Tachyhydrite

Wzór chemiczny: CaMg<sub>2</sub>Cl<sub>6</sub>·12H<sub>2</sub>O

Tachyhydryt to uwodniony chlorek wapnia i magnezu, wyróżniający się ekstremalną higroskopijnością, przez co gwałtownie rozpuszcza się pod wpływem wilgoci z powietrza.

## Charakterystyka Tachyhydryt jest minerałem z grupy halogenków, chemicznie uwodnionym chlorkiem wapnia i magnezu. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest silna higroskopijność (delikwescencja) - zdolność do gwałtownego pochłaniania wilgoci z otoczenia, co prowadzi do jego szybkiego rozpuszczenia się i przejścia w stan ciekły. Z tego powodu jest niezwykle trudny do zachowania w kolekcjach. Występuje najczęściej w formie skupień zbitych, ziarnistych lub włóknistych. Dobrze wykształcone kryształy są bardzo rzadkie i przyjmują postać romboedrów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi zaledwie 2. Jest lekki, o gęstości około 1.66 g/cm³. Posiada połysk szklisty, czasem przechodzący w żywiczny. Jest przezroczysty. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest muszlowy. Ma gorzki smak. ## Barwy i odmiany Tachyhydryt jest zazwyczaj bezbarwny, biały, woskowożółty lub miodowożółty. Nie tworzy odmian barwnych ani nie posiada specjalnych nazw handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1856 roku przez Carla Rammelsberga, pochodzi od greckich słów *tachys* (ταχύς) oznaczającego "szybki" i *hydor* (ὕδωρ) oznaczającego "woda". Nazwa ta jest bezpośrednim nawiązaniem do jego niezwykłej właściwości - gwałtownego pochłaniania wody i rozpuszczania się. ## Zastosowania Ze względu na swoją niestabilność w warunkach atmosferycznych, tachyhydryt nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i jest rzadkim, trudnym do utrzymania okazem kolekcjonerskim.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Vitreous to Resinous
Rysa
White
Gęstość
1.66
Łupliwość
None
Przełam
Conchoidal
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Najważniejszą cechą diagnostyczną tachyhydrytu jest jego ekstremalnie szybka delikwescencja - pozostawiony na powietrzu w ciągu kilku minut staje się wilgotny i zaczyna się rozpuszczać. Inne cechy pomocne w identyfikacji to bardzo niska twardość (2 w skali Mohsa), szklisty lub żywiczny połysk oraz gorzki smak. Występowanie w paragenezie z innymi solami ewaporatowymi jest również silną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Tachyhydryt można pomylić z innymi rozpuszczalnymi minerałami solnymi, takimi jak halit, sylwin, karnalit czy biszofit. - **Halit** i **sylwin** nie są higroskopijne w takim stopniu i mają doskonałą, kostkową łupliwość. - **Karnalit** i **biszofit** również są higroskopijne, ale zazwyczaj nie w tak gwałtownym stopniu jak tachyhydryt. Ostateczne rozróżnienie wymaga analizy chemicznej lub krystalograficznej. ## Formy kryształów Kryształy tachyhydrytu należą do układu trygonalnego i są niezwykle rzadkie. Przyjmują formę romboedrów. Zdecydowanie częściej spotyka się go w postaci skupień ziarnistych, włóknistych lub jako masywne, zbite wypełnienia.

Środowisko występowania

## Geneza Tachyhydryt jest minerałem pochodzenia ewaporatowego. Powstaje w końcowych stadiach odparowywania wód morskich w zamkniętych basenach sedymentacyjnych, w warunkach bardzo wysokiego zasolenia i dużej koncentracji jonów wapnia i magnezu. Krystalizuje z solanek resztkowych po wytrąceniu się halitu i sylwinu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych ewaporatów. Jego typowymi minerałami towarzyszącymi są halit, karnalit, biszofit, sylwin, kainit, kizeryt oraz anhydryt. ## Lokalizacje Klasycznym i pierwszym opisanym miejscem występowania tachyhydrytu są złoża soli potasowych w rejonie Stassfurtu w Saksonii-Anhalt w Niemczech. Znaczące złoża i wystąpienia znane są również z basenu Sergipe w Brazylii, z okolic Pointe-Noire w Kongo, a także z Tajlandii i Chin. Wszędzie są to głęboko położone złoża solne.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku tachyhydrytu głównym kryterium wartości kolekcjonerskiej jest samo istnienie stabilnego, dobrze zachowanego okazu. Ze względu na jego naturę, każdy okaz, który nie uległ rozpuszczeniu, jest cenny. Wyjątkowo poszukiwane są bardzo rzadkie, dobrze wykształcone kryształy. Wielkość i czystość okazu mają drugorzędne znaczenie wobec jego stanu zachowania. ## Popularne stanowiska Historycznie najważniejszą lokalizacją jest Stassfurt w Niemczech, skąd pochodzą klasyczne okazy. Współcześnie na rynku kolekcjonerskim mogą pojawiać się okazy pochodzące z głębinowych kopalń soli w Brazylii (zagłębie Sergipe) lub Kongo, gdzie minerał ten występuje w znacznych ilościach, ale rzadko jest pozyskiwany w formie kolekcjonerskiej.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów tachyhydrytu absolutnie nie wolno czyścić przy użyciu wody ani żadnych płynów, ponieważ spowoduje to ich natychmiastowe i nieodwracalne rozpuszczenie. Czyszczenie mechaniczne, np. za pomocą pędzelka, jest teoretycznie możliwe, ale musi odbywać się w warunkach ekstremalnie niskiej wilgotności (np. w komorze rękawicowej). ## Czego unikać Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wilgocią i powietrzem o standardowej wilgotności. Nawet krótkotrwała ekspozycja na warunki pokojowe może zapoczątkować proces delikwescencji. Niewskazane jest również podgrzewanie, które może prowadzić do utraty wody krystalizacyjnej i zniszczenia struktury minerału. ## Przechowywanie Jedyne skuteczne metody przechowywania to całkowita izolacja od wilgoci. Okaz musi być trzymany w hermetycznie zamkniętym pojemniku (np. szczelnej fiolce, pudełku z uszczelką) wraz ze środkiem osuszającym (desykantem), takim jak świeży żel krzemionkowy. Niektórzy kolekcjonerzy przechowują tachyhydryt zanurzony w bezwodnym oleju parafinowym.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej