Tassieite

Wzór chemiczny: NaCa₂Mg₃Fe²⁺₂Fe³⁺(PO₄)₆·₂H₂O

Tassieit to niezwykle rzadki, zielonobrązowy minerał fosforanowy, odkryty w meteorycie żelaznym Mundrabilla w Australii.

## Charakterystyka Tassieit jest minerałem fosforanowym o złożonym składzie chemicznym, należącym do grupy alluaudytu. Występuje w postaci niezwykle małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, nieprzekraczających 50 mikrometrów długości, tworzących nieregularne skupienia. Jego obecność stwierdzono jedynie w mikroskopijnych pustkach w obrębie grafitowo-troilitowych guzków w meteorycie żelaznym. ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, większość właściwości fizycznych tassieitu nie została precyzyjnie określona. Minerał jest przezroczysty do przeświecającego, o szklistym połysku. Jego twardość i gęstość nie zostały zmierzone, ale obliczona gęstość wynosi 3,55 g/cm³. ## Barwy i odmiany Kryształy tassieitu mają barwę od zielonobrązowej do brązowej. Nie zaobserwowano w nim pleochroizmu. Nie wyróżnia się żadnych odmian tego minerału. ## Historia i nazwa Minerał został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2005 roku (IMA2005-039). Jego nazwa honoruje Geoffreya Tassie (1943–1999), australijskiego kolekcjonera meteorytów, który znalazł okaz zawierający nowy minerał. Został opisany przez zespół naukowców pod kierownictwem Geralda J. Wasserburga. ## Zastosowania Tassieit nie ma żadnego zastosowania praktycznego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy składnik meteorytów.

Właściwości

Barwa: dark green
Połysk: Vitreous
Rysa: light green
Gęstość: 0
Łupliwość: good to perfect on {100}; a second intersects this at an angle of 60°
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja tassieitu jest możliwa wyłącznie przy użyciu zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak mikroskopia elektronowa skaningowa (SEM) połączona z analizą składu chemicznego (EDS) oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD). W warunkach amatorskich i terenowych rozpoznanie jest niemożliwe. ## Odróżnianie od podobnych Tassieit jest chemicznie i strukturalnie powiązany z innymi minerałami z grupy alluaudytu, takimi jak bobfergusonit, ferrowyllieit czy alluaudyt. Odróżnienie go od tych minerałów wymaga precyzyjnej analizy stosunku poszczególnych kationów (sodu, wapnia, magnezu, żelaza) w strukturze krystalicznej. ## Formy kryształów Minerał tworzy bardzo małe, wydłużone, listewkowe lub tabliczkowe kryształy, które łączą się w nieregularne agregaty. Kryształy te nie przekraczają zazwyczaj 50 mikrometrów długości i 10 mikrometrów grubości.

Środowisko występowania

## Geneza Tassieit powstaje w specyficznych warunkach panujących wewnątrz niektórych meteorytów żelaznych. Jego krystalizacja zachodzi w późnym etapie, w niskich temperaturach, w pustkach i mikropęknięciach w obrębie guzków zbudowanych z grafitu i troilitu. Uważa się, że jest produktem metasomatycznego przeobrażenia wcześniej istniejących fosforanów, takich jak graftonit, w obecności płynów bogatych w sód i wapń. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w ścisłej asocjacji z innymi fosforanami znajdowanymi w meteorytach. Najczęściej towarzyszą mu graftonit-(Fe), sarcopsyd, troilit, grafit oraz inne, rzadsze minerały fosforanowe. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania tassieitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - meteoryt żelazny Mundrabilla, znaleziony na Nizinie Nullarbor w Australii Zachodniej.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopijny, tassieit nie jest oceniany według typowych kryteriów, takich jak rozmiar czy kolor kryształów widocznych gołym okiem. Wartość okazu leży w samym fakcie potwierdzonej obecności tego minerału. Najcenniejsze są fragmenty meteorytu z bogatymi, dobrze wykształconymi mikroskopijnymi skupieniami tassieitu, udokumentowanymi za pomocą analiz naukowych. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem tassieitu jest meteoryt Mundrabilla z Australii Zachodniej. Okazy tego meteorytu, nawet bez potwierdzonej obecności tassieitu, są cenione przez kolekcjonerów materii pozaziemskiej.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy zawierające tassieit, ze względu na ich mikroskopijny charakter i osadzenie w matrycy meteorytu, nie powinny być poddawane żadnym zabiegom czyszczącym. Każda próba mechanicznego lub chemicznego czyszczenia może bezpowrotnie zniszczyć ten niezwykle rzadki minerał. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, wodą oraz ultradźwiękami. Okaz powinien być chroniony przed wilgocią, gwałtownymi zmianami temperatury oraz bezpośrednim światłem słonecznym, które mogłoby wpłynąć na stabilność minerałów współwystępujących. ## Przechowywanie Próbki z tassieitem należy przechowywać w stabilnych warunkach, najlepiej w specjalistycznym pudełku kolekcjonerskim lub gablocie z kontrolowaną wilgotnością. Ochrona przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi jest kluczowa.