Svornostite-(K)

Wzór chemiczny: K₂Mg(U⁶⁺O₂)₂(S⁶⁺O₄)₄·₈H₂O

Swornostyt-(K) to rzadki, uwodniony siarczan uranylu, magnezu i potasu, tworzący przezroczyste, jasnożółte kryształy tabliczkowe.

## Charakterystyka Swornostyt-(K) jest złożonym, uwodnionym siarczanem uranylu, magnezu i potasu. Minerał ten występuje w postaci niewielkich, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 1 mm długości. Zazwyczaj tworzą one kruche, rozetowe lub promieniste agregaty. Jest minerałem wtórnym, co oznacza, że powstaje w wyniku procesów wietrzenia innych minerałów uranu. ## Właściwości fizyczne Swornostyt-(K) jest bardzo miękkim minerałem o twardości 2 w skali Mohsa, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Ma gęstość około 3,27 g/cm³. Kryształy wykazują szklisty połysk i są przezroczyste do przeświecających. Ze względu na zawartość uranu, minerał ten jest silnie radioaktywny. ## Barwy i odmiany Minerał ten charakteryzuje się jasnożółtą barwą i bladożółtą rysą. Nie wyróżniono jego odrębnych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Swornostyt-(K) został po raz pierwszy opisany w 2015 roku przez zespół mineralogów pod kierownictwem Jakuba Plášila. Jego nazwa pochodzi od historycznej nazwy kopalni Svornost w Jáchymovie (Czechy), gdzie został odkryty. Kopalnia ta jest jego lokalizacją typową. Przyrostek "-(K)" w nazwie wskazuje na dominację potasu w określonej pozycji w strukturze krystalicznej minerału.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2
Połysk: Szklisty
Rysa: Jasnożółta
Gęstość: 3.268
Łupliwość: doskonała {100} i {010}.
Przełam: Nieregularny/Nierówny
Przezroczystość: Przezroczysty,Przeświecający
Układ krystaliczny: Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne swornostytu-(K) to jego jasnożółta barwa, tabliczkowa forma kryształów tworzących rozetowe agregaty oraz występowanie w paragenezie z innymi wtórnymi minerałami uranu. Silna radioaktywność jest również ważną wskazówką. Ostateczna identyfikacja wymaga jednak zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Swornostyt-(K) można pomylić z wieloma innymi wtórnymi minerałami uranylu o żółtej barwie, takimi jak zippeit, johannit czy uranofan. Odróżnienie go na podstawie cech wizualnych jest praktycznie niemożliwe i wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych w celu określenia składu chemicznego i struktury krystalicznej. ## Formy kryształów Kryształy są najczęściej cienkotabliczkowe lub listewkowe, wydłużone wzdłuż osi krystalograficznej. Tworzą charakterystyczne, niewielkie agregaty o pokroju rozetowym lub promienistym, narastające na skałach macierzystych.

Środowisko występowania

## Geneza Swornostyt-(K) jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż uranu. Tworzy się w wyniku wietrzenia i przeobrażeń pierwotnych minerałów uranowych, głównie uraninitu, w środowisku bogatym w siarczany, magnez i potas. Jego obecność jest związana z działalnością wód kopalnianych w starych wyrobiskach górniczych. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi siarczanami uranylu. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie gipsu, adolfpateraite, zippeitu, uranopilitu oraz nieokreślonych bliżej minerałów z grupy zippeitu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania swornostytu-(K) jest jego lokalizacja typowa - żyła Geschieber w kopalni Svornost w Jáchymovie, w Czechach. Jest to minerał o ekstremalnie ograniczonym zasięgu występowania.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", wartość kolekcjonerska swornostytu-(K) zależy przede wszystkim od jakości i wykształcenia kryształów, a nie ich wielkości. Najbardziej cenione są okazy z dobrze uformowanymi, ostrymi, nieuszkodzonymi kryształami tworzącymi estetyczne, rozetowe agregaty. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną oraz bogactwo asocjacji z innymi rzadkimi minerałami uranowymi. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest kopalnia Svornost w Jáchymovie w Czechach. Ze względu na ekstremalną rzadkość, okazy tego minerału praktycznie nie pojawiają się na otwartym rynku i znajdują się głównie w kolekcjach instytucjonalnych oraz u wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów uranowych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy swornostytu-(K) są niezwykle delikatne i kruche, dlatego nie powinny być czyszczone mechanicznie ani chemicznie. Wszelkie próby czyszczenia mogą prowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia kryształów. Najbezpieczniej jest pozostawić okaz w stanie nienaruszonym. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. Minerał jest bardzo miękki i wrażliwy na wstrząsy oraz zmiany temperatury. Jako minerał uranu, jest silnie radioaktywny i wymaga specjalistycznego, bezpiecznego obchodzenia się z nim. Należy unikać bezpośredniego kontaktu i wdychania pyłu. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w szczelnych, wyściełanych pojemnikach, najlepiej typu "micromount", aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi i wibracjami. Przechowywać z dala od innych minerałów, które mogłyby ulec uszkodzeniu w wyniku promieniowania. Konieczne jest odpowiednie oznakowanie pojemnika informacją o radioaktywności.