Takovite

Wzór chemiczny: Ni²⁺₆Al₂(OH)₁₆(CO₃)·₄H₂O

Takowit to rzadki, zasadowy węglan niklu i glinu z grupy hydrotalkitu, tworzący miękkie, żółtozielone lub niebieskozielone naloty i agregaty.

## Charakterystyka Takowit jest uwodnionym, zasadowym węglanem niklu i glinu, należącym do grupy hydrotalkitu. Występuje najczęściej w postaci bardzo drobnoziarnistych, ziemistych lub zbitych mas, a także jako powłoki i naloty na innych minerałach. Rzadko tworzy mikroskopijne, heksagonalne lub trygonalne płytki. Jego wygląd jest zazwyczaj niepozorny, a okazy makroskopowe są rzadkością. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się niewielką twardością, wynoszącą 2 w skali Mohsa, co oznacza, że jest bardzo miękki i można go zarysować paznokciem. Jego gęstość to około 2,80 g/cm³. Jest przeświecający, a jego połysk określa się jako woskowy lub matowy, zwłaszcza w przypadku skupień ziemistych. ## Barwy i odmiany Takowit przybiera barwy od żółtozielonej do niebieskozielonej. Intensywność i odcień zależą od domieszek i warunków krystalizacji. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - złoża Takovo w Serbii. Został on po raz pierwszy opisany w 1957 roku, a jego odkrycie zatwierdzono w 1979 roku. ## Zastosowania Takowit nie ma żadnego znaczenia przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach niklu.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2
Połysk: Woskowy do matowego
Rysa: Biała do jasnozielonej
Gęstość: 2.80
Łupliwość: Doskonała wg {0001}
Przełam: Nierówny
Przezroczystość: Prześwitujący
Układ krystaliczny: Trigonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Takowit można rozpoznać po jego charakterystycznej żółtozielonej lub niebieskozielonej barwie, bardzo niskiej twardości (2 w skali Mohsa) oraz występowaniu w formie ziemistych lub woskowych nalotów i mas. Reaguje z kwasami, co jest cechą diagnostyczną dla węglanów, jednak test ten jest niszczący i niezalecany dla rzadkich okazów. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi minerałami niklu, takimi jak reevesyt, zaratyt czy gazolait. Odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna (EDS/WDS), ponieważ wizualnie minerały te bywają niemal identyczne. ## Formy kryształów Kryształy takowitu są niezwykle rzadkie i mają postać mikroskopijnych, cienkich, heksagonalnych lub trygonalnych płytek. Zazwyczaj tworzy on bardzo drobnoziarniste, zbite lub ziemiste agregaty, a także cienkie powłoki i skorupy.

Środowisko występowania

## Geneza Takowit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach wietrzenia (utleniania) złóż siarczkowych bogatych w nikiel, zwłaszcza w serpentynitach i innych skałach ultrazasadowych. Tworzy się w wyniku procesów hydrotermalnych niskich temperatur lub wietrzenia chemicznego minerałów pierwotnych. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami niklu i magnezu, takimi jak reevesyt, hydrotalkit, serpentyn, magnezyt, chromit, a także z minerałami z grupy spineli. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania jest Takovo w Serbii. Znany jest również z kilku innych lokalizacji na świecie, w tym z kopalni niklu w regionie Attyka w Grecji; z St. Jean-de-Moirans we Francji; z kopalni Carr Boyd Rocks w Australii Zachodniej oraz z kopalni Honaker w hrabstwie Lancaster w Pensylwanii, USA.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze widocznymi, bogatymi skupieniami o intensywnej, jednolitej barwie. Ze względu na rzadkość występowania, każdy udokumentowany okaz ma wartość kolekcjonerską. Okazy z dobrze wykształconymi, choćby mikroskopijnymi, kryształami są wyjątkowo poszukiwane. Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące z lokalizacji typowej, czyli z Takova w Serbii, są najbardziej klasyczne i pożądane. Materiał z greckich kopalń oraz z Australii Zachodniej również pojawia się na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy takowitu należy czyścić bardzo ostrożnie, najlepiej używając sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Z uwagi na jego ekstremalną miękkość, należy unikać jakiegokolwiek kontaktu mechanicznego, w tym szczoteczek. Kontakt z wodą jest niewskazany, ponieważ może ona uszkodzić delikatne, ziemiste agregaty. ## Czego unikać Minerał jest wrażliwy na kwasy, które powodują jego gwałtowne rozpuszczenie. Należy go chronić przed wilgocią, chemikaliami oraz wysoką temperaturą. Z powodu niskiej twardości jest bardzo podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów takowitu w zamkniętych, wyściełanych pudełkach kolekcjonerskich, aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami. Nie należy go eksponować w miejscach o zmiennej wilgotności lub temperaturze.