Tarkianite

Wzór chemiczny: (Cu,Fe)(Re,Mo)<sub>4</sub>S<sub>8</sub>

Tarkianit to rzadki siarczek miedzi, żelaza, renu i molibdenu, tworzący drobne, metaliczne wrostki w innych minerałach.

## Charakterystyka Tarkianit jest bardzo rzadkim minerałem z grupy siarczków. Występuje w postaci mikroskopijnych, zaokrąglonych lub nieregularnych ziaren i wrostków w obrębie innych siarczków, głównie molibdenitu. Jego ziarna rzadko przekraczają 100 mikrometrów wielkości. Zazwyczaj jest nieprzezroczysty i ma metaliczny połysk, a jego barwa w świetle odbitym jest kremowobiała z różowawym odcieniem. ## Właściwości fizyczne Z uwagi na mikroskopijną wielkość ziaren, większość właściwości fizycznych, takich jak twardość, gęstość, łupliwość czy przełam, nie została precyzyjnie określona. Jest minerałem nieprzezroczystym o metalicznym połysku. ## Barwy i odmiany Minerał ten nie tworzy odmian. Jego barwa obserwowana pod mikroskopem w świetle odbitym jest charakterystyczna – kremowobiała z wyraźnym różowawym lub różowawo-brązowym odcieniem. ## Historia i nazwa Nazwa tarkianit pochodzi od nazwiska profesora Mehmeta Tarkiana (1942-2004), mineraloga z Uniwersytetu w Hamburgu w Niemczech, w uznaniu jego wkładu w mineralogię kruszców. Minerał został odkryty i opisany w 2005 roku na podstawie materiału ze złoża miedzi i molibdenu Aitik w Gällivare, w Laponii (Szwecja). ## Zastosowania Tarkianit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i skład chemiczny bogaty w ren.

Właściwości

Połysk
Metallic
Łupliwość
None
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Cubic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja tarkianitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak mikroskopia rudna w świetle odbitym oraz analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). Charakterystyczna jest jego kremowobiała barwa z różowawym odcieniem w świetle odbitym oraz wysoka zawartość renu. ## Odróżnianie od podobnych Pod mikroskopem może być mylony z innymi rzadkimi siarczkami renu lub molibdenu. Pewne odróżnienie wymaga analizy składu chemicznego. Od otaczającego go zazwyczaj molibdenitu odróżnia się barwą i znacznie wyższym współczynnikiem odbicia światła. ## Formy kryształów Tarkianit nie tworzy dobrze wykształconych kryształów. Występuje jako anhedralne (nieregularne), zaokrąglone ziarna i wrostki w innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Tarkianit powstaje w warunkach hydrotermalnych. W lokalizacji typowej (złoże Aitik) jest związany z kwarcowo-molibdenitowymi żyłkami przecinającymi złoża miedzi. Jego powstanie wiąże się z krystalizacją z roztworów bogatych w miedź, żelazo, ren i molibden. ## Asocjacje mineralne Minerał ten najczęściej współwystępuje z molibdenitem (często jako wrostki w nim), chalkopirytem, bornitem, tennantytem, pirytem i kwarcem. ## Lokalizacje Potwierdzone wystąpienia tarkianitu są ekstremalnie rzadkie. Poza lokalizacją typową w złożu Aitik w Szwecji, został zidentyfikowany w złożu porfirowym miedzi i molibdenu Aksug w Rosji (Syberia) oraz w kopalni Sar Cheshmeh w Iranie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ze względu na mikroskopowy charakter tarkianitu, wartość kolekcjonerska okazu jest nierozerwalnie związana z jakością całego fragmentu skały lub zgładu. Najcenniejsze są okazy z potwierdzoną analitycznie obecnością tarkianitu, pochodzące z lokalizacji typowej (Aitik, Szwecja). Wielkość i bogactwo skupień (agregatów) ziaren tarkianitu, widocznych pod mikroskopem, podnoszą wartość naukową i kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów o znaczeniu kolekcjonerskim jest lokalizacja typowa – złoże Aitik w Gällivare, w Szwecji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z tarkianitem, będące zazwyczaj polerowanymi zgładami lub fragmentami skał, należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Wszelkie czyszczenie na mokro jest odradzane z uwagi na mikroskopijną naturę minerału i ryzyko uszkodzenia otaczającej matrycy. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami oraz myjkami ultradźwiękowymi. Tarkianit, jako siarczek, może być podatny na utlenianie i reakcje chemiczne. Należy chronić go przed wilgocią i gwałtownymi zmianami temperatury. ## Przechowywanie Okazy z tarkianitem najlepiej przechowywać w stabilnych warunkach, w suchym miejscu, w zamykanym pudełku klaserowym, aby chronić je przed kurzem i zanieczyszczeniami. Z uwagi na mikroskopowy charakter, okazy te są zazwyczaj już odpowiednio zabezpieczone w formie preparatów mikroskopowych lub zalane w żywicy.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej