak kudriavit. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane okazy kolekcjonerskie pochodzą z jednego miejsca na świecie - wulkanu Mutnowskiego na Kamczatce. Jest to jedyne stanowisko, z którego pozyskuje się ten minerał.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na toksyczny skład (ołów, arsen, kadm) i delikatną budowę, należy zachować szczególną ostrożność. Okazów nie należy czyścić na mokro. Do usuwania kurzu można użyć miękkiego, suchego pędzelka lub ostrożnie zdmuchnąć pył sprężonym powietrzem z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu minerału ze skórą, a po każdym kontakcie dokładnie umyć ręce. Nie wolno wdychać pyłu, który mógłby powstać przy manipulacji okazem. Minerał jest wrażliwy na działanie kwasów. Należy unikać wysokich temperatur i wilgoci. ## Przechowywanie Okazy tazieffitu muszą być przechowywane w szczelnie zamkniętych, wyraźnie oznakowanych pojemnikach (np. typu "micromount box"), z dala od dzieci i zwierząt. Zaleca się trzymanie go w osobnej gablocie lub sekcji, oddzielonej od innych minerałów, aby uniknąć potencjalnego zanieczyszczenia kolekcji toksycznymi pierwiastkami.

Powiązane minerały

Źródła

IMA Mineral List (CNMNC)

Czytaj więcej