Tamarugite
Wzór chemiczny: NaAl(S⁶⁺O₄)₂·6H₂O
Tamarugit to uwodniony siarczan sodu i glinu, tworzący bezbarwne, szkliste kryształy lub włókniste agregaty w suchych, pustynnych środowiskach.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 3
- Połysk
- Szklisty
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 2.06
- Łupliwość
- Doskonała na {010}; niełatwa.
- Przezroczystość
- Przezroczysty
- Układ krystaliczny
- Monokliniczny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną tamarugitu jest jego rozpuszczalność w wodzie. W warunkach polowych można go rozpoznać po występowaniu w formie białych lub bezbarwnych wykwitów i naskorupień w suchych, pustynnych rejonach, często w towarzystwie innych siarczanów. Szklisty połysk i niska twardość są również pomocne. ## Odróżnianie od podobnych Tamarugit można pomylić z innymi rozpuszczalnymi siarczanami, takimi jak halotrichit, epsomit czy mirabilit. Odróżnienie często wymaga analizy chemicznej (XRD, EDS). Wizualnie bywa nierozróżnialny od wielu innych białych, włóknistych minerałów wtórnych. ## Formy kryształów Minerał ten najczęściej tworzy skupienia włókniste, promieniste agregaty, naskorupienia i wykwity. Rzadko spotyka się pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy o pokroju tabliczkowym lub krótkosłupowym, osiągające kilka milimetrów długości.
Środowisko występowania
## Geneza Tamarugit jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku ewaporacji (odparowywania) roztworów bogatych w siarczany w ekstremalnie suchych, pustynnych warunkach (klimat arydny). Tworzy się jako produkt wietrzenia skał zawierających minerały siarczkowe, zwłaszcza piryt, w obecności glinokrzemianów. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi siarczanami i azotanami powstającymi w podobnych warunkach, takimi jak pickeringit, chalkantyt, koper, gips, ałunit, jarosyt oraz nitronatryt (saletra chilijska). ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko tamarugitu znajduje się w Chile, w prowincji Tamarugal (region Tarapacá), szczególnie w rejonie Cerros Pintados. Znajdowany jest również w innych suchych regionach świata, na przykład na pustyni Atakama, a także w niektórych kopalniach jako minerał wtórny (np. w Hettstedt w Niemczech).
Rzadkość
Rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, przezroczystymi kryształami, co jest dużą rzadkością. Atrakcyjne są również bogate, włókniste agregaty na kontrastującej matrycy skalnej. Ze względu na niestabilność minerału, kluczowe jest, aby okaz był dobrze zachowany i nie nosił śladów rozpuszczania. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane i klasyczne okazy pochodzą z lokalizacji typowej w Chile (prowincja Tamarugal). Okazy z innych miejsc są mniej powszechne na rynku kolekcjonerskim.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy tamarugitu są ekstremalnie wrażliwe na wodę, w której się rozpuszczają. Czyszczenie jest niewskazane. W razie absolutnej konieczności można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z płynami. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, parą wodną i wysoką wilgotnością powietrza, które prowadzą do rozpuszczenia i zniszczenia minerału. Należy go również chronić przed uszkodzeniami mechanicznymi ze względu na jego niską twardość i kruchość. ## Przechowywanie Tamarugit wymaga przechowywania w warunkach o kontrolowanej, niskiej wilgotności. Najlepiej trzymać go w szczelnym, zamykanym pojemniku (np. typu "membrane box") z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (żelu krzemionkowego).