Swinefordite

Wzór chemiczny: Ca<sub>0.2</sub>(Li,Al,Mg,Fe<sup>3+</sup>,Fe<sup>2+</sup>)<sub>3</sub>(Si,Al)<sub>4</sub>O<sub>10</sub>(OH,F)<sub>2</sub>·nH<sub>2</sub>O

Swinefordyt to bardzo rzadki, miękki minerał z grupy smektytów, tworzący mikroskopijne, białe lub bezbarwne blaszki i agregaty.

## Charakterystyka Swinefordyt jest uwodnionym glinokrzemianem litu, wapnia, magnezu i żelaza, należącym do grupy smektytów (podgrupa montmorillonitu). Występuje w postaci niezwykle małych, elastycznych, sześciobocznych płytek i blaszek, które zazwyczaj tworzą zwarte, ziemiste lub kredopodobne agregaty. Poszczególne kryształy są widoczne jedynie pod mikroskopem elektronowym. Ze względu na swoją drobnokrystaliczną naturę, makroskopowo jawi się jako miękka, biała lub bezbarwna masa. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, o twardości w skali Mohsa wynoszącej zaledwie 1, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Ma jedwabisty lub matowy połysk i jest przeświecający. Gęstość swinefordytu wynosi około 2,25 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co jest typowe dla minerałów ilastych. ## Barwy i odmiany Swinefordyt jest zazwyczaj bezbarwny do białego. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy opisany w 1975 roku przez Pei-lin Tiena, Roberta B. Rowe'a Jr. oraz Jamesa B. Goffa. Jego nazwa honoruje Adę Swineford (1917-1993), amerykańską geolog i mineralog specjalizującą się w minerałach ilastych, profesor na Western Washington University. ## Zastosowania Swinefordyt nie ma żadnego znaczenia przemysłowego ani komercyjnego. Jego występowanie ma wyłącznie wartość naukową i kolekcjonerską dla wyspecjalizowanych zbieraczy mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
1
Połysk
Matowy
Rysa
Biała
Gęstość
2.25
Łupliwość
Doskonała wg {001}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przeświecający
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Makroskopowe rozpoznanie swinefordytu jest praktycznie niemożliwe bez zaawansowanych technik analitycznych. W kolekcji identyfikuje się go na podstawie etykiety z pierwotnej lokalizacji. Charakteryzuje się białą barwą, ziemistą lub kredową teksturą i ekstremalną miękkością. Reaguje z wodą, pęczniejąc. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi białymi minerałami ilastymi, takimi jak kaolinit, montmorillonit czy talk. Od talku odróżnia go reakcja z wodą (talk jest hydrofobowy). Ostateczne odróżnienie od innych smektytów wymaga analizy rentgenowskiej (XRD) i chemicznej (EDS/WDS) w celu potwierdzenia obecności litu. ## Formy kryształów Tworzy mikroskopijne, pseudoheksagonalne blaszki i płytki o wielkości poniżej 2 mikrometrów. Agregaty mają postać zwartych, ziemistych lub kredopodobnych mas.

Środowisko występowania

## Geneza Swinefordyt jest minerałem wtórnym, powstającym w wyniku hydrotermalnych przeobrażeń skał bogatych w lit. Tworzy się w strefach alteracji pegmatytów litowych, gdzie zastępuje pierwotne minerały litu, takie jak spodumen czy petalit. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z kwarcem, mikroklinem, albitem, muskowitem, spodumenem, bikitaitem i cookeitem. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne lokalizacje dla tego minerału to: - Stanowisko typowe: pegmatyt Tanco w Bernic Lake, Manitoba, Kanada. - Foote Lithium Co. Mine, rejon Kings Mountain, Hrabstwo Cleveland, Karolina Północna, USA. - Bikita, Prowincja Masvingo, Zimbabwe.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów swinefordytu jest oceniana przede wszystkim na podstawie bogactwa i czystości agregatów na matrycy skalnej. Ponieważ jest to mikrominerał, okazy są zazwyczaj niewielkie. Najbardziej pożądane są próbki z dobrze udokumentowanej, klasycznej lokalizacji, współwystępujące z innymi rzadkimi minerałami litowymi. ## Popularne stanowiska Najbardziej cenione przez kolekcjonerów okazy pochodzą z kopalni Foote w Karolinie Północnej (USA) oraz z pegmatytu Tanco w Kanadzie.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy swinefordytu są niezwykle delikatne i wrażliwe na wodę. Nie należy ich myć w wodzie ani innych płynach, ponieważ jako minerał ilasty może pęcznieć i ulec rozpadowi. Najbezpieczniejszą metodą usuwania kurzu jest użycie miękkiego pędzelka lub ostrożne zdmuchnięcie cząstek. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. Minerał jest bardzo miękki, podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. Powinien być chroniony przed wilgocią, wysoką temperaturą i bezpośrednim działaniem promieni słonecznych. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w szczelnych, stabilnych pojemnikach typu "micromount", które chronią przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Należy unikać przechowywania w miejscach o zmiennej wilgotności powietrza.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej