Tamaite

Wzór chemiczny: (Ca,K,Na)<sub>x</sub>Mn<sup>2+</sup><sub>6</sub>(Si,Al)<sub>10</sub>O<sub>24</sub>(OH)<sub>4</sub>·nH<sub>2</sub>O (x = 1-2; n = 7-11)

Tamaite to bardzo rzadki, brązowy minerał z grupy krzemianów, tworzący mikroskopijne, listewkowe kryształy, odkryty w Japonii.

## Charakterystyka Tamaite jest uwodnionym krzemianem wapnia, potasu, sodu, manganu i glinu, należącym do grupy minerałów przejściowych między łyszczykami a zeolitami. Występuje w postaci niezwykle małych, listewkowych lub tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.1 mm długości. Kryształy te tworzą rozetkowe lub promieniste agregaty, a także cienkie naloty i żyłki w obrębie skały macierzystej. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, jego cechy wizualne są trudne do oceny bez użycia specjalistycznego sprzętu. ## Właściwości fizyczne Kryształy tamaite wykazują połysk szklisty do perłowego na powierzchniach łupliwości. Są przezroczyste do przeświecających. Twardość w skali Mohsa wynosi około 2.5, a gęstość została obliczona na 2.61 g/cm³. Minerał ten charakteryzuje się doskonałą łupliwością w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Tamaite ma barwę od jasnobrązowej do brązowej. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni Shiromaru w Okutamie, w aglomeracji Tokio, w Japonii. Został opisany i zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1998 roku. Nazwa pochodzi od regionu Tama, w którym znajduje się miejsce odkrycia (Okutama, czyli "głęboka Tama"). ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, tamaite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Szklisty do perłowego
Rysa
Jasnobrązowa
Gęstość
2.61
Łupliwość
Doskonała {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja tamaite jest możliwa niemal wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS/WDS). Wizualnie, w miejscu typowym, można go podejrzewać na podstawie brązowych, rozetkowych agregatów mikroskopijnych kryształów w asocjacji z innymi minerałami manganu. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi drobnokrystalicznymi minerałami manganu, takimi jak ganofyllit, który ma podobny wygląd i występuje w podobnych paragenezach. Rozróżnienie wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, listewkowe lub cienkotabliczkowe kryształy, wydłużone w jednym kierunku. Kryształy te łączą się w promieniste lub rozetkowe agregaty, a także tworzą skupienia włókniste i cienkie żyłki.

Środowisko występowania

## Geneza Minerał ten powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych niskich temperatur, które oddziałują na złoża manganu osadzone w formacjach krzemionkowych (czerty). Występuje w żyłkach przecinających te skały. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z takimi minerałami jak ganofyllit, rodochrozyt, kwarc, tefroit, alabandyn, galenit i piryt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania tamaite na świecie jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Shiromaru, Okutama, Tokio, Japonia.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako mikrominerał, wartość kolekcjonerska tamaite zależy od bogactwa występowania na matrycy skalnej, wielkości i wykształcenia agregatów (najlepiej promienistych lub rozetkowych) oraz estetycznego skontrastowania z innymi minerałami towarzyszącymi. Każdy okaz z widocznymi, nawet pod mikroskopem, kryształami jest uważany za wartościowy. ## Popularne stanowiska Całość materiału kolekcjonerskiego pochodzi z jednego miejsca na świecie: kopalni Shiromaru w Japonii. Okazy z tej lokalizacji są niezwykle poszukiwane przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach i mikromontażach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów z tamaitem generalnie nie należy czyścić na mokro ze względu na ich delikatność i potencjalną reaktywność. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać wszelkich chemikaliów, kwasów i detergentów. Minerał jest miękki i wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na długotrwałe działanie wilgoci. ## Przechowywanie Okazy tamaite, jako mikrominerały, powinny być przechowywane w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wstrząsami i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy je trzymać w stabilnych warunkach pokojowych, z dala od źródeł wilgoci.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej