Switzerite

Wzór chemiczny: Mn<sup>2+</sup><sub>3</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·7H<sub>2</sub>O

Swiceryt to rzadki, uwodniony fosforan manganu, tworzący charakterystyczne, łuskowate agregaty o brązowoczerwonej barwie i perłowym połysku.

## Charakterystyka Swiceryt jest uwodnionym fosforanem manganu, występującym najczęściej w postaci skupień niewielkich, łuskowatych lub listewkowych kryształów. Tworzy elastyczne, blaszkowate agregaty, a także rozetowe lub sferulityczne formy. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest tendencja do szybkiego utleniania się na powietrzu, co powoduje zmianę barwy z początkowej, blado-brązowej lub różowawej, na ciemnobrązową do niemal czarnej. ## Właściwości fizyczne Kryształy swicerytu są bardzo miękkie, z twardością w skali Mohsa wynoszącą 2.5. Charakteryzują się doskonałą łupliwością w jednym kierunku, co odpowiada za ich blaszkowaty wygląd. Połysk świeżych okazów jest perłowy, jednak w wyniku utleniania staje się matowy lub ziemisty. Minerał ten jest elastyczny, ale nie sprężysty. Jego gęstość wynosi około 2.89 g/cm³. ## Barwy i odmiany Świeżo odsłonięty swiceryt ma barwę od blado-brązowej, przez brązowaworóżową do czerwonawobrązowej. Pod wpływem tlenu z powietrza szybko ciemnieje, przechodząc w ciemny brąz, a ostatecznie staje się niemal czarny. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć George

Właściwości

Twardość Mohsa
2.5
Połysk
Perłowy
Rysa
Blado brązowoszara
Gęstość
2.89
Łupliwość
Doskonała wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Swiceryt można rozpoznać po jego blaszkowatej lub łuskowatej formie, perłowym połysku na świeżych powierzchniach łupliwości oraz charakterystycznej zmianie barwy z blado-brązowej na ciemnobrązową pod wpływem powietrza. Jest bardzo miękki i elastyczny. Reaguje z kwasami. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi fosforanami manganu, takimi jak hureaulit czy strengit, jednak jego wyjątkowo niska twardość, doskonała łupliwość i szybkie ciemnienie na powietrzu są kluczowymi cechami odróżniającymi. W postaci utlenionej może przypominać tlenki manganu (wad), ale jego geneza i współwystępowanie z innymi fosforanami w pegmatytach pomaga w identyfikacji. ## Formy kryształów Kryształy są najczęściej tabliczkowe lub listewkowe, tworzące łuskowate, blaszkowate, rozetowe lub sferulityczne agregaty. Rzadko występuje w formie wyraźnych, pojedynczych kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Swiceryt jest minerałem wtórnym, powstającym w złożonych pegmatytach granitowych, bogatych w fosforany. Tworzy się w wyniku hydrotermalnych przeobrażeń lub wietrzenia pierwotnych fosforanów manganu, takich jak tryplit. Jest minerałem niestabilnym w warunkach panujących na powierzchni. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi fosforanami, takimi jak wiwianit, strengit, hureaulit, rockbridgeit, a także z tryplitem, apatytem i tlenkami manganu. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowisko, będące jednocześnie lokalizacją typową, to kopalnia Foote Lithium Co. w rejonie Kings Mountain, w hrabstwie Cleveland, w Karolinie Północnej (USA). Znany jest również z kilku innych lokalizacji na świecie, w tym z pegmatytów w Brazylii i Namibii, gdzie występują złożone paragenezy fosforanowe.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z wyraźnie uformowanymi, nieutlenionymi kryształami o charakterystycznej, brązoworóżowej barwie i perłowym połysku. Atrakcyjność podnoszą dobrze zdefiniowane agregaty, zwłaszcza rozetowe, oraz kontrastujące asocjacje z innymi minerałami, np. z wiwianitem. Ze względu na niestabilność, okazy zachowane w pierwotnej formie są rzadkie i poszukiwane. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane okazy pochodzą z lokalizacji typowej - kopalni Foote w Karolinie Północnej, USA. Jest to klasyczne stanowisko dla tego minerału, skąd pochodzą najlepsze znane przykłady swicerytu.

Pielęgnacja i przechowywanie

Switzer

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej