Sveite

Wzór chemiczny: KAl<sub>7</sub>(N<sup>5+</sup>O<sub>3</sub>)<sub>4</sub>(OH)<sub>16</sub>Cl<sub>2</sub>·8H<sub>2</sub>O

Sveit to ekstremalnie rzadki minerał z grupy azotanów, występujący w postaci białych, kruchych nalotów w jedynej znanej lokalizacji na świecie.

## Charakterystyka Sveit jest uwodnionym azotanem potasu, glinu, chloru i grup hydroksylowych o wzorze chemicznym KAl₇(NO₃)₄(OH)₁₆Cl₂·8H₂O. Tworzy bardzo małe, cienkie kryształy o zarysie heksagonalnym, które najczęściej występują w formie kruchych, ziemistych lub zbitych skupień i nalotów o białej lub bezbarwnej barwie. Jest minerałem bardzo miękkim i kruchym. ## Właściwości fizyczne Twardość sveitu w skali Mohsa wynosi 2, co czyni go minerałem bardzo podatnym na zarysowania. Ma połysk szklisty i jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość to około 2,03 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednej płaszczyźnie, co przyczynia się do jego kruchości. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Nie są znane żadne jego barwne odmiany ani nazwy handlowe. ## Historia i nazwa Sveit został opisany po raz pierwszy w 1983 roku przez George'a E. Ericksena, Mary E. Mrose, Josepha J. Faheya i M. C. Duffa. Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia - jaskini Cueva de la Svea w stanie Falcón w Wenezueli. Nazwa jaskini jest akronimem od Sociedad Venezolana de Espeleología (Wenezuelskie Towarzystwo Speleologiczne). ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary, sveit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Vitreous
Rysa
White
Gęstość
2.03
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przezroczystość
Transparent to translucent
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi sveitu są jego występowanie w postaci białych, miękkich nalotów, ekstremalna miękkość (twardość 2 w skali Mohsa) oraz doskonała łupliwość. Kluczowe dla identyfikacji jest jego specyficzne środowisko powstawania - jako produkt wietrzenia guana nietoperzy w jaskiniach. Rozpuszczalność w wodzie jest również ważną cechą diagnostyczną. ## Odróżnianie od podobnych Sveit można pomylić z innymi białymi, miękkimi minerałami wtórnymi występującymi w jaskiniach, takimi jak gips, nitronatryt czy inne azotany. Gips jest nieco twardszy i ma inne formy krystaliczne. Od innych azotanów można go odróżnić na podstawie analizy chemicznej lub krystalograficznej, choć jego heksagonalne blaszki, jeśli są widoczne, mogą być pomocną wskazówką. ## Formy kryształów Sveit tworzy skupienia złożone z bardzo małych, cienkich, tabliczkowych kryształów o heksagonalnym zarysie. Zazwyczaj występują one w formie skorup, nalotów i powłok na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Sveit jest minerałem wtórnym, powstającym w bardzo specyficznych warunkach. Tworzy się w wyniku reakcji roztworów bogatych w azotany, pochodzące z wietrzejącego guana nietoperzy, z glinokrzemianami budującymi ściany jaskini. Do jego powstania niezbędna jest obecność potasu i chloru w środowisku. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych minerałów typowych dla środowiska jaskiniowego z udziałem guana. Najczęściej spotykanym minerałem towarzyszącym jest taylorit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania sveitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - jaskinia Cueva de la Svea, położona w gminie Miranda w stanie Falcón w Wenezueli.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał o ekstremalnej rzadkości, każdy okaz sveitu jest cenny. Najwyżej oceniane są próbki z bogatymi, dobrze wykształconymi nalotami pokrywającymi znaczną powierzchnię skały macierzystej. Czystość bieli i brak zanieczyszczeń również podnoszą wartość okazu. Ze względu na naturę minerału, wielkość pojedynczych kryształów jest mikroskopijna, więc ocenia się głównie bogactwo i estetykę całego skupienia. ## Popularne stanowiska Jedyne okazy kolekcjonerskie pochodzą z lokalizacji typowej w Wenezueli. Minerał ten praktycznie nie jest dostępny na otwartym rynku i znajduje się głównie w kolekcjach instytucjonalnych oraz u wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Sveit jest minerałem rozpuszczalnym w wodzie i ekstremalnie delikatnym. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. Można użyć bardzo miękkiego, suchego pędzelka do usunięcia luźnego kurzu lub ostrożnie użyć strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i wszelkimi innymi płynami, które go rozpuszczą. Minerał jest higroskopijny, więc trzeba go chronić przed wilgocią z powietrza. Należy również unikać wysokich temperatur, bezpośredniego światła słonecznego oraz wszelkich wstrząsów i uderzeń ze względu na jego niską twardość i doskonałą łupliwość. ## Przechowywanie Okazy sveitu muszą być przechowywane w suchych warunkach. Najlepiej umieścić je w szczelnym, zamykanym pojemniku (np. typu "perky box") wraz ze środkiem pochłaniającym wilgoć, takim jak żel krzemionkowy. Ekspozycja powinna odbywać się z dala od źródeł wibracji i w stabilnej temperaturze.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej