Sweetite

Wzór chemiczny: Zn<sup>₂+</sup>(OH)<sub>₂</sub>

Sweetit jest rzadkim minerałem cynku, tworzącym drobne, bezbarwne lub białe kryształy o tetragonalnej budowie.

## Charakterystyka Sweetit to uwodniony wodorotlenek cynku, występujący w postaci niewielkich, dobrze wykształconych kryształów. Zazwyczaj tworzy izolowane, dipiramidalne kryształy o ostrych krawędziach, osiągające rozmiar do 1.5 mm. Jest minerałem przezroczystym do przeświecającego, o szklistym połysku. Ze względu na swój niewielki rozmiar i rzadkość, jest ceniony głównie przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów. ## Właściwości fizyczne Kryształy sweetitu są kruche. Minerał charakteryzuje się twardością około 3 w skali Mohsa i gęstością zbliżoną do 3.35 g/cm³. Nie wykazuje fluorescencji w świetle ultrafioletowym. ## Barwy i odmiany Sweetit jest najczęściej bezbarwny, rzadziej przybiera barwę białą lub bladokremową. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kamieniołomie Milltown w Derbyshire w Anglii i opisany w 1984 roku. Jego nazwa honoruje Jessie May Sweet (1901-1986), brytyjską mineralog i kuratorkę zbiorów w Muzeum Brytyjskim (Historii Naturalnej), w uznaniu jej wkładu w badania brytyjskich minerałów. ## Zastosowania Sweetit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3
Połysk: Szklisty
Rysa: Biała
Gęstość: 3.35
Łupliwość: Niedoskonała wg {101}
Przełam: Nierówny
Przezroczystość: Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny: Tetragonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Sweetit rozpoznaje się na podstawie jego charakterystycznej formy kryształów - ostrych, tetragonalnych dipiramid. Jego występowanie w utlenionych strefach złóż cynkonośnych, w towarzystwie takich minerałów jak hydroceryt czy kalcyt, jest również ważną wskazówką diagnostyczną. Niewielki rozmiar kryształów często wymaga użycia powiększenia do identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi bezbarwnymi minerałami wtórnymi. Od kalcytu odróżnia go brak reakcji z kwasem solnym oraz inna forma kryształów. W porównaniu do hydrocerytu, sweetit tworzy bardziej zdefiniowane, ostre kryształy i krystalizuje w innym układzie. ## Formy kryształów Kryształy są niemal zawsze proste, mają formę ostrych, tetragonalnych dipiramid {101}. Rzadko obserwuje się na nich dodatkowe ściany. Występują jako pojedyncze, narosłe kryształy na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Sweetit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców cynku. Tworzy się w niskich temperaturach w wyniku działania wód powierzchniowych na minerały pierwotne, takie jak sfaleryt, w środowisku bogatym w węglany. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z kalcytem, hydrocerytem, hemimorfitem, smithsonitem, a także z rodzimym ołowiem i sfalerytem. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania jest kamieniołom Milltown w Derbyshire w Anglii. Znany jest również z kopalni Tsumeb w Namibii, kopalni Kabwe w Zambii oraz z kilku lokalizacji w Meksyku (kopalnia Ojuela, Mapimí).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy sweetitu to te z ostrymi, dobrze wykształconymi, przezroczystymi i lśniącymi kryształami, które wyraźnie kontrastują z matrycą skalną. Ze względu na niewielkie rozmiary, kluczowa jest perfekcja formy krystalicznej. Okazy z więcej niż jednym, nieuszkodzonym kryształem są szczególnie poszukiwane. ## Popularne stanowiska Okazy z typowej lokalizacji w Derbyshire w Anglii są historycznym standardem dla tego minerału. Wysokiej jakości mikrokryształy pochodzą również z kopalni Tsumeb w Namibii, która słynie z wyjątkowych minerałów wtórnych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy sweetitu należy czyścić z najwyższą ostrożnością, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na jego kruchość i potencjalną reaktywność, nie zaleca się czyszczenia na mokro, a zwłaszcza z użyciem ultradźwięków. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które mogą łatwo uszkodzić lub rozpuścić minerał. Kryształy są kruche i wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne. Przechowywać z dala od źródeł ciepła. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w stabilnych warunkach, w zamykanych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wstrząsami i nagłymi zmianami wilgotności. Należy unikać bezpośredniej ekspozycji na światło słoneczne, chociaż nie jest znany jego wpływ na minerał.