Taimyrite

Wzór chemiczny: (Pd,Pt)<sub>9</sub>Cu<sub>3</sub>Sn<sub>4</sub>

Rzadki stannid palladu, miedzi i platyny, występujący w postaci drobnych, metalicznych ziaren w rudach miedziowo-niklowych.

## Charakterystyka Tajmyryt-I to metaliczny minerał znajdowany zazwyczaj w formie niewielkich, nieregularnych ziaren, często w zrostach z innymi minerałami z grupy platynowców (PGM). Charakteryzuje się kremowobiałą lub cynowobiałą barwą i jest całkowicie nieprzezroczysty. ## Właściwości fizyczne Twardość minerału w skali Mohsa wynosi około 4.5-5. Posiada silny, metaliczny połysk i jest nieprzezroczysty. Jego gęstość jest bardzo wysoka, wynosi około 11.97 g/cm³. ## Barwy i odmiany Występuje w odcieniach kremowobiałych i cynowobiałych. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa pochodzi od Półwyspu Tajmyr w Rosji, gdzie minerał został odkryty. Pierwotnie opisany "tajmyryt" został zdyskredytowany, a obecna, uznana przez IMA forma nosi nazwę tajmyryt-I (ang. Taimyrite-I), dla odróżnienia od pierwotnej definicji. Został opisany jako nowy gatunek w 1993 roku przez T.L. Evstigneevą i współpracowników. ## Zastosowania Ze względu na ekstremalną rzadkość nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.

Właściwości

Twardość Mohsa
4.5-5
Połysk
Metallic
Gęstość
11.97
Łupliwość
None
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Hexagonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja w kolekcji opiera się na metalicznym połysku, kremowobiałej barwie i współwystępowaniu z innymi minerałami platynowców. Pewne rozpoznanie jest możliwe wyłącznie przy użyciu zaawansowanych technik analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS), z powodu niewielkich rozmiarów ziaren. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi stannidami palladu (np. stannopalladynitem), stopami platyny, a nawet ze srebrem rodzimym. Odróżnienie wizualne od minerałów towarzyszących jest praktycznie niemożliwe i wymaga analizy chemicznej. ## Formy kryształów Występuje w postaci anhedralnych (nieforemnych), zaokrąglonych ziaren, zwykle o wielkości nieprzekraczającej 0.2 mm. Nie tworzy wykształconych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Powstaje w późnych stadiach procesów magmowych w obrębie intruzji maficznych i ultramaficznych. Jest związany z bogatymi w platynowce rudami siarczkowymi miedzi i niklu. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami z grupy platynowców, takimi jak paolovit, stannopalladynit, sperrylit, kotulskit, a także z chalkopirytem, kubanitem, talnakhitem, pentlandytem i srebrem rodzimym. ## Lokalizacje Głównym miejscem występowania (lokalizacja typowa) jest kopalnia Oktiabrskij w złożu Tałnach (Norilsk) na Półwyspie Tajmyr w Rosji. Notowany był również w obrębie intruzji Great Dyke w Zimbabwe oraz w kompleksie Sudbury w Kanadzie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku mikrominerałów, takich jak tajmyryt-I, głównym kryterium wartości jest naukowe potwierdzenie gatunku. Wartość okazu podnoszą bogate zrosty z innymi rzadkimi minerałami oraz wielkość ziaren, nawet jeśli są one submilimetrowe. ## Popularne stanowiska Najbardziej klasyczne i cenione okazy pochodzą ze złóż w rejonie Norilska-Tałnachu w Rosji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Nie należy stosować myjek ultradźwiękowych ani wody. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogą uszkodzić powierzchnię minerału. Jako minerał występujący w postaci mikroskopijnych ziaren, jest bardzo wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszym sposobem przechowywania jest specjalistyczne pudełko typu "micromount", które chroni okaz przed kurzem, wstrząsami i uszkodzeniem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej