Tanohataite

Wzór chemiczny: LiMn<sup>2+</sup><sub>2</sub>Si<sub>3</sub>O<sub>8</sub>(OH)

Tanohatait to rzadki krzemian litu i manganu, tworzący brązowe, tabliczkowe kryształy, odkryty w Japonii.

## Charakterystyka Tanohatait jest bardzo rzadkim minerałem z grupy krzemianów, należącym do piroksenoidów. Chemicznie jest to uwodniony krzemian litu i manganu. Występuje w formie niewielkich, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, osiągających rozmiar do 1 mm. Zazwyczaj tworzy promieniste lub przypadkowo zorientowane skupienia i agregaty. Jego struktura jest blisko spokrewniona z takimi minerałami jak serandyt, pektolit czy bustamit. ## Właściwości fizyczne Kryształy tanohataitu wykazują szklisty połysk. Minerał jest przezroczysty do przeświecającego. Ma twardość około 5.5 w skali Mohsa i gęstość 3.46 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w dwóch kierunkach, co jest charakterystyczne dla jego budowy krystalicznej. ## Barwy i odmiany Tanohatait ma charakterystyczną brązową do pomarańczowobrązowej barwę. Nie są znane jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w złożu manganu Tanohata w prefekturze Iwate na wyspie Honsiu w Japonii. Został opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1999 roku. Jego nazwa pochodzi bezpośrednio od miejsca odkrycia (lokalizacji typowej). ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, tanohatait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5
Połysk
Vitreous
Rysa
Light brown
Gęstość
3.46
Łupliwość
Perfect on {100} and {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie tanohataitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwe. Wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) i analiza chemiczna (EDS/WDS). Wstępną identyfikację można oprzeć na brązowej barwie, tabliczkowej formie kryształów i współwystępowaniu z innymi rzadkimi minerałami manganu w lokalizacji typowej. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi krzemianami manganu o podobnej barwie, takimi jak niektóre odmiany rodonitu, bustamitu czy nambulitu. Ostateczne odróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie analizy składu chemicznego (obecność litu) i danych krystalograficznych. ## Formy kryształów Tanohatait krystalizuje w układzie trójskośnym. Tworzy spłaszczone, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, często zgrupowane w promieniste lub bezładne agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Tanohatait powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych lub metamorficznych w obrębie złóż manganu. W lokalizacji typowej (kopalnia Tanohata) występuje w żyłach przecinających skały bogate w mangan, takie jak tefryt rodochrozytowy. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi, często rzadkimi, minerałami manganu. W kopalni Tanohata znaleziono go w towarzystwie takich minerałów jak nambulit, rodochrozyt, tefroit, galaksyt, alabandyn, roscoelit i kwarc. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania tanohataitu na świecie jest kopalnia Tanohata, w prefekturze Iwate, w regionie Tōhoku na wyspie Honsiu w Japonii. Jest to jego lokalizacja typowa.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu tanohataitu zależy przede wszystkim od obecności dobrze wykształconych, choćby mikroskopijnych, kryształów o wyraźnej brązowej barwie. Ze względu na ekstremalną rzadkość, każdy potwierdzony analitycznie okaz jest cenny. Najbardziej pożądane są bogate skupienia kryształów na kontrastującej matrycy skalnej, widoczne pod mikroskopem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia Tanohata w Japonii. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle trudny do zdobycia i pojawia się na rynku kolekcjonerskim sporadycznie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na rzadkość i delikatność, czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. Jeśli jest to konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi środkami chemicznymi. ## Czego unikać Należy unikać ultradźwięków, myjek parowych, kwasów, rozpuszczalników i nagłych zmian temperatury. Minerał jest wrażliwy na chemikalia, które mogą uszkodzić jego powierzchnię. ## Przechowywanie Okazy tanohataitu są zazwyczaj bardzo małe (mikromonty) i powinny być przechowywane w specjalistycznych pudełkach perky box, chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej